TMK Madde 49 – Madde Metni
Madde 49 – Tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar.
TMK Madde 49 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — özeti
Gerekçe, 743 sayılı Kanunun 47. maddesinin içerik bakımından korunduğunu; dilin sadeleştirilip yerleşmiş fiil ehliyeti teriminin tercih edildiğini açıklar. Bütün özel hukuk tüzel kişilerinin kuruluş belgesi tüzük olarak adlandırılamayacağı için kuruluş belgeleri ifadesi kullanılmıştır.
Gerçek kişiler gibi doğal iradesi bulunmayan tüzel kişinin kendi fiilleriyle hak edinip borç altına girebilmesi, iradesini oluşturacak ve davranışları kendisine bağlanabilecek organların varlığını gerektirir. Fiil ehliyetinin başlangıcı bu organların kurulmasına bağlanmıştır.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 49 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 47, 48 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 49 ile İlgili Yargıtay Kararları
Organlarını oluşturmamış derneğin davada temsili
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
2017/13482 E. · 2018/18469 K. · 12 Kasım 2018
Hukuki mesele: Henüz yetkili organlarını oluşturmayan derneğin fesih davasında kim tarafından temsil edileceği.
Madde ile ilişkisi: Gerekli organların henüz oluşmadığı durumda tüzel kişinin fiil ehliyeti ve davadaki temsil sorununu doğrudan uygular.
Karar özeti: Daire, derneğin kuruluş belgelerinin verilmesiyle tüzel kişilik kazandığını; ancak TMK 49 uyarınca fiil ehliyetinin gerekli organlara sahip olmakla doğduğunu belirtti. Feshi istenen dernek henüz yetkili organlarını oluşturmadığından, davada kurucular kurulunun muhatap alınması ve temsil yetkisinin belgelendirilmesi gerektiği gerekçesiyle dosyayı geri çevirdi.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 455652400 · Kontrol: 14 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Tüzel kişiliğin kazanılması ile fiil ehliyeti aynı anda doğmak zorunda değildir. Tüzel kişinin işlem ve dava dünyasında irade açıklayabilmesi için kanun ve kuruluş belgesinin öngördüğü organların kurulmuş olması ayrıca aranır.
İlgili TMK Maddeleri
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →