Kim geldi, kim takip etti?
Usulüne uygun çağrılmış tarafların duruşmaya gelmemesi veya davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi işlemden kaldırma gündemini doğurur. Bir taraf gelmişse onun yoklukta devam veya işlemden kaldırma konusundaki talebi önem taşır. Tebligatın usulüne uygunluğu ayrı bir inceleme başlığıdır.
Mazeret dilekçesi verilmesi ile mazeretin kabul edilmesi aynı şey değildir. Duruşma tutanağında mahkemenin kararı ve tarafların beyanı kontrol edilmelidir. Dosyanın elektronik ekranda aktif görünmesi de işlemden kaldırma kararının bulunmadığını kesin olarak göstermez.
Yenileme süresi ve harç
HMK m.150, işlemden kaldırılan davanın kaldırma tarihinden başlayarak üç ay içinde dilekçeyle yenilenmesini düzenler. İlk bir aydan sonra yapılan yenilemede yeniden harç alınmasına ilişkin hüküm vardır. Sürelerin başlangıcı, tatil ve son gün kuralları somut takvimle değerlendirilmelidir.
Yenileme dilekçesinde mahkeme ve dosya bilgisi, işlemden kaldırma tarihi ve açık takip iradesi bulunmalıdır. Duruşma gününün ve dilekçenin tebliği gibi sonraki işlemler takip edilir. Harç gerektiğinde ödeme belgesi saklanır; yalnız dilekçe taslağı hazırlamak başvurunun yapıldığı anlamına gelmez.
Açılmamış sayılma ve tekrar takipsizlik
Üç aylık sürede yenilenmeyen dava bakımından kanun açılmamış sayılma sonucunu düzenler. Bu durum talebin hiç ileri sürülmemiş sayılması ve süreler bakımından önemli sonuç doğurabilir. Yeni dava açılmasının mümkün olup olmadığı zamanaşımı, hak düşürücü süre ve diğer koşullarla ayrıca değerlendirilmelidir.
Davanın daha önce kaç kez işlemden kaldırıldığı ve yargılama usulü de önemlidir. Basit yargılama için HMK m.320'deki özel düzenleme gözden kaçırılmamalıdır. Her dosyada aynı sayıda yenileme hakkı varmış gibi hareket edilmemelidir.
Tutanağa dayalı takip
Duruşma tutanağı, çağrı ve tebliğ belgeleri, varsa mazeret kararı ve önceki yenilemeler tek dosyada toplanır. UYAP işlem ekranı ile karar metni arasında belirsizlik varsa mahkeme kalemindeki kayıt kontrol edilir. Başvuru süresi, sözlü bilgiye dayanılarak ertelenmemelidir.
DOSYA HAZIRLIĞI
Başvurmadan önce kontrol edin
- İşlemden kaldırma kararı ve tarihi kesin mi?
- Tebligat usulü ve mazeret kararı kontrol edildi mi?
- Dava basit mi yazılı yargılama usulünde mi?
- Önceki yenilemeler ve harç durumu biliniyor mu?
Sık sorulan sorular
İşlemden kaldırma davanın reddi midir?
Esastan ret değildir; ancak yenileme yapılmazsa açılmamış sayılma sonucu doğabilir.
Mazeret dilekçesi sunmak yeterli midir?
Mahkemenin mazeret hakkında verdiği karar ve duruşma tutanağı ayrıca kontrol edilmelidir.
KURALDAN KAYNAĞA
İlgili kanun maddeleri
Kanun metni ile bu rehberdeki açıklamalar ayrı içeriklerdir. Maddelerdeki değişiklik, iptal ve geçiş notları birlikte okunmalıdır.