İlk incelenecek belge, çözülmesini istediğiniz engeli doğuran karar veya işlemin tam örneğidir. Buna tebligat kaydı ve dosya numarası eklenir. Henüz karar yoksa sözleşme, tapu işlemi, kaza tutanağı veya yazışma gibi uyuşmazlığı doğuran kayıtla başlanır. Belgenin adı, hangi makamdan çıktığı ve size ne zaman ulaştığı birlikte değerlendirilir.
Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — UYAP Vatandaş ve Avukat Portal hizmetleri · HMK m.27, 71 ve 73–77 — tarafın işlemleri ve vekâlet · İYUK m.7–8 — başvuru süresi ve başlangıç tarihi
Karar ile ekrandaki durum bilgisini ayırın
Bir kurum ekranında görülen kısa durum, dosyanın tamamını açıklamayabilir. “Ret”, “kapalı”, “yakalama” veya “kesinleşti” ibaresiyle karşılaştığınızda bu kaydın bağlı olduğu karar, tarih ve gerekçe araştırılır. Sonuç bölümünün tek sayfası yerine gerekçe ve ekleriyle bütün belge hazırlanır.
UYAP, kişinin kendi dava ve icra dosyalarındaki evrak ve işlem geçmişini incelemesine imkân verir. Görülen dosyadan en son karar, önceki başvurular ve tebligat kayıtları birlikte alınabilir. Bir kaydın portalda görünmemesi, bütün kurumlar bakımından herhangi bir işlem bulunmadığının belgesi değildir.
Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — UYAP Vatandaş ve Avukat Portal hizmetleri
Sorunun türüne göre başlangıç belgesi değişir
Yurt dışında boşanıp Türkiye’de evli görünen kişi bakımından yabancı kararın tamamı ve kesinleşme bilgisi önemlidir. Miras kalan taşınmazda ölüm, mirasçılık ve tapu kayıtları aynı dosyada değerlendirilir. Babanın hayattayken yaptığı devirde ise önce devir işlemi ve mevcut hak ilişkisi anlaşılmalıdır; yalnız “mirasım eksildi” anlatımıyla işlem seçilmez.
İkamet reddi, giriş yasağı ve sınır dışı birbirinden farklı işlemlerdir. Taksi şoför kartı iptalinde idarenin yazılı kararı ile dayanak gösterilen mahkûmiyet belgesi karşılaştırılır. İşçilikte imzalatılan istifa, fesih bildirimi ve çalışma kayıtları; trafik zararında tutanak, hasar ve sigorta bilgileri başlangıç malzemesini oluşturur.
Resmî dayanak: HMK m.27, 71 ve 73–77 — tarafın işlemleri ve vekâlet
Tebligatı kararın eki olarak saklayın
Kararın düzenlendiği gün ile size bildirildiği gün farklı olabilir. Fiziksel tebligat zarfı, mazbata, elektronik teslim kaydı veya konsolosluk bildirimi dosyanın zaman çizelgesini kurar. Belgeyi daha sonra bir yakından duymuşsanız, bunu resmî tebliğden ayrı tarih olarak belirtin.
İlk görüşmede “üç hafta önce öğrendim” yerine belgeyle doğrulanabilen tarihleri sıralamak, başvuru yolunun belirlenmesini kolaylaştırır. Süre hesabı yapılabilmesi için işlemin türü ve uygulanacak özel düzenleme de bilinmelidir.
Resmî dayanak: İYUK m.7–8 — başvuru süresi ve başlangıç tarihi · Adalet Bakanlığı — elektronik tebliğ tarihi hakkında yargı kararı
Belge henüz elinizde değilse ne yapılır?
Kararın hangi kurum veya dosyada bulunduğu biliniyorsa, tam örneğin hangi kanaldan istenebileceği belirlenir. Dosya numarası yoksa yazıyı gönderen kurum, olay tarihi ve önceki başvuru numarası işe yarayabilir. Başvuru alındısı ile kurumun esas hakkında verdiği cevap ayrı ayrı tutulur.
İlk değerlendirmeye mevcut belgelerle başlanabilir. Eksik belgenin sonuca etkisi ve hangi makamdan isteneceği açıklanır; elde olmayan kararın içeriği tahmin edilmez. Avukatın kurum veya dosyada kişi adına işlem yapması gerekiyorsa temsil yetkisi ayrıca ele alınır.
Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — UYAP Vatandaş ve Avukat Portal hizmetleri · HMK m.27, 71 ve 73–77 — tarafın işlemleri ve vekâlet
VARSAYIMSAL ÖRNEK
Örnek: Aynı olayda üç farklı göç belgesi
Kişinin elinde ikamet reddi yazısı, sınır dışı kararı ve eski bir para cezası makbuzu olabilir. Belgeler aynı olayla ilgili olsa bile her birinin doğurduğu sonuç ve başvuru yolu ayrı değerlendirilir. İlk iş bu üç belgenin tam örneklerini ve bildirim kayıtlarını eşleştirmektir.
Bu örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya elde edilmiş sonuç aktarımı değildir.
İlk değerlendirme için hangi belgeler hazırlanabilir?
- Dayanak karar veya işlemin bütün sayfaları
- Dosya ve başvuru numaraları
- Tebligat zarfı veya elektronik teslim kaydı
- Önceki başvurular ve alınan cevaplar
- Olayların tarih sırasıyla kısa özeti
Belge listesi konuya göre hazırlık içindir. Eksik belge varsa neyin bulunmadığını ve nedenini belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.
Hangi makam veya dosya incelenir?
Belgeyi veren mahkeme, savcılık, icra dairesi veya idari makam; dosya türüne uygun başvuru kanalı üzerinden belirlenir.

DOSYANIZ İÇİN SONRAKİ ADIM
Belgeniz ve sorunuz üzerinden görüşelim.
Avukat, belgelerin hangi uyuşmazlığa ait olduğunu, ayrı kararlar bulunup bulunmadığını ve ilk başvurunun neyi hedefleyeceğini değerlendirir.
İlk mesajınızda konuyu, varsa dosya numarasını ve son tebliğ veya öğrenme tarihini belirtin. Sesli mesaj gönderebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
İlgili mevzuat ve kurum açıklamaları, yukarıdaki konularla birlikte okunmalıdır. Başvuru türü ve olay tarihleri somut dosyada ayrıca değerlendirilir.