Aile birleşimi nedir?

Önce hangi ülkeye birleşim istendiği belirlenir

Aile birleşimi tek bir uluslararası belge değildir. Türkiye’de yaşayan aile üyesinin yanına gelmek ile Türkiye’den başka ülkedeki eşin yanına gitmek farklı hukuk düzenlerine tabidir. Destekleyicinin vatandaşlığı, mevcut statüsü ve aile bağının türü temel bilgilerdir. İnternette başka ülke için yazılmış gelir veya dil şartını Türkiye başvurusuna aynen taşımak doğru değildir. Başvuru sahibi hedef ülkeyi ve aile üyesinin oradaki hukuki durumunu baştan açıkça belirtmelidir.

Türkiye’de aile ikamet rejimi

6458 sayılı Kanunun34–37. maddeleri aile ikametini düzenler. Türk vatandaşları,28. madde kapsamındakiler ve kanunda belirtilen uygun statü sahiplerinin yabancı eşi, ergin olmayan veya bağımlı çocukları bakımından değerlendirme yapılabilir. Her akraba aynı kapsamda değildir. Yetişkin kardeş veya ebeveyn için otomatik aile ikameti sonucu çıkarılmamalıdır. Çocuğun yaşı, bağımlılık ve destekleyicinin statüsü resmi belgelerle incelenir; aile birleşimi sözcüğü kapsamı tek başına genişletmez.

Evlilik ve aile bağının gerçekliği

Evlilik kaydı, doğum, velayet ve birlikte yaşama veya yaşama niyeti belgelenir. Yabancı nikâhın Türkiye’deki kaydıyla giriş vizesi ve ikamet kararı ayrı işlemlerdir. Evliliğin yalnız oturma izni amacıyla yapıldığı iddiası somut inceleme gerektirir. Her adres farklılığı otomatik sahte evlilik değildir; iş, sağlık veya zorunluluk açıklanabilir. Bununla birlikte görünüşte aynı adres göstermek gerçek aile yaşamının kanıtı yerine kullanılmamalıdır.

Aileyle ilgili göç yolları

Birlikte yaşama amacı farklı belgeler gerektirebilir.

Destekleyicinin koşulları

Gelir, bütün aileyi kapsayan sağlık sigortası, uygun barınma, adres kaydı ve kanundaki diğer destekleyici şartları değerlendirilir. En az bir yıllık ikamet koşulunun istisnaları vardır; Türk vatandaşının destekleyici olduğu dosyayla yeni yabancı ikamet sahibinin dosyası aynı kabul edilmez. Güncel e-İkamet belge listesi takip edilir. Gelirin toplam ve kişi başına ölçüsü resmi düzenlemeden kontrol edilir; her aileye tek sabit lira tutarı vermek doğru değildir.

Çocuklar ve diğer ebeveynin rızası

Çocuğun başka ülkedeki anne veya babasının velayet ve muvafakat durumu önemlidir. Ortak velayette tek ebeveynin aile birleşimi isteği her belgeyi gereksiz kılmaz. Ölüm, tek başına velayet veya mahkeme kararı varsa uygun belge sunulur. Çocuğun üstün yararı, bakım ve eğitim ihtiyacı açıklanır. Yabancı kararların Türkiye’deki etkisi gerekiyorsa tanıma veya diğer usuller değerlendirilir. Sadece çocuğun pasaportunu taşımak hukuki temsil ve seyahat yetkisini her durumda göstermez.

Vize ve ikamet aşamalarının ayrılması

Dış temsilcilik üzerinden giriş vizesi ile Türkiye’de aile ikamet başvurusu farklı aşamalardır. Vize verilmesi ikametin bütün koşullarının kesin kabul edildiği anlamına gelmeyebilir. İkamet müracaatı için güncel sistem, belge ve randevu usulü izlenir. Yasal kalış süresi ve başvurunun tamamlanması ayrı takip edilir. Giriş yasağı varsa aile bağının varlığı bunu otomatik kaldırmaz; meşruhatlı vize veya diğer idari ve yargısal yollar somut dosyada değerlendirilir.

İzin süresi ve aile düzenindeki değişim

Aile ikameti bir defada en fazla üç yıl verilebilir ve destekleyicinin iznini aşamaz. Verilen gerçek süre kart ve karardan anlaşılır; bütün dosyalara üç yıl vaat edilmez. Boşanma, destekleyicinin ölümü veya çocuğun ergin olması durumunda başka izne geçişe ilişkin özel hükümler bulunur. Aile içi şiddet bakımından da özel koşullar ayrıca değerlendirilir. Değişikliği bildirmek ve uygun yeni dayanağı süresinde araştırmak eski karta güvenerek beklemekten farklıdır.

Yurt dışındaki aile üyesine gitmek

Hedef başka ülkeyse o ülkenin resmi temsilcilik ve göç makamı şartları esas alınır. Dil, gelir, konut, sponsor statüsü ve randevu usulü ülkeye ve aile türüne göre değişebilir. Türkiye’deki evlilik veya nüfus belgesinin hangi formatta, tercüme ve tasdikle istendiği öğrenilir. Bir ülke için alınmış belge diğerinin gereksinimini otomatik karşılamaz. Başvurunun amacı kalıcı birleşim mi kısa ziyaret mi olduğunu doğru açıklamalıdır; vize türleri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Belgelerin uluslararası kullanımı

FormülA veyaB, nüfus kayıt örneği, evlilik veya boşanma kararı ve velayet evrakının işlevleri farklıdır. Çok dilli belgenin her ülkede koşulsuz tasdiksiz kabul edileceği varsayılmaz. Sözleşme taraflığı ve alıcı makam koşulu kontrol edilir. Apostil, belgenin içerdiği bütün hukuki sonuçları yeniden onaylayan karar değildir. Ad ve tarihler pasaportlarla karşılaştırılır; aynı kişi bağlantısındaki farklar başvuru öncesi açıklanır. Eksik kesinleşme veya velayet belgesi yalnız tercümeyle tamamlanmış sayılmaz.

Aile hayatı ve yargısal denetim

AYM A.G.,2018/6143,16/12/2020 kararında giriş yasağının aile hayatına etkisini inceleyip ihlal bulmuştur. Karar her aile birleşimi vizesinin verilmesini zorunlu kılan genel izin değildir. İlgisi, gerçek aile bağları ve kişinin durumunun yeterli gerekçeyle değerlendirilmesidir. Ret halinde hangi işlem ve makamın kararı olduğu belirlenir; tebliğ ve başvuru süreleri takip edilir. Aile bağının belgelenmesiyle kanuni göç koşullarının tamamının sağlanması aynı şey değildir.

Örnek: Türk eş ve yabancı çocuk

Türk vatandaşıyla evlenen yabancının önceki ilişkisinden çocuğu bulunabilir. Eş için evlilik; çocuk için doğum, velayet ve diğer ebeveynin rızası ayrı belgelerle gösterilir. Destekleyicinin gelir ve sağlık kapsamı bütün aileyi dikkate alır. Yurt dışındaki çocuk için giriş belgeleriyle Türkiye’de ikamet aşaması ayrıca planlanır. Aile aynı konuta yerleşmek istese de her kişinin hukuki dayanağı ve evrakı farklı olabilir; tek nikâh belgesi bütün dosyayı tamamlamaz.

Sık sorulan sorular