Türkiye'ye giriş yasağı nedir?

Giriş yasağının kanuni çerçevesi

6458 sayılı Kanunun 9. maddesi Türkiye’ye giriş yasağını düzenler. Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı ile sınır dışı süreci ve yasal kalış ihlali gibi farklı olgular dosyada bulunabilir. Yasağın hukuka uygunluğu gerekçesi, süresi ve kişisel koşullarla değerlendirilir. Yabancının yalnız bir tahdit kodunu bilmesi yeterli değildir; kodun dayandığı karar, işlem tarihi ve yasağı uygulayan makam da belirlenmelidir.

Kanuni süre ile somut süre aynı değildir

Kanundaki genel üst sınır beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit halinde kanunun öngördüğü ilave uzatma imkânı bulunur. Her ihlale beş yıl uygulanacağı veya her yasağın aynı gün başlayacağı söylenemez. Fiili süre yazılı karardan anlaşılır. Önceki giriş çıkışlar, ihlal süresi ve sonraki kararlar birlikte incelenmeden yalnız pasaport damgasına bakılarak yasağın sona erdiği sonucu çıkarılmamalıdır.

Yasal kalış ihlalinde farklı gruplar

Göç İdaresinin açıklamaları, kendiliğinden çıkış, ihlalin yetkililerce tespiti, ihlal süresi, para cezasının ödenmesi ve çıkış için tanınan süreye uyulması arasında ayrım yapar. Üç aydan kısa ihlal, tespitten önce kendiliğinden sınır kapısına gelme ve ilgili cezayı ödeme şartları birlikte gerçekleşirse giriş yasağı uygulanmayan grup gündeme gelebilir. Bu açıklama her kısa ihlalde, her ödeme halinde veya her sınır dışı dosyasında aynı sonucu vaat etmez.

Girişe ilişkin farklı engeller

Her olumsuz giriş sonucu aynı hukuki karardan kaynaklanmaz.

Ceza ödemek neden tek başına yetmeyebilir?

İhlal harcının veya idari para cezasının ödenmesi mali yükümlülüğü etkiler. Kamu düzeni gerekçeli başka bir yasak varsa ödeme onu kendiliğinden kaldırmaz. Tersine yasak süresi bitmiş olsa bile ödenmemiş kamu alacağı giriş değerlendirmesinde ayrıca sorun oluşturabilir. Ödeme makbuzu, borcun hangi kaleme ait olduğunu göstermelidir. Aracıya para verilmesiyle resmi ödeme yapılması birbirine eşit tutulmamalı; dosyada resmi tahsil belgesi bulunmalıdır.

Kararın öğrenilmesi ve belge edinimi

Yabancıya tebliğ edilen giriş yasağı belgesi, sınır dışı kararı, sınır kapısı tutanağı ve varsa vize ret yazısı birlikte toplanır. Kişi yasağı ilk kez uçağa binmeden veya sınırda öğrenmiş olabilir. Bu durumda yazılı işlem ve öğrenme tarihinin nasıl belgeleneceği önem taşır. Pasaport değişikliği veya yeni soyadı yasağı ortadan kaldırmaz. İsim benzerliği varsa kimlik, doğum tarihi ve vatandaşlık bilgisiyle maddi hata açıklanmalıdır.

İdari başvuru ile kaldırma veya izin isteme

Kanun giriş yasağının kaldırılmasına veya yasak sürerken belirli süreyle girişe izin verilmesine imkân tanır. Aile, eğitim, tedavi veya çalışma gerekçesi belgelendirilebilir; ancak bunlar otomatik kabul nedenleri değildir. Talep, yasağın dayanağını ve istenen çözümü açıkça göstermelidir. Türkiye’de eşin bulunması tek başına bütün tahditlerin silinmesini sağlamaz; aile ilişkisinin gerçekliği ve yaşamın nasıl etkilendiği açıklanır.

Meşruhatlı vize başvurusunun yeri

Göç İdaresinin vize açıklamalarında, giriş yasağı bulunan kişinin dış temsilcilik üzerinden meşruhatlı vize başvurusu yapabileceği belirtilir. Bu yol başvuru imkânıdır, kesin giriş garantisi değildir. Seyahat amacı ve dayanak evrak dış temsilciliğe sunulur; ilgili makamların değerlendirmesi gerekir. Normal elektronik vize alınabilmesi de mevcut yasağın hükümsüz olduğu anlamına gelmez. Seyahat planı, belge türü ve izin kapsamı aynı dosyada tutarlı olmalıdır.

İptal davasında denetlenen konular

Giriş yasağına karşı idare mahkemesinde dava açılması, işlem ve tebliğ özelliklerine göre değerlendirilir; özel başka süre bulunmayan durumda genel altmış günlük süre önemlidir. Sınır dışı kararının yedi günlük özel süresiyle karıştırılmamalıdır. Mahkemeden yürütmenin durdurulması isteniyorsa hukuka aykırılık ile telafisi güç zarar somutlaştırılır. Davanın açılması bütün sınır işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; kararın kapsamı ve uygulanması takip edilir.

AYM A.G. kararında aile hayatı denetimi

AYM, 16/12/2020 tarihli A.G., 2018/6143 kararında giriş yasağı nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Türk vatandaşı eşi ve çocuklarıyla uzun yıllar Türkiye’de yaşayan başvurucunun dosyasında, soyut istihbarat bilgisine dayalı gerekçenin denetimi önem taşımıştır. Karar bütün evli yabancıların giriş yasağını otomatik kaldırmaz. Aile bağları, karar gerekçesi ve kişinin durumunun yargılamada nasıl değerlendirildiği somutlaştırılmalıdır. Sınır dışının iptali ile giriş yasağı uyuşmazlığı da olayda ayrı işlemlerdir.

Örnek: iki yabancının farklı dosyası

Kalışını kısa süre aşmış, tespitten önce çıkmış ve resmi borcunu ödemiş kişinin durumu; hakkında kamu güvenliği gerekçeli karar bulunan kişinin durumundan farklıdır. İlkinde ihlal grubu ve ödeme kaydı, ikincisinde gerekçenin kişiselleştirilmesi ve dayanak bilgiler ön plandadır. Aynı sınır kapısından çıkmaları aynı yasağın uygulanacağı anlamına gelmez. Hukuki incelemede bütün kararlar ve tarihler bir araya getirilerek kaldırma, izin veya dava seçenekleri belirlenir.

Sınır dışının iptali yasağı otomatik çözmeyebilir

Mahkeme bir sınır dışı işlemini iptal etmişse kararın hüküm kısmı okunmalıdır. Ayrı giriş yasağı işlemine ilişkin dava veya idari karar bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Aynı olaydan doğmaları bütün işlemlerin tek kararla ortadan kalktığını göstermez. İptal kararının hangi makama ve nasıl uygulandığı izlenir. Seyahat öncesinde ilgili kayıtların güncellendiği ve varsa diğer engellerin devam edip etmediği öğrenilmelidir.

Sık sorulan sorular