ADAR HUKUK
Boşanma Avukatı Fiyatları 2019: Tarihî Tarife ve Güncel Ücret Ayrımı
2019 boşanma avukatı fiyatlarını araştıran kişi, geçmiş bir sözleşmeyi veya mahkemenin verdiği ücret kararını inceliyor olabilir. 2019 yılı tarifesi güncel dosya için fiyat teklifi değildir. Resmî tarihî tarife, sözleşme ücreti, karşı vekâlet ücreti ve mahkeme masrafları ayrı değerlendirilerek doğru döneme ait hesap yapılmalıdır.
2019 tarifesinin resmî kaynağı
Türkiye Barolar Birliğinin 2019 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, 2 Ocak 2019 tarihli ve 30643 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Resmî arşivdeki tarife metni ve ekindeki ücret tablosu birlikte incelenir. Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu tutar 3.400 TL olarak gösterilmiştir. Bu bilgi 2019 tarihli arşiv tablosuna aittir; bugün yeni dosya için uygulanacak bedel değildir.
Tarifenin 2019 yılı içinde değişiklikleri de vardır. Türkiye Barolar Birliğinin 2019/70 duyurusu, 7 Aralık 2019 tarihli ve 30971 sayılı Resmî Gazete’de yapılan değişikliğe işaret eder. Geçmiş bir işlem incelenirken yalnız yıl numarasına bakmak yerine işlemin tam tarihi ve ilgili hüküm belirlenmelidir. Her değişikliğin bütün ücret kalemlerini değiştirdiği varsayılmamalı; hangi maddenin değiştiği tarihî metin üzerinden kontrol edilmelidir.
3.400 TL hangi anlamda kullanılır?
Arşivdeki asliye mahkemesi kalemi, tarife sistemindeki maktu avukatlık ücretini gösterir. Aile mahkemesinde takip edilen bir dosyanın tarifeyle ilişkisi ve özel hükümler ayrıca değerlendirilir. Bu tutar “2019’da bütün boşanmaların toplam maliyeti 3.400 TL idi” anlamına gelmez. Noter, harç, gider avansı ve başka hizmetler aynı kalemde bulunmaz. Tarife tutarıyla bütün işlemler dâhil sözleşme teklifinin işlevi farklıdır.
Avukat ile kişi arasında 2019’da yapılmış sözleşmenin bedeli, kapsamı ve geçerliliği kendi koşullarıyla incelenir. Asgari tarife bir alt sınır ve mahkemece ücret takdirinde dayanak sağlar; her avukatın bütün dosyalar için aynı sözleşme bedelini kullandığını kanıtlamaz. Protokol hazırlığı, çekişmeli inceleme ve üstlenilen ek işler sözleşmenin kapsamını etkileyebilir. Eski bir makbuzun hangi hizmetin karşılığı olduğu belgelerden anlaşılmalıdır.
Akdi ücret ve mahkemece hükmedilen ücret
Akdi avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasındaki hukuki yardım sözleşmesine dayanır. Karşı vekâlet ücreti ise mahkemenin yargılama gideri kapsamında diğer tarafa yükleyebildiği farklı kalemdir. Avukatlık Kanunu m.164 ve tarife hükümleri bu ilişkilerde önemlidir. Geçmiş bir uyuşmazlıkta karşı vekâlet ücretinin bulunması, müvekkilin sözleşmeden doğan bütün borcunun ödendiğini kendiliğinden göstermez. Hüküm ve sözleşme ayrı okunmalıdır.
2019’da ödenmiş tutarın avukatlık ücretine mi, mahkeme masrafına mı yoksa avans olarak başka işlemlere mi ilişkin olduğu belirlenmelidir. Banka açıklaması, makbuz, sözleşme ve dosya ödeme kayıtları birlikte incelenir. Tek bir toplam ödeme, hangi kalemin hangi oranda karşılandığını açık göstermeyebilir. Bu incelemenin amacı eski ödemeyi bugünün fiyatına çevirmek değil, geçmişte kurulan yükümlülüğün ve yapılan ödemenin hukuki niteliğini anlamaktır.
Dava açılış yılı ile hüküm yılı farklı olabilir
2019 tarifesinin uygulanacak tarife hakkındaki hükmü, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükteki metni esas alır. Bu nedenle 2019’da açılmış ama sonraki yılda hükme bağlanmış bir dava için yalnız açılış yılına dayanılarak karşı vekâlet ücreti hesaplanmamalıdır. Somut hüküm tarihi, ilgili tarife ve özel koşullar birlikte kontrol edilir. Sözleşmenin kurulma tarihi ayrı bir değerlendirme konusu olabilir.
Kanun yolu incelemesi, bozma, yeni hüküm veya ek karar gibi aşamalar dosyanın ücret değerlendirmesini etkileyebilir. Önceki hükümde belirlenen bir tutarın her sonraki karar için aynen geçerli olduğu söylenemez. Geçmiş ücret uyuşmazlığında kararların tarih sırası hazırlanmalı; hangi hükmün kesinleştiği belirlenmelidir. Tarife zamanı hakkındaki genel kural, dosyanın bütün özellikleri görülmeden otomatik bir hesaplamaya dönüştürülmemelidir.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmanın hizmet farkı
Anlaşmalı boşanma, Türk hukukunda TMK m.166/3 koşullarına bağlıdır. Evliliğin en az bir yıl sürmesi, eşlerin serbest iradesi, hâkimin bizzat dinlemesi ve mali sonuçlarla çocuklara ilişkin düzenlemenin uygun bulunması gerekir. 2019 tarihli bir ücret incelemesinde de sözleşmenin hangi süreci kapsadığı önemlidir. Yalnız “anlaşmalı” kelimesi, protokolün içerdiği taşınmaz veya borç düzenlemelerinin aynı emekle hazırlanacağını göstermez.
Çekişmeli dosyada delil, tanık, sosyal inceleme veya kanun yolu hazırlığı gibi çalışmalar gündeme gelebilir. Bunların sözleşme bedeline nasıl yansıdığı dosya ve sözleşme kapsamından anlaşılır. Aynı dava içinde her dilekçe için mutlaka ayrı ücret alınacağı varsayımı doğru değildir; tarifenin ücretin kapsadığı işlere ilişkin hükümleri değerlendirilir. Buna karşılık bağımsız yeni dava veya ayrı icra takibi, ayrıca üstlenilmesi gereken hukuki yardım olabilir.
2019 mahkeme masrafları neden ayrı hesaplanır?
Avukatlık tarifesi mahkeme harç tarifesi değildir. 2019’da dava açılırken ödenen başvuru harcı, karar ve ilam harcı ile gider avansı, ilgili tarihteki kendi mevzuatına göre belirlenir. Eski harç makbuzunun bugünkü araçla yeniden hesaplanması tarihî ödeme incelemesini bozabilir. Geçmiş bir dosyanın gerçekten ne kadar masrafla yürütüldüğünü öğrenmek için vezne kayıtları ve yapılmış tebligat veya delil işlemleri esas alınmalıdır.
Kullanılmayan avansın iadesi ile tahakkuk etmiş harcın iadesi de aynı konu değildir. Dosya feragat, ret, kabul veya başka nedenle sonuçlanmış olabilir. Bu karar türleri gider değerlendirmesinde önem kazanır. “Dava kapanmış, bütün para geri verilmeliydi” şeklinde genel bir sonuca ulaşılmamalıdır. Hangi ödeme kaleminin kime yükletildiği, kararın hüküm bölümünden ve ilgili mali kayıttan ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Eski ücret sözleşmesinde aranacak bilgiler
Sözleşmenin tarihi, tarafları, dosya konusu, ücretin tutarı, ödeme planı ve kapsamı ilk inceleme başlıklarıdır. Noter, tercüme, harç veya seyahat giderlerinin dâhil olup olmadığı görülür. Kanun yolu ve karar sonrası icra işlemleri ayrı düzenlenmiş olabilir. Yazılı metin bulunmuyorsa ödeme belgeleri ve taraflar arasındaki diğer kayıtlar değerlendirilir. Eksik belgeyle sözleşmenin bütün koşullarını kesin kabul etmek doğru değildir.
Dosyanın sonradan anlaşmalıdan çekişmeliye dönmesi veya bağımsız bir mal rejimi davası açılması hâlinde ek işin nasıl üstlenildiği araştırılır. İlk sözleşmenin bütün gelecek uyuşmazlıkları kapsadığı varsayılmamalıdır. Aynı şekilde sonradan istenen her ödemenin mutlaka ayrı geçerli sözleşmeye dayandığı da peşinen kabul edilmez. Sözleşme, fiilen yapılan hukuki yardım ve tarihî tarife birlikte değerlendirildiğinde kapsam daha doğru anlaşılır.
Zamanaşımı ve eski dosya incelemesi
2019 tarihli ücret veya ödeme uyuşmazlığı bugün inceleniyorsa zamanaşımı konusu ayrıca gündeme gelebilir. Borcun doğumu, muacceliyet, ilişkinin sona ermesi, ödeme ve kesilme nedenleri somut olarak belirlenir. Yalnız takvim yılına bakılarak bütün taleplerin zamanaşımına uğradığı veya hiçbirinin uğramadığı söylenemez. Talebin hukuki niteliği ve önceki başvurular değerlendirmeyi etkileyebilir. Süre incelemesi için belgelerin tarihleri önemlidir.
Ücretin iadesi, eksik ödeme veya masraf hesabı gibi farklı talepler aynı hukuki temele dayanmayabilir. Eski sözleşme, yapılan hizmet, fesih veya başka sona erme beyanı ayrı incelenir. Geçmiş bir dosyadaki bütün ücret anlaşmazlıkları hazır bir enflasyon hesabıyla çözülemez. İstenen sonuç önce tanımlanmalı, ardından bu sonucun hangi belge ve hukuk kuralıyla desteklendiği ortaya konmalıdır.
Güncel dosya için hangi tarife kullanılmalı?
Bugün yeni bir boşanma başvurusu hazırlanıyorsa yürürlükteki tarife ve güncel harçlar kontrol edilir. Bu rehberdeki 2019 tutarı yalnız tarihî açıklamadır. Güncel avukatlık hizmeti için üstlenilecek işlemler yazılı belirlenir; mahkeme ve belge giderleri ayrı gösterilir. Bir internet sayfasının başlığında 2019 bulunması, o sayfanın yeni iş için kullanılacak teklif olduğu anlamına gelmemelidir. Güncel ücret rehberi ve hesaplama araçlarına ayrıca bakılabilir.
İki dönemin rakamlarını karşılaştırırken asgari tutar ile gerçek sözleşme fiyatının farklı olduğu unutulmamalıdır. Nominal rakamların değişmesi, her dosyanın aynı oranda pahalandığını veya kapsamın aynı kaldığını tek başına kanıtlamaz. Örneğin yabancı belge gerektiren yeni dosyada tercüme ve tasdik kalemi bulunabilir; eski dosyada bu gider yoktur. Doğru karşılaştırma, benzer hizmetlerin ve aynı tür mali kalemlerin belirlenmesini gerektirir.
Örnek tarihî inceleme akışı
2019’da açılmış bir dosya için önce sözleşme ve ödeme kayıtlarını alın. Ardından davanın hangi tarihte ve hangi hükümle sonuçlandığını belirleyin. Hükümdeki karşı vekâlet ücretiyle müvekkilin akdi ücretini ayrı satırlarda gösterin. Gider avansı ve harç kayıtlarını ayrıca inceleyin. Kullanılacak tarihî tarifenin tam sürümünü tespit edin. Güncel davaya ilişkin yeni teklif gerekiyorsa bunu eski hesapla birleştirmeden ayrı hazırlayın.
Bu yöntem, eski bir rakamın anlamını doğru okumaya yardımcı olur. Kaynakta 3.400 TL görülmesi bütün kişilerin aynı tutarı ödediğini göstermez; bugünkü dosyanın bedelini de belirlemez. Tarihî tarife belgesi, sözleşme ve mahkeme hükmü farklı bilgileri sağlar. Ücret incelemesinin sonucu bu kayıtların birlikte değerlendirilmesine dayanmalıdır. Kaynağı ve tarihi belirsiz fiyat listeleri resmî arşiv ve somut dosyanın yerine kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
2019 tarifesinde asliye mahkemesi tutarı neydi?
TBB’nin 2019 tarihli ücret tablosunda asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu tutar 3.400 TL’dir. Bu tarihî kalem, bütün boşanma işlemlerinin toplam bedeli veya güncel fiyat değildir.
2019’da açılan davada mutlaka 2019 tarifesi mi uygulanır?
Yalnız açılış yılına bakılmaz. Hüküm veya hukuki yardımın tamamlanma tarihi ile ilgili tarife kuralları ve dosyanın özel durumu değerlendirilir. Akdi ücret ayrıca incelenir.
Eski ücretin bugünkü karşılığını hesaplamak yeterli mi?
Hayır. Talebin hukuki niteliği, sözleşme kapsamı, ödeme ve muacceliyet önemlidir. Enflasyon hesabı, ücret uyuşmazlığının bütün hukuki sorularını cevaplamaz.
Yeni boşanma için 2019 rakamını kullanabilir miyim?
Güncel dosyada yürürlükteki tarife ve güncel giderler kontrol edilmelidir. 2019 rakamı yalnız tarihî arşiv incelemesine hizmet eder; yeni iş için fiyat teklifi sayılmaz.
İlgili hesaplama araçları
Ön hesaplamayı dosyanızın belgeleri ve güncel resmî tutarlarla karşılaştırın.