ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

Aile ve delil hukuku

Boşanmada WhatsApp Mesajları, Ekran Görüntüleri ve Ses Kayıtlarının Delil Değeri

Boşanmada WhatsApp, ekran görüntüsü ve ses kaydında hukuka uygunluk, aidiyet, bütünlük, ispat ve mahkemeye sunma ayrımı.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · Yayın:

KISA CEVAP

WhatsApp yazışması, ekran görüntüsü veya ses kaydı sırf dijital olduğu için reddedilmez ya da otomatik kabul edilmez. HMK 199 elektronik verileri belge kapsamında değerlendirir; HMK 189/2 ise hukuka aykırı elde edilen delilin ispatta kullanılmasını engeller. İçeriğin neyi gösterdiği kadar kime ait olduğu, nasıl elde edildiği ve değiştirilip değiştirilmediği incelenir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü · UYAP resmî karar metni — ortak konuta yerleştirilen kayıt cihazıyla elde edilen delil · UYAP resmî karar metni — sosyal medya/WhatsApp verisinin kaynağı, aidiyeti ve hukuka uygunluğu

Aile ve delil hukuku için hukuki belge ve dosya hazırlığını anlatan temsili editoryal görsel
Temsili editoryal görsel

Belge olmasıyla hukuka uygun delil olması neden farklı?

Bir ekran görüntüsü okunabilir olabilir fakat bu, onun mahkemenin dikkate alabileceği bir delil olduğunu tek başına göstermez. İlk soru verinin ne olduğu ve hangi olayı anlattığıdır. İkinci soru verinin hangi yöntemle elde edildiğidir. Üçüncü soru da bu içeriğin ilgili kişiye ve iddia edilen tarihe güvenilir biçimde bağlanıp bağlanamadığıdır.

HMK 199’daki belge kavramı elektronik verileri de kapsar. Buna karşılık HMK 189/2, hukuka aykırı edinilmiş delilin vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler. Mahkeme, uygunluk ve ispat değerini ayrı değerlendirir. Bir verinin gerçek görünmesi, elde etme yöntemindeki hukuka aykırılığı gidermez; hukuka uygun kaynaktan gelmesi de içeriğinin mutlaka doğru veya yeterli olduğu anlamına gelmez.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü

Kendi yazışmanız ile başkasının hesabına erişim aynı mı?

Tarafı olduğunuz bir konuşmanın mevcut içeriğini sunmak ile eşin bilgisi dışında hesabına girerek yazışmalarını takip etmek farklı olaylardır. Aynı evde yaşamak veya evli olmak, diğer kişinin her dijital hesabına ve özel iletişimine sınırsız erişim yetkisi vermez. Ortak kullanılan cihazda bir verinin görünmesi de tek başına bütün değerlendirmeyi sonuçlandırmaz.

Resmî Yargıtay karar metninde sosyal medya ve WhatsApp verilerinin kimin hesabından, kim tarafından ve nasıl elde edildiği ile paylaşımların aidiyeti tartışılmıştır. İçeriğin karşı tarafa ait olduğu ileri sürülüyorsa bunun bağlantısı açıklanmalı; başkasının gönderdiği bir görüntünün ilk kaynağı bilinmiyorsa bu eksiklik saklanmamalıdır. Yazışmanın tarafı olmak, içindeki üçüncü kişilere ait her bilginin sınırsız paylaşılmasını da otomatik meşru yapmaz.

Resmî dayanak: UYAP resmî karar metni — sosyal medya/WhatsApp verisinin kaynağı, aidiyeti ve hukuka uygunluğu

Ekran görüntüsünde bütünlük ve bağlam nasıl ele alınır?

Yalnız bir cümleyi gösteren kesilmiş görüntü, önceki ve sonraki mesajların anlamı değiştirdiği bir dosyada yanıltıcı olabilir. Sunulacak mevcut içeriğin tarihi, hesap veya telefon bağlantısı, konuşma bağlamı ve dosyayla ilgisi açıklanmalıdır. Bir görüntüyü yeniden yazmak, parçaları birleştirip özgün kayıt gibi sunmak veya tarih bilgisini değiştirmek delili güçlendirmez.

Görüntüye itiraz edildiğinde kaynak dosya, ilgili cihaz veya başka hukuka uygun kayıtlar ve gerekirse teknik inceleme gündeme gelebilir. Bu yüzden mevcut verinin ilk hâli korunmalı; avukata yalnız yeniden gönderilmiş düşük kaliteli kopya yerine kaynağıyla birlikte açıklama verilmelidir. Noter tespiti yapılması veya dosyanın bilirkişiye gönderilmesi, verinin hukuka aykırı elde edilmesini kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü · UYAP resmî karar metni — sosyal medya/WhatsApp verisinin kaynağı, aidiyeti ve hukuka uygunluğu

Gizli ses kaydına her durumda izin var mı?

Boşanma davasında kullanılmak istenmesi, kaydın elde edilme yöntemini tek başına meşrulaştırmaz. Resmî Yargıtay metninde ortak konuta diğer eşin bilgisi dışında ses kayıt cihazı yerleştirilmesiyle elde edilen kayıtlar hukuka aykırı bulunmuş; bu kaydı dinleyerek aktaran kişinin anlatımının da ilgili vakıaya dayanak yapılması uygun görülmemiştir.

Kayıtların değerlendirilmesinde olayın oluş biçimi ve hukuki bağlam önemlidir. Bazı dosyalardaki istisna tartışmalarını, herkesin istediği kişiyi gizlice kaydedebileceği genel bir izin olarak görmek yanlıştır. Bir eylemin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesiyle aile mahkemesinde delil olarak kullanılabilirliği aynı soru değildir. Yeni gizli kayıt oluşturmak yerine elinizdeki verinin kaynağını avukata açıkça anlatın.

Resmî dayanak: UYAP resmî karar metni — ortak konuta yerleştirilen kayıt cihazıyla elde edilen delil · Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü

Delil dosyaya hangi açıklamayla sunulmalı?

Her dijital belge için hangi somut olayın ispatlandığı belirtilmelidir. Dosyayla ilgisi bulunmayan özel içerikleri topluca sunmak, iddiayı somutlaştırmanın yerine geçmez. Tarafların beyan ve delil süreleri izlenmeli; belgenin kaynağı, tarihi ve içerdiği kişi bilgileri anlaşılır bir listede gösterilmelidir. Gerekiyorsa inceleme ve kurumdan kayıt istenmesi talepleri somutlaştırılır.

Yabancı dilde yazışmalar varsa yalnız kişinin seçtiği birkaç cümlenin tercümesiyle yetinmek her dosyada doğru olmaz. Bağlamı koruyan tercüme ve sunum biçimi değerlendirilir. Mahkemeye belge vermekle onu sosyal medyada yayımlamak farklı işlemlerdir. Eşler arasındaki uyuşmazlık, üçüncü kişilerin özel bilgilerini gereksiz biçimde ifşa etme gerekçesine dönüştürülmemelidir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü · Adalet Bakanlığı — Türk Medenî Kanunu, boşanma ve evliliğin sonuçları

VARSAYIMSAL ÖRNEK

Örnek: tarafı olunan mesaj ile kaynağı bilinmeyen kopya

Bir kişi kendisine gönderilmiş mesajları, bir başka kişi ise kimden alındığı açıklanmayan kırpılmış görüntüyü sunmak istesin. İki materyal aynı içerik iddiasını taşısa bile kaynak, aidiyet ve hukuka uygunluk soruları farklıdır. Önce bu ayrım yapılır; hiçbirine yalnız görüntü olduğu için otomatik üstünlük tanınmaz.

Örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya alınmış sonuç aktarımı değildir.

Hangi Belgeler Hazırlanabilir?

  • Mevcut dijital verinin ilk hâli ve okunabilir örnekleri
  • Verinin kimden, ne zaman ve nasıl elde edildiğini açıklayan not
  • İddia edilen olayla belge arasındaki bağlantı çizelgesi
  • Gerekirse konuşma bağlamını gösteren önceki ve sonraki ilgili bölümler
  • Varsa aidiyeti destekleyen hukuka uygun diğer kayıtlar
  • Yabancı dilde içerik varsa kapsamı belirlenmiş tercüme bilgileri

İlk olarak delilin kendisi ve elde edilme hikâyesi birlikte incelenir. Kaynağı bilinmeyen ekran görüntüsü veya kayıt, yalnız içeriği üzerinden güvenilir ve kullanılabilir sayılmaz.

Yetkili makam ve başvuru yolu

Delilin boşanma dosyasında kabul edilip edilmeyeceği ve ispat değeri hakkında yargılamayı yapan mahkeme karar verir; farklı bir ceza veya kişisel hak uyuşmazlığı ayrı mercilerde değerlendirilebilir.

Süre ve dosya aşaması

Belge sunma ve açıklama süreleri dava dilekçeleri, ön inceleme ve mahkeme ara kararlarına bağlıdır. Dijital veri bulunması usul sürelerini ortadan kaldırmaz; gecikmiş delilin koşulları ayrıca incelenir.

Vekâletname ve temsil

Boşanma takibi için uygun özel yetkili vekâletname gerekir. Vekâletname eşin veya üçüncü kişinin dijital hesabına izinsiz erişim yetkisi vermez.

Kendiniz hazırlayabileceğiniz bilgiler

  • Mevcut kayıtları değiştirmeden ve kaynağını kaybetmeden saklayın.
  • Her belgenin hangi olayı gösterdiğini ve nasıl elinize geçtiğini yazın.
  • Yeni bir erişim veya kayıt işleminden önce hukuki değerlendirme alın.

Sık Sorulan Sorular

WhatsApp ekran görüntüsü tek başına kesin delil midir?

Hayır. Hukuka uygun elde etme, aidiyet, bütünlük, bağlam ve diğer delillerle ilişkisi değerlendirilir. Görüntünün okunabilir olması bu soruların hepsini cevaplamaz.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — HMK m.74, 119, 189–199 ve delil usulü · UYAP resmî karar metni — sosyal medya/WhatsApp verisinin kaynağı, aidiyeti ve hukuka uygunluğu

Eşler arasında özel hayatın gizliliği ortadan kalkar mı?

Evlilik, eşin bütün hesap ve haberleşmelerine sınırsız erişim yetkisi vermez. Somut verinin hangi yöntemle elde edildiği ayrıca incelenir.

Resmî dayanak: UYAP resmî karar metni — ortak konuta yerleştirilen kayıt cihazıyla elde edilen delil · UYAP resmî karar metni — sosyal medya/WhatsApp verisinin kaynağı, aidiyeti ve hukuka uygunluğu

Ses kaydını dinleyen tanığı göstermek hukuka aykırılığı giderir mi?

Bu yöntem kayıt kaynağındaki sorunu otomatik olarak gidermez. Resmî karar örneğinde hukuka aykırı kaydı dinleyip aktaran tanık anlatımı da ilgili vakıa için hükme esas alınmamıştır.

Resmî dayanak: UYAP resmî karar metni — ortak konuta yerleştirilen kayıt cihazıyla elde edilen delil

DOSYANIZIN KOŞULLARINI DEĞERLENDİRELİM

İki ülkedeki işlemleri
birlikte planlayın.

Avukat hukuka uygunluk, aidiyet, bağlam ve ispat gücünü ayrı değerlendirir; dosyayla ilgili verinin süre ve usule uygun sunumunu, gerekli inceleme taleplerini ve hak ihlali risklerini ele alır.

Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî Kaynaklar

İlgili Rehberler

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp