ADAR HUKUK
Anlaşmalı Boşanma Davasından Feragat Ettikten Sonra Yeniden Dava Açılması
Anlaşmalı boşanma dosyasının kapanması, sonraki her davayı aynı biçimde etkilemez. Davadan feragat, davanın geri alınması, protokolden dönülmesi ve işlemden kaldırma farklı sonuçlar doğurur. Yeniden başvuru düşünülüyorsa önce önceki dosyanın kararı, beyanlar ve kesinleşme durumu incelenmeli; yeni talebin hangi olaylara dayandığı açıkça belirlenmelidir.
Önce eski dosyanın nasıl sona erdiğini öğrenin
Dosyanın kapalı görünmesi, feragat nedeniyle reddedildiğini tek başına kanıtlamaz. Mahkemenin kararında davanın geri alınması, açılmamış sayılması, feragat veya başka bir neden bulunabilir. UYAP’taki durum etiketi yerine gerekçeli karar ve tutanaklar okunmalıdır. Önceki dosya hâlen derdestse yeni başvurunun etkisi farklı olur. İlk inceleme, mahkeme adı, esas ve karar numarası, karar tarihi ve kesinleşme kaydının temin edilmesiyle başlar.
Önceki dilekçede “vazgeçiyorum” yazılmış olması da hukuki niteliği tek başına belirlemez. Beyanın bütünü, tarafların diğer açıklamaları ve verilen karar birlikte değerlendirilir. Kişi yalnız belirli bir protokolü kabul etmediği hâlde dosyada açık feragat bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Yeni dava planı, tarafın eski işlemi nasıl hatırladığına değil, resmî dosyada kaydedilmiş beyana ve karara dayanmalıdır. Bu ayrım yeni başvurunun dayanağını doğrudan etkiler.
Feragatin temel sonucu
HMK m.307 ve devamı uyarınca feragat, davacının talep sonucundan vazgeçmesidir. Karşı tarafın kabulü gerekmez; beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. HMK m.311, feragatin kesin hüküm gibi sonuç doğuracağını düzenler. Bu nedenle aynı uyuşmazlığı hiçbir değişiklik yokmuş gibi yeniden sunmanın sonucu hakkında dikkatli değerlendirme gerekir. Yalnız yeni dosya numarası alınması, önceki feragatin hukuki etkisini ortadan kaldırmaz.
Boşanma ilişkisinin zaman içinde yeni olaylar üretmesi, genel kesin hüküm değerlendirmesiyle birlikte ele alınır. Feragatten önceki davranışlar ile daha sonra gerçekleşen yeni davranışlar ayrı kaydedilir. Önceki olayların af veya hoşgörü kapsamına girip girmediği somut dosyada değerlendirilebilir. “Feragat eden eşin ileride boşanma hakkı tamamen biter” demek doğru değildir; “önceki dosyanın hiçbir etkisi kalmaz” demek de aynı ölçüde yanıltıcıdır.
Protokolden dönmek neden farklıdır?
Anlaşmalı boşanmada TMK m.166/3 kapsamında boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında düzenleme bulunur. Eş, protokoldeki nafaka veya malvarlığı şartını artık kabul etmiyor olabilir; buna rağmen boşanma talebini sürdürebilir. Böyle bir beyan otomatik olarak davadan feragat sayılmamalıdır. Açık feragat yoksa davanın çekişmeli usulde değerlendirilmesi veya taleplerin yeniden açıklanması gündeme gelebilir.
Karar verilmiş ancak kesinleşmemiş bir anlaşmalı dosyada kanun yoluna başvurunun içeriği de önemlidir. Yargıtay uygulamasında anlaşma iradesinden dönme ile açık feragat ayrımı yapılır. Eski hüküm ve kanun yolu dilekçesi görülmeden kişinin yeni dava açması gerektiği sonucuna ulaşılmamalıdır. Bazı durumlarda mevcut dosyanın devamı esas mesele olabilir. Yeni bir dava yerine eski dosyanın hangi aşamada olduğunu belirlemek ilk hukuki adımdır.
Yeni anlaşmalı başvurunun koşulları
Türk hukukunun uygulandığı yeni anlaşmalı dosyada evliliğin en az bir yıl sürmesi ve TMK m.166/3’ün diğer koşulları yine aranır. Önceki başvurunun yapılmış olması yeni dosyada güncel mutabakatın varlığını kanıtlamaz. Eşlerin birlikte başvurması veya kabul, serbest irade, bizzat dinlenme ve çocuklarla mali sonuçlara ilişkin düzenlemenin uygun bulunması ayrıca değerlendirilir. Eski protokolün aynen geçerli kaldığı varsayılmamalıdır.
Önceki feragatin kapsamı ve yeni talebin hukuki dayanağı ayrıca incelenir. Tarafların yeniden anlaşması eski usul işleminin bütün etkilerini kendiliğinden silmez. Buna karşılık geçerli bir feragatin bütün gelecek için evliliği zorunlu kıldığı da söylenemez. Yeni dosyanın kurulmasında önceki karar açıklanmalı, sonradan gelişen koşullar gösterilmeli ve güncel anlaşmanın neden yeni bir değerlendirme gerektirdiği hukuken belirlenmelidir.
Çekişmeli dava açılacaksa yeni olayları belirleyin
Eşlerden biri artık anlaşmıyorsa çekişmeli boşanma sebepleri ve delilleri değerlendirilir. Feragatten sonra gerçekleşen olaylar tarih, yer ve içerik bakımından somutlaştırılır. Önceki dilekçeyi değiştirmeden tekrar sunmak, yeni olayların açıklanması ihtiyacını karşılamaz. Mesaj, tanık, kurum kaydı ve diğer deliller hangi olayı desteklediği belirtilerek düzenlenir. Özel boşanma sebeplerindeki süreler de yeni olayın öğrenilme ve gerçekleşme tarihine göre ayrıca kontrol edilir.
Yeni olayın yalnız “tartışmalar devam etti” şeklinde anlatılması yeterince açıklayıcı olmayabilir. Hangi davranışın evlilik birliğini nasıl etkilediği ortaya konmalıdır. Tarafların feragat sonrası birlikte yaşamaya dönüp dönmediği, aralarındaki iletişim ve yeni ayrılık tarihi de önemlidir. Somut olay bulunmadan geçmişteki bütün iddiaların otomatik canlandığı düşünülmemelidir. Dilekçe, önceki dosyaya ilişkin bilgi ile yeni vakıaları birbirinden ayırarak hazırlanmalıdır.
Bekleme süresi hakkında yanlış genellemeler
Her feragat sonrasında mutlaka belli sayıda ay veya yıl beklenmesi gerektiği söylenemez. Yeni davanın dayanağı, önceki kararın türü ve başvurulan boşanma sebebi belirleyicidir. Reddedilmiş dava sonrası ortak hayatın yeniden kurulamamasına ilişkin TMK m.166/4 koşulları, diğer boşanma sebepleriyle aynı değildir. Bu hükme ilişkin güncel kanun ve Anayasa Mahkemesi gelişmeleri de başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.
11 Ekim 2026 kontrolünde TMK m.166/4, önceki ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması koşullarını düzenler. AYM, 12 Şubat 2026 tarihli E.2025/203, K.2026/39 kararında bir yıllık ibareye yönelik itirazı reddetmiştir. Bu süre, anlaşmalı boşanmanın evliliğin en az bir yıl sürmesi şartından farklıdır. Feragat nedeniyle verilen ret kararının bu yol bakımından etkisi, önceki dosyanın kapsamıyla birlikte ayrıca değerlendirilir.
Önceki davanın ret tarihini, kesinleşme tarihini ve ortak hayatın durumunu karıştırmamak gerekir. Yeni olaylara dayalı bir dava ile önceki ret kararına bağlı özel yol farklı değerlendirilir. İnternetteki “üç yıl beklemek zorundasınız” veya “bir gün sonra kesin boşanırsınız” gibi tarihi ve dayanağı belirsiz ifadeler dosyanın yerine kullanılamaz. Süre analizi için hangi kanun hükmüne dayanılacağının açık olması ilk koşuldur.
Hazırlanacak belge listesi
Eski dava dilekçesi, protokol, feragat veya geri alma beyanı, duruşma tutanakları, gerekçeli karar ve kesinleşme belgesi temin edilmelidir. Yeni dosyada ayrıca güncel nüfus bilgileri, adresler ve çocukların durumunu gösteren belgeler hazırlanır. Önceki dosyada karşı dava varsa bunun sonucu da incelenir. Bir eşin kendi davasından vazgeçmesi diğer eşin karşı davasının bittiği anlamına gelmeyebilir; bütün taleplerin akıbeti görülmelidir.
Mali düzenleme değişmişse gelir, gider, borç ve malvarlığına ilişkin güncel bilgiler alınır. Eski protokolde bir ödeme yapılmış veya taşınmaz devredilmişse bunların belgeleri ayrıca hazırlanır. Yeni protokol, gerçekleşmiş işlemleri yok sayan veya aynı borcu belirsiz biçimde ikinci kez kuran ifadeler içermemelidir. Önceki anlaşmanın hangi hükümlerinin uygulanmış olduğu, yeni taleplerin kapsamını ve ilerideki icra sorunlarını doğrudan etkileyebilir.
Çocuklar ve geçici önlemler
Yeni boşanma başvurusu çocukların bakım, eğitim ve kişisel ilişki düzenini etkileyebilir. Velayet ve nafaka hakkında eski dosyada verilmiş kararların yürürlük durumu incelenir. Önceki dosyanın sona ermesiyle geçici önlemlerin akıbeti ayrı değerlendirilir. Yeni davada TMK m.169 kapsamında geçici ihtiyaçlar gündeme gelebilir. Çocuğun günlük düzeni, okul, sağlık ve bakım giderleri somut belgelerle açıklanmalıdır.
Ayrı bir koruma dosyasında 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir bulunuyorsa bu kararın süresi ve kapsamı ayrıca kontrol edilir. Eski boşanma dosyasındaki feragat, başka dosyadaki koruma kararını otomatik kaldırmaz. Eşler yeniden anlaşmış olsa bile bütün tedbirlerin sona erdiği varsayılmamalıdır. Her kararın hangi makamca verildiğini ve nasıl değiştirilebileceğini ayrı kaydetmek, yeni protokolün mevcut kararlarla çelişmesini önlemeye yardımcı olur.
Yeni dava masrafı ve temsil ücreti
Yeni bir dava açılması yeni harç ve gider avansı doğurabilir. Önceki dosyada yatırılan harçlar her durumda yeni dosyaya otomatik aktarılmaz. Kullanılmayan avansın iadesi ilgili usule göre değerlendirilir. Önceki feragat nedeniyle verilmiş gider veya karşı vekâlet ücreti kararının etkisi de devam edebilir. Yeni başvurunun bütçesi hazırlanırken eski dosyadan kalan borçlar ve iadeler ayrı kalemlerde gösterilmelidir.
Avukatla temsil edilecekse önceki sözleşmenin yeni davayı kapsayıp kapsamadığı kontrol edilir. Eski dosyanın bitmesi, ayrı yeni dosyanın aynı ücretle mutlaka üstlenildiğini göstermez. Yeni işin kapsamı, protokolün değişmesi, çekişmeli inceleme ve karar sonrası işlemler açıkça belirlenir. Ücret sözleşmesiyle mahkeme masraflarının ayrılması önemlidir. Süre ve duruşma sayısı da mahkeme takvimiyle usul aşamalarına bağlıdır; kesin sonuç vaadi verilmemelidir.
Örnek inceleme sırası
Birinci örnekte taraflar eski protokolü değiştirmek istemiş, açık feragat vermemiş ve karar henüz kesinleşmemiş olabilir. Önce mevcut dosyanın devam imkânı araştırılır. İkinci örnekte feragat nedeniyle kapanmış dosyadan sonra yeni olaylar ortaya çıkmış olabilir. Yeni davada bu olaylar ve eski karar açıklanır. Üçüncü örnekte davanın geri alınması kabul edilmiş olabilir; bunun sonuçları feragatten farklı değerlendirilir.
Bu örneklerin hiçbirinde yalnız dosyanın kapanmış olması yeterli bilgi değildir. Sağlıklı yol, önceki işlemin hukuki niteliğini belirlemek, güncel talepleri açıklamak ve yeni dosyanın koşullarını kontrol etmektir. Belgeler bir araya getirildiğinde önceki feragatin kapsamı, hangi olayların tekrar ileri sürüldüğü ve yeni anlaşmanın içeriği daha doğru anlaşılır. Başvuru kararı bu incelemeye dayanır; hazır bir dilekçe başlığıyla sorun çözülmüş sayılmaz.
Sık sorulan sorular
Feragatten sonra yeniden anlaşmalı boşanma mümkün mü?
Önceki feragatin kapsamı ve yeni dosyanın dayanağı incelenerek değerlendirilir. Güncel mutabakat ve TMK m.166/3 koşulları ayrıca aranır. Her dosyaya otomatik kabul veya ret sonucu verilemez.
Eski protokolü tekrar sunmak yeterli mi?
Tarafların güncel iradesi ve gerçekleşmiş ödemeler kontrol edilmelidir. Eski protokol yeni koşulları yansıtmayabilir; mahkemenin uygun bulması ve bizzat dinleme şartları da devam eder.
Her durumda bir bekleme süresi var mı?
Hayır, bütün yeni davalara uygulanacak tek süre yoktur. Yeni olaylara dayalı dava ile önceki ret kararına bağlı özel yol farklıdır. Başvurulan hüküm ve güncel mevzuat incelenmelidir.
UYAP’ta dosya kapalıysa feragat edilmiş midir?
Bu sonuç yalnız durum etiketinden çıkarılamaz. Gerekçeli karar, beyanlar ve kesinleşme kaydı görülmelidir. Geri alma, açılmamış sayılma ve feragat farklı işlemlerdir.
İlgili hesaplama araçları
Ön hesaplamayı dosyanızın belgeleri ve güncel resmî tutarlarla karşılaştırın.