TMK Madde 56 – Madde Metni
Madde 56 – Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır.
Hukuka veya ahlâka aykırı amaçlarla dernek kurulamaz.
TMK Madde 56 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — tam metin
Bu maddede derneğin tanımı yapılmıştır. Yürürlükteki Kanun 53 ilâ 72 nci maddelerinde dernek kurumunu düzenlemiş; fakat dernek tanımına yer vermemiştir.
Bu maddede, 2908 sayılı Dernekler Kanununun 1 inci maddesinde yer alan düzenleme ve yürürlükteki Kanunun 53 üncü maddesi birlikte ele alınmış; doktrinde ileri sürülen görüşlerden yararlanılarak dernek kavramı yeniden tanımlanmıştır. Böylece dernek kavramının, benzer kavramlardan, örneğin adî ortaklıktan, ticaret şirketlerinden, vakıftan ve gönüllü faaliyetlerden ayırdedilmesi sağlanmıştır.
Maddede verilen tanımdan hareketle, derneğin unsurlarını şu şekilde belirleyebiliriz:
a- En az yedi gerçek kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmeleri,
b- Kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak amacı gerçekleştirme,
c- Tüzel kişiliğe sahip olma,
d- Örgütlenmiş kişi topluluğu olma.
İkinci fıkrada derneklerin hukuka veya ahlâka aykırı amaçlarla kurulamayacağı öngörülmektedir.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 56 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 50 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 56 ile İlgili Yargıtay Kararları
Derneğin tüzel kişilik ve dava ehliyeti
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi
2015/18782 E. · 2015/18992 K. · 22 Aralık 2015
Hukuki mesele: Tüzel kişilik kazanmış derneğin genel kurul kararıyla açtığı davayı işlemsiz bırakabilmesi.
Madde ile ilişkisi: Derneğin tüzel kişiliğe sahip kişi topluluğu niteliğini dava ehliyeti bağlamında ele alır.
Karar özeti: Daire, derneğin TMK 56'daki unsurları taşıyan bir kişi topluluğu olduğunu ve kuruluş belgelerinin teslimiyle tüzel kişilik kazandığını açıkladı. Tüzel kişiliğe sahip derneğin dava ehliyetinin, kanuna ve tüzüğe aykırı olmamak koşuluyla davayı takip etmeme kararını da kapsadığını belirterek genel kurul kararının iptalini doğru bulmadı ve hükmü bozdu.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 195735000 · Kontrol: 14 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Dernek, kazanç paylaşma amacı dışında ortak bir amaç çevresinde sürekli bir birlik oluşturur. Kurucular gerçek veya tüzel kişi olabilir; güncel metindeki en az yedi kişi koşulu ve hukuka ya da ahlâka aykırı amaç yasağı birlikte değerlendirilir.
İlgili TMK Maddeleri
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →