TMK Madde 57 – Madde Metni
Madde 57 – Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.
Dernek kurucularının fiil ehliyetine sahip olması gerekir.
TMK Madde 57 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — tam metin
Anayasamızda dernek kurma özgürlüğü kişinin hakları ve ödevleri başlıklı bölümde temel haklar arasında sayılmış, böylece anayasal güvence altına alınmıştır. Anayasanın 33 üncü maddesinin birinci fıkrası, birinci fıkra olarak aynen alınmıştır. Bu bakımdan anılan Anayasa hükmünün gerekçesi burada da geçerli olacaktır.
Bu maddede, dernek özgürlüğünün olumlu bir görünümü olan dernek kurma hakkı düzenlenmiştir.
Maddedeki "herkes" sözü ile, Anayasanın 33 üncü maddesinde olduğu gibi gerçek kişiler kastedilmiştir. Dernek kurucusu olacak gerçek kişilerin fiil ehliyetine sahip olmaları yeterli sayılmıştır. Dernek kurucu üyesi olabilmek için kişinin ergin olması, ayırt etme gücüne sahip bulunması ve kısıtlı olmaması gerekir. Dernek kurucusu olabilmek için kişinin mutlaka onsekiz yaşını tamamlaması şartı aranmamış; ergin kılınma (m. 12) veya evlenmeyle ergin olanların (m. 11) onsekiz yaşını tamamlamadıkları hâlde, kurucu olabilmelerine olanak tanınmıştır.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 57 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 50 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 57 ile İlgili Yargıtay Kararları
Organlarını oluşturmamış derneğin davada temsili
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
2017/13482 E. · 2018/18469 K. · 12 Kasım 2018
Hukuki mesele: Henüz yetkili organlarını oluşturmayan derneğin fesih davasında kim tarafından temsil edileceği.
Madde ile ilişkisi: Önceden izin aranmadan kurulan derneğin, organlarını oluşturuncaya kadarki temsil durumunu gösterir.
Karar özeti: Daire, derneğin kuruluş belgelerinin verilmesiyle tüzel kişilik kazandığını; ancak TMK 49 uyarınca fiil ehliyetinin gerekli organlara sahip olmakla doğduğunu belirtti. Feshi istenen dernek henüz yetkili organlarını oluşturmadığından, davada kurucular kurulunun muhatap alınması ve temsil yetkisinin belgelendirilmesi gerektiği gerekçesiyle dosyayı geri çevirdi.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 455652400 · Kontrol: 14 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Dernek kurma hakkı önceden izin şartına bağlanamaz. Bununla birlikte kurucuların fiil ehliyeti, kuruluş bildirimi ve sonraki organlaşma süreçleri ayrı hukuki koşullardır.
İlgili TMK Maddeleri
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →