İş Arama İzni Verilmezse: Ücret, İhbar ve Talep

Bildirim süresinde günlük izin

4857 sayılı Kanun m.27, bildirim süreleri içinde işçiye yeni iş bulması için iş saatleri içinde ve ücret kesilmeden izin verilmesini düzenler. Günlük süre iki saatten az olamaz. Çalışma devam ederken kullanılan bu izin, işçinin normal haftalık dinlenmesinden veya yıllık izninden farklıdır.

İşçinin bildirim süresinin tamamını normal çalışmayla geçirmesi fakat günlük izninin hiç verilmemesi ayrı bir ücret istemi oluşturabilir. İhbar süresinin hiç veya gereği gibi kullandırılıp kullandırılmadığı ayrıca incelenir; iş arama izni verilmemesini tek başına bütün ihbar süresinin yok sayılması şeklinde değerlendirmek doğru olmaz.

Toplu izin nasıl kullanılır?

İşçi iş arama izinlerini birleştirerek toplu kullanabilir; bu günleri işten ayrılacağı günden önceki günlere rastlatmalı ve durumu işverene bildirmelidir. Toplu kullanım planında fiilen çalışılacak günler ve günlük izin saati birlikte gösterilir. İzin talebinin iletildiği kayıt saklanabilir.

Yıllık izin, işveren tarafından fesihte bildirim süresi ve iş arama izniyle iç içe geçirilemez. İzin defteri, çalışma çizelgesi ve fesih yazısındaki tarihler birlikte karşılaştırılır. Kayıtlarda “izinli” görünmesi, hangi izin hakkının ne şekilde kullandırıldığını açıklamadan yeterli değildir.

Kullandırılmayan ve çalıştırılan saatler

İzin verilmez veya eksik kullandırılırsa bu süreye ilişkin ücret işçiye ödenir. İzin saatlerinde çalıştırma varsa, işçinin izinli sayılarak alacağı ücrete ek olarak çalıştırıldığı süre için yüzde yüz zamlı ücret düzenlemesi vardır. Normal aylık ücretin zaten ödenip ödenmediği hesapta açıkça belirtilmelidir.

Örnek senaryo: 60.000 TL brüt ücrette standart aylık 225 saat kabulüyle saatlik ücret 266,67 TL’dir. Yirmi fiilî çalışma gününde iki saatlik izinde çalıştırma toplam 40 saattir. Bu 40 saatin yüzde yüz zamlı çalışma karşılığı yaklaşık 21.333,33 TL olur. Normal ücretin içindeki izin ücreti yeniden aynı ek alacak gibi yazılmaz. Ücret sistemi ve gerçek çizelge örneği değiştirebilir.

İspat için çalışma çizelgesi

Her günün tarihini, normal çalışma saatini, verilen izin saatini ve fiilen çalışılan süreyi ayrı sütuna yazın. Giriş-çıkış kayıtları, puantaj, işyeri yazışmaları, görev atamaları ve doğrudan bilgisi olan tanıklar karşılaştırılabilir. İşverenin bildirim yazısı ile son çalışma günü, izin hesabının sınırını belirler.

Talebi “bütün tazminatlarım” diye belirsiz bırakmak yerine kıdem, ihbar, iş arama izni, fazla çalışma ve yıllık izin gibi kalemleri ayrı gösterin. Aynı çalışmayı iki farklı alacak kaleminde iki kez saymadan hangi hukuki kurala göre ücret istendiği açıklanmalıdır.

Başvuru hazırlığı

Ücret istemi ve varsa diğer işçilik alacakları için arabuluculuk kapsamı ayrı belirlenir. İşe iade düşünülüyorsa fesih bildiriminin tebliğinden başlayan bir aylık süre ayrıca izlenir; yalnız ücret hesabını beklemek bu süreyi durdurmaz. Başvuruda gün çizelgesi ve ücret belgeleriyle birlikte hangi taleplerin ileri sürüldüğü yazılır.

Yazılı talep örneği: “Bildirim süremde [tarih aralığı] içinde iş arama iznim [hiç/eksik] kullandırılmış ve [gün/saat] çalıştırılmış bulunuyorum. Çizelgede belirtilen sürelerin 4857 m.27 kapsamında hesaplanarak ödenmesini talep ederim.” Somut olayda çalışmanın ve ödemenin ayrıntıları bu metne eklenmelidir.

Sık sorulan sorular

Dayanak ve kaynaklar

• ÇSGB — 4857 sayılı İş Kanunu, m.17–28 ve 59

İlgili rehberler

• İhbar hesabı
• İşçilik alacakları hesabı
• Fesih ve süreler
• İş Kanunu m.27