Abonelik sözleşmesi nedir?

Sürekli ilişkiyi belirleyen unsurlar

Elektrik, su, doğal gaz, telefon, internet veya dijital içerik gibi hizmetler abonelik kapsamında sunulabilir. Belirli aralıklarla mal gönderimi de aynı işlevi taşıyabilir. Tek seferlik satın alma ile düzenli yenilenen ilişki ayrılmalıdır. Tüketici hangi hizmete ne kadar süre ve hangi bedelle bağlandığını anlamalıdır. Ücretsiz deneme sonrasında ücretli döneme geçiş, otomatik yenileme ve ödeme yetkisi açık bilgilendirme gerektirir. Uygulamanın telefondan silinmesi sözleşmenin her durumda feshedildiği anlamına gelmez; sağlayıcıya yönelen işlemin kaydı önemlidir.

Kuruluş ve sözleşme örneği

Sözleşme yazılı veya uzaktan iletişim araçlarıyla kurulabilir. Tüketiciye bir örneğin kâğıt veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmesi gerekir. Tarife, hız, kota, hizmet kapsamı, kurulum ve ek bedeller açık olmalıdır. Satış görüşmesinde söylenen fiyatla ilk faturadaki toplam karşılaştırılır. Vergi dahil fiyatın ne olduğu belirlenmeden yalnız aylık çıplak bedel üzerinden karar verilmemelidir. Sesli onay varsa kaydın ve taahhüt bilgilerinin nasıl sunulduğu araştırılır. Kimlik veya adres hatası bulunan sözleşme de fiili hizmet ve borç ilişkisinden ayrı değerlendirilir; belgeler zamanında istenir.

Abonelik ve taahhüt ayrımı

Abonelik hizmet ilişkisidir; taahhüt belirli süre ayrılmama karşılığında indirim veya başka yarar düzenleyebilir. Taahhüdün bitmesi aboneliğin otomatik sona ermesi demek değildir. Cihazın kalan taksitleri de hizmet ücretinden ayrı olabilir. Sözleşmede belirli ve belirsiz süre ayrımı yapılmalıdır. Her sektörde aynı azami taahhüt süresi yoktur; elektronik haberleşmedeki özel düzenlemeler ayrıca uygulanır. Tüketici sadece taahhüt sürem doldu diyerek hiçbir yeni fatura gelmeyeceğini varsaymamalı, hizmeti sürdürmek isteyip istemediğini açık bildirmelidir. Otomatik yenilemenin kanuni koşulları kontrol edilir.

Fesih hakkının kapsamı

6502 m. 52 ve ilgili yönetmelik tüketicinin fesih hakkını düzenler. Belirsiz süreli veya belirli uzunluktaki sözleşmelerde cezai şartsız fesih ile taahhüt kapsamında sağlanan yararın iadesi farklı değerlendirilir. Sözleşme kurulmasından daha ağır bir yöntemle fesih zorlaştırılamaz; sektörel kanallar ve bildirim kayıtları önemlidir. Her hizmette yalnız telefon görüşmesi yeterli sayılmayabilir, fakat sağlayıcının keyfî biçimde ulaşılamaz belge istemesi de kanuni hakla karşılaştırılır. Başvuruda abonelik numarası, bitirilmek istenen hizmet ve bildirim tarihi açık gösterilmelidir; sadece ödeme kartını iptal etmek fesih yerine geçmeyebilir.

Cayma bedelinin hesap sınırı

Taahhüt erken sona erdiğinde sağlanan indirim ve avantajlar ile kalan dönem bedelleri kanuni yöntemle karşılaştırılır; tüketici lehine düşük tutar önemlidir. Cihaz veya kurulumun ödenmemiş kısmı ayrıca incelenir. Bütün kalan aylık ücretlerin koşulsuz ceza diye yazılması doğru değildir. Sağlayıcı hangi indirimi hangi ay verdiğini açıklamalıdır. Tüketiciye hiç sağlanmamış yarar, yalnız sözleşmede yazıyor diye otomatik borç kalemi olamaz. Birden fazla kampanya varsa her avantajın hesabı ayrılır; ana hizmet fiyatıyla cihaz borcu tek belirsiz toplam halinde sunulmamalıdır.

Taşınma ve sunulamayan hizmet

Yeni yerleşim yerinde hizmetin aynı nitelikte sunulmasının fiilen mümkün olmaması, taahhütlü abonelikte özel fesih koruması gündeme getirebilir. Adres değişikliği ve sağlayıcının altyapı cevabı belgelenir. Tüketicinin daha iyi fiyat bulmasıyla teknik imkânsızlık aynı değildir. İnternette taahhüt edilen hızın sürekli sağlanmaması da BTK ve ayıplı hizmet kuralları bakımından ayrı değerlendirilir. Tek bir hız ölçümü her dosyada kesin ispat değildir; dönem, bağlantı türü ve sağlayıcı kayıtları incelenir. Cihaz bedeli ve hizmetten kaynaklanan cayma kalemleri ayrı tutulmalıdır.

Ayıplı hizmet ve fatura itirazı

Kesinti, eksik içerik, vaat edilen niteliğin bulunmaması veya yanlış ücretlendirme farklı talepler doğurabilir. Yeniden ifa, indirim, dönme ve zarar koşulları 6502 kapsamında değerlendirilir. Faturanın hangi satırının yanlış olduğu açık gösterilir. Tüketici sadece ödemiyorum diyerek sözleşmeyi ve borcun tamamını ortadan kaldıramaz; itirazın hizmetin durdurulmasına etkisi sektör mevzuatına bağlıdır. Elektrik ve doğal gaz gibi alanlarda özel düzenleyici kurallar da önemlidir. Sağlayıcının cevabı, itiraz tarihi ve daha önce tahsil edilen tutar birlikte kaydedilir; aynı kalemin tekrar alınması önlenir.

Fesih sonrası son hesap

Fesih bildiriminin işleme alınma süresi ve son faturanın kapsamı yönetmelik ve sektörel kurallarla kontrol edilir. Hizmetin kullanılmadığı sonraki dönem için ücret veya depozito iadesi ayrı değerlendirilir. Modem, kart veya başka ekipmanın iade yükümlülüğü varsa teslim belgesi alınır. Sağlayıcının cihazı teslim almasına rağmen bedel istemesi halinde seri numarası ve tutanak önem taşır. Abonelik kapatıldı mesajıyla bankadaki otomatik ödeme talimatı da kontrol edilir; fakat talimatın kaldırılması geçmiş geçerli borcu silmez. Son bakiye ve mahsup hesabı anlaşılır biçimde sunulmalıdır.

Örnek: indirimden fazla ceza

Tüketici taahhüdün erken döneminde ayrıldığında sağlayıcı bütün kalan ayların bedelini istemiş olabilir. Önce gerçek indirimler ve sağlanan diğer yararlar hesaplanır; kalan bedelle kanuni karşılaştırma yapılır. Cihaz taksitleri varsa ayrı satırda gösterilir. Tüketicinin taşınması veya ayıplı hizmet nedeniyle ücretsiz sonlandırma iddiası bulunuyorsa önce o sebep araştırılır; doğrudan standart ceza hesabına geçilmez. Bakanlığın 15.06.2026 rehberi bu ayrımların önemini açıklar. Örnekteki hesap mantığı, her sözleşmenin aynı kalemlerle sonuçlanacağını garanti etmez; belge içeriği belirleyicidir.

Başvuru ve gerekli kayıtlar

Sözleşme, taahhütname, tarifeler, faturalar, ödeme, arıza bildirimleri, teknik cevaplar, fesih kaydı ve ekipman teslimi hazırlanır. BTK veya EPDK gibi idari kanallarla bireysel iade için heyet ya da mahkeme yolu farklıdır.2026 parasal sınırı ve talebin niteliği uygun mercii belirler. Harç muafiyeti bütün uzman veya temsil giderlerinin hiç doğmayacağı anlamına gelmez. Fesih bildiriminin ulaştığı ve hangi hizmeti kapsadığı ispatlanmalıdır. Bir ailede farklı kişiler adına bulunan hatların tek bildirimle kapandığı varsayılmamalıdır; her abonelik ve borç ilişkisi ayrı değerlendirilir.

Sık sorulan sorular