1 Yıl Dolmadan Boşanma Mümkün mü? 1 Aylık Evlilikte Boşanma Yolları

Evliliğinin üzerinden henüz bir yıl geçmemiş birçok kişi, boşanabilmek için mutlaka bir yıl beklemesi gerektiğini düşünmektedir. Özellikle “1 yıl dolmadan boşanma mümkün mü?”, “1 aylık evlilikte boşanma olur mu?” ve “Kısa süreli evlilik nasıl sona erdirilir?” sorularıyla sıkça karşılaşılmaktadır.

Türk hukukunda bir yıl dolmadan boşanmak mümkündür. Bir yıllık süre, her türlü boşanma davası için değil, yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesinde düzenlenen anlaşmalı boşanma yolu için aranmaktadır.

Dolayısıyla bir aylık, üç aylık veya altı aylık evli olan kişiler de gerekli hukukî sebepler ve deliller bulunuyorsa boşanma davası açabilir. Ancak bu dava, bir yıllık süre dolmadığı için teknik anlamda anlaşmalı boşanma olarak değil, çekişmeli boşanma usulüne göre görülür.

Anlaşmalı boşanmada neden bir yıl şartı vardır?

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya eşlerden birinin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi, bir yıllık şartı ortadan kaldırmaz.

Anlaşmalı boşanmanın temel şartları şunlardır:

• Evliliğin dava tarihinde en az bir yıl sürmüş olması,
• Eşlerin boşanma konusunda anlaşması,
• Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında düzenleme yapılması,
• Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi,
• Tarafların iradelerini özgürce açıkladığının hâkim tarafından belirlenmesi,
• Hazırlanan boşanma protokolünün hâkim tarafından uygun bulunması.

Anayasa Mahkemesi de anlaşmalı boşanmadaki bir yıllık süre şartını Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. Bununla birlikte bir yıllık süre dolmadan, Türk Medeni Kanunu’nda bulunan diğer boşanma sebeplerine dayanılarak dava açılmasına herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Bir aylık evlilikte boşanma mümkün müdür?

Evet. Bir aylık evlilikte de boşanma davası açılabilir. Türk hukukunda çekişmeli boşanma davası açabilmek için evliliğin belirli bir süre devam etmiş olması şartı yoktur.

Örneğin evlilikten hemen sonra;

• Ortak hayat hiç kurulamamışsa,
• Eşler çok kısa sürede ayrı yaşamaya başlamışsa,
• Ciddi geçimsizlik ortaya çıkmışsa,
• Hakaret, şiddet, baskı veya onur kırıcı davranış gerçekleşmişse,
• Güven ilişkisi tamamen ortadan kalkmışsa,
• Evliliğin devamı eşlerden beklenemeyecek hâle gelmişse,

evlilik birliğinin temelinden sarsılması veya somut olaya uygun başka bir boşanma sebebiyle dava açılabilir.

Ancak eşlerin yalnızca “boşanmak istiyoruz” demesi yeterli değildir. Bir yıl dolmadan görülen boşanma davalarında, evlilik birliğinin neden sürdürülemez hâle geldiğinin mahkemeye açıklanması ve mümkünse delillerle ispatlanması gerekir.

Eşlerin ikisi de boşanmak istiyorsa dava daha hızlı sonuçlanır mı?

Eşlerin her ikisinin de boşanmak istemesi, uyuşmazlığın büyümesini önleyebilir ve davanın daha düzenli ilerlemesini sağlayabilir. Bununla birlikte bir yıl dolmadan diğer eşin boşanmayı kabul etmesi, davayı kendiliğinden anlaşmalı boşanma davasına dönüştürmez.

Boşanma davalarında tarafların kabul ve ikrarları kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, tarafların gerçekten boşanma sebebi oluşturabilecek olaylar yaşayıp yaşamadığını araştırabilir ve gösterilen delilleri değerlendirebilir.

Bu nedenle bir yıl dolmadan açılacak davada şu unsurlar önem taşır:

• Dava dilekçesinde gerçek ve somut olayların anlatılması,
• Olayları bilen tanıkların bildirilmesi,
• Varsa mesaj, yazışma, fotoğraf ve diğer belgelerin sunulması,
• Tarafların nafaka, tazminat, velayet ve eşya taleplerini açıkça belirtmesi,
• Davalının süreci gereksiz itirazlarla uzatmaması,
• Tebligat adresleri ve delil bilgilerinin eksiksiz hazırlanması.

Dosyanın daha başlangıçta düzenli hazırlanması, gereksiz tebligat ve delil bekleme sürelerinin önüne geçebilir.

Bir yıl dolmadan davada gecikme riski nasıl azaltılabilir?

Bir yıllık şartı “dolanmak” için yapay olay veya muvazaalı anlatım oluşturulamaz. Bir yıl dolmadan dava açılacaksa gerçek olaylara ve somut olaya uygun boşanma sebebine dayanılmalıdır. Uygulamada bu sebep çoğu kez Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesindeki evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır.

Usulden kaynaklanan gereksiz gecikmeleri azaltmak için:

1. Boşanma sebebi olan olaylar açık ve kronolojik şekilde belirlenmelidir.
2. Gereksiz ve ispatlanması mümkün olmayan iddialardan kaçınılmalıdır.
3. Olayları doğrudan bilen tanıklar dava dilekçesinde bildirilmelidir.
4. Mevcut mesajlar, belgeler ve diğer deliller başlangıçta sunulmalıdır.
5. Davalının doğru tebligat adresi gösterilmelidir.
6. Nafaka, tazminat, velayet ve kişisel ilişki konularındaki talepler netleştirilmelidir.
7. Karardan sonra tarafların kanun yoluna başvurup başvurmayacaklarına ilişkin işlemler gecikmeden tamamlanmalıdır.

Düzenli hazırlık bazı gecikme risklerini azaltabilir. Bununla birlikte mahkemenin iş yoğunluğu, çocukların bulunması, sosyal inceleme ihtiyacı ve delillerin niteliği süreyi etkileyebilir.

Bu nedenle “bir yıl dolmadan kesin olarak tek celsede boşanma” şeklinde bir garanti verilmesi doğru değildir.

Dava devam ederken bir yıl dolarsa anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir mi?

Bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli bir Yargıtay uygulaması bulunmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2016/16989 Esas, 2018/553 Karar sayılı kararında, anlaşmalı boşanmadaki bir yıllık sürenin davanın açıldığı tarihte dolmuş olması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre bir yıl dolmadan çekişmeli boşanma davası açılması ve yargılama devam ederken evliliğin bir yılı doldurması, aynı davada otomatik olarak anlaşmalı boşanma kararı verilmesi için yeterli kabul edilmeyebilir.

Bu nedenle evliliğin bir yılı doldurmasına çok kısa bir süre kalmışsa, somut olay ayrıca değerlendirilmelidir. Bazı çiftler açısından bir yılın dolmasını bekleyerek doğrudan anlaşmalı boşanma davası açmak, daha hızlı ve ekonomik olabilir. Ancak bir yılın dolmasına uzun süre varsa ve boşanma sebeplerini gösteren güçlü deliller bulunuyorsa, beklemeden boşanma davası açılması değerlendirilebilir.

Bir yıl dolmadan hangi boşanma sebeplerine dayanılabilir?

Somut olayın şartlarına göre aşağıdaki hukukî sebeplerden biri veya birkaçı gündeme gelebilir:

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması

Ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenemeyecek derecede ciddi geçimsizlik bulunması hâlinde Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesine dayanılabilir. Bir yıl dolmadan açılan davalarda en sık kullanılan boşanma sebebi budur.

Zina

Eşlerden birinin evlilik devam ederken zina etmesi hâlinde Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesine dayanılarak dava açılabilir. Zina iddiasının ciddi ve hukuka uygun delillerle desteklenmesi gerekir.

Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış

Fiziksel şiddet, ağır hakaret, tehdit veya insan onuruyla bağdaşmayan davranışlar bulunuyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 162. maddesi uygulanabilir.

Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme

Kanundaki şartların gerçekleşmesi ve bu nedenle diğer eşle birlikte yaşamanın beklenememesi hâlinde boşanma talep edilebilir.

Terk

Eşlerden birinin haklı bir sebep olmadan ortak konutu terk etmesi ve kanunda düzenlenen süre ile ihtar şartlarının gerçekleşmesi hâlinde terk nedeniyle boşanma davası açılabilir. Ancak eşlerin anlaşarak ayrı yaşamaları veya yalnızca boşanabilmek amacıyla görünüşte terk olayı oluşturmaları bu kapsama girmez.

Evliliğin iptali ile boşanma aynı şey midir?

Evliliğin iptali ile boşanma birbirinden farklı hukukî kurumlardır. Evlenme sırasında ayırt etme gücünün bulunmaması, yasak hısımlık, mevcut evlilik, esaslı yanılma, aldatma veya korkutma gibi kanunda belirtilen şartlar varsa evliliğin iptali gündeme gelebilir.

Ancak evliliğin kısa sürmesi veya eşlerin sonradan pişman olması tek başına evliliğin iptali için yeterli değildir. İptal sebepleri sınırlıdır ve bazı iptal davaları hak düşürücü sürelere tabidir.

Bir yıl dolmadan boşanma ne kadar sürer?

Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Davanın süresi;

• Mahkemenin iş yoğunluğuna,
• Tebligatların tamamlanma zamanına,
• Tarafların tutumuna,
• Tanıkların hazır bulunmasına,
• Çocuklarla ilgili inceleme gerekip gerekmediğine,
• Nafaka, tazminat ve malvarlığı uyuşmazlığı bulunup bulunmadığına,
• Karara karşı istinaf yoluna başvurulup başvurulmadığına

göre değişir.

Tarafların boşanma sonucuna karşı çıkmadığı, olayların açık olduğu, delillerin başlangıçta sunulduğu ve çocuklarla ilgili uyuşmazlık bulunmadığı dosyalar daha kısa sürede sonuçlanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Bir yıl dolmadan, hatta bir aylık evlilikte dahi boşanma davası açılması mümkündür. Bir yıllık süre yalnızca anlaşmalı boşanma için aranmaktadır. Bununla birlikte bir yıl dolmadan eşlerin karşılıklı olarak boşanmak istemesi tek başına yeterli değildir; boşanma sebebi oluşturan gerçek olayların mahkemeye açıklanması ve gerektiğinde delillerle ispatlanması gerekir.

Evliliğin bir yılı doldurmasına ne kadar süre kaldığı, çocuk bulunup bulunmadığı, gerçek boşanma sebepleri ve mevcut deliller birlikte değerlendirilerek hukuken uygun yol belirlenmelidir.

Boşanma davasının süre ve aşamalarını inceleyin →

Tanık ve delil hazırlığı rehberini okuyun →