ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

Aile hukuku ve çocuk

Boşanmada Velayet Kime Verilir?

Boşanmada velayet değerlendirmesi, çocuğun bakım düzeni, üstün yararı, kişisel ilişki ve yabancı eş bulunan dosyalarda ülke yetkisi.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · Yayın:

KISA CEVAP

Boşanmada velayet, anne veya babaya yalnız cinsiyetine, vatandaşlığına ya da gelirinin daha yüksek olmasına bakılarak verilmez. Çocuğun üstün yararı ve somut bakım koşulları değerlendirilir. Yabancılık bulunan dosyada önce hangi ülke makamının yetkili olduğu ve uygulanacak hukuk belirlenir; Türkiye’de dava açılması her çocuk hakkında otomatik velayet yetkisi yaratmaz.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma · HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi, m.5, 7, 10–11 ve 15

Aile hukuku ve çocuk için hukuki belge ve dosya hazırlığını anlatan temsili editoryal görsel
Temsili editoryal görsel

Velayet değerlendirmesinin merkezinde çocuk bulunur

Velayet, anne veya babanın boşanmada kazandığı bir ödül değildir. Çocuğun güvenli, istikrarlı ve gelişimine uygun bir bakım düzenine kavuşması amaçlanır. Türk hukukunun uygulandığı değerlendirmede sağlık, eğitim, bakım ve çocuğun ilişkileri birlikte ele alınır. Eşler arasındaki kusur tartışması ile çocuğa yönelik ebeveynlik yeterliliği aynı inceleme değildir.

Günlük bakımın kim tarafından sağlandığı, okul ve sağlık takibinin nasıl yürütüldüğü, çocuğun alıştığı çevre ve her ebeveynin somut bakım planı önem taşır. Sadece “evim daha büyük” ya da “gelirim daha yüksek” denilerek sonuç belirlenmez. İddialar genel suçlamalar yerine tarih, olay ve mevcut belgelerle açıklanmalıdır.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma

Yaş ve çocuğun görüşü nasıl ele alınır?

Çocuğun yaşı, gelişim durumu ve özel bakım ihtiyacı değerlendirme unsurlarıdır. Belirli bir yaşın altındaki bütün çocukların her durumda anneye, belirli yaşın üzerindekilerin babaya verileceği şeklinde değişmez bir kural kurulamaz. Aynı yaştaki iki çocuğun sağlık, bağlanma ve bakım koşulları farklı olabilir.

Çocuğun olgunluğu ölçüsünde görüşünün alınması önemlidir; ancak çocuk anne ile baba arasında karar vermek zorunda bırakılmamalıdır. Görüş, baskıdan ve yönlendirmeden uzak biçimde diğer verilerle birlikte değerlendirilir. Sosyal inceleme veya uzman değerlendirmesi gerektiğinde, ebeveynlerin kendi yorumları raporun yerine geçmez. Çocuğa dava delili üretme sorumluluğu yüklenmemelidir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma

Dava sürerken bakım ve kişisel ilişki

Boşanma davasının devamında geçici bakım, barınma, giderlere katılım ve kişisel ilişki hakkında düzenleme gerekebilir. Mevcut fiilî durumun kendiliğinden kalıcı velayet kararı olduğu düşünülmemelidir. Okul döneminin ortasında değişiklik veya düzenli ilaç kullanımı gibi ihtiyaçlar mahkemeye açıkça anlatılmalıdır.

Çocukla görüşmenin düzenlenmesi, velayetin kime bırakılacağından ayrı fakat bağlantılı bir konudur. Günler, tatiller, teslim yeri ve ulaşımın nasıl sağlanacağı somutlaştırılır. Görüşmenin aksaması, güvenlik sorunu veya çocuğun huzurunu etkileyen durumlar kendi kanıtlarıyla değerlendirilir; velayetin değiştirilmesi otomatik bir yaptırım gibi uygulanmaz.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri

Yabancı eş ve yurt dışında yaşayan çocuk

Çocuğun pasaportundaki vatandaşlık, hangi ülkenin velayet konusunda yetkili olduğunu tek başına açıklamaz. Mutad mesken, devam eden yabancı dava ve önceki koruma kararları incelenir. Uygulanma koşulları bulunan 1996 Lahey Sözleşmesi, yetki ve uygulanacak hukuk bakımından genel MÖHUK kurallarından önce değerlendirilir. Sözleşmede mutad mesken esaslı yetki, istisnalar ve acil koruma hükümleri vardır.

Çocuğun diğer ülkeye götürülmesi veya orada tutulması, velayet uyuşmazlığından başka bir uluslararası iade meselesi de doğurabilir. “Türkiye’ye getirirsem mahkeme otomatik yetkili olur” varsayımıyla hareket edilmez. Yabancı boşanma mahkemesinin çocuk hakkında karar verebilme koşulları da ayrıca kontrol edilir; bütün devletler ve bütün dosyalar için aynı yol kullanılamaz.

Resmî dayanak: HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi, m.5, 7, 10–11 ve 15 · MÖHUK — m.1, 14–15 ve 40–41, uygulanacak hukuk ve yetki

İlk görüşme için nasıl hazırlanılır?

Çocuğun bir haftalık olağan bakım ve okul düzenini, hangi ülkede ne zamandır yaşadığını ve acil ihtiyaçlarını kısa bir liste hâlinde hazırlayın. Varsa öğretmen, sağlık kuruluşu ve uzman belgelerinin tamamını saklayın. Diğer ebeveynle yapılan mevcut yazışmalar tarihleriyle sunulabilir; olaylar ile kişisel yorumlar birbirinden ayrılmalıdır.

Avukatla yapılacak çalışma, ülke yetkisinin belirlenmesi, gerekli geçici talepler ve kalıcı bakım planının hazırlanmasını kapsayabilir. Talebin yalnız velayet mi, kişisel ilişki mi, mevcut kararın değiştirilmesi mi yoksa yabancı kararın etkisi mi olduğu baştan netleştirilir. Böylece çocuğun ihtiyacıyla ilgisiz taleplerin dosyayı ağırlaştırması önlenir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi, m.5, 7, 10–11 ve 15

VARSAYIMSAL ÖRNEK

Varsayımsal örnek: iki ülkede bakım planı

Çocuk uzun süredir okuluna yabancı ülkede devam ederken ebeveynlerden biri Türkiye’de boşanma davası açar. Çocuğun Türk vatandaşı olmasıyla yetki sonucu kurulmaz; mutad mesken, mevcut yabancı kararlar, sözleşme koşulları ve somut bakım ihtiyacı birlikte incelenir.

Örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya alınmış sonuç aktarımı değildir.

Hangi Belgeler Hazırlanabilir?

  • Çocuğun doğum ve kimlik kayıtları ile vatandaşlık bilgileri
  • Çocuğun son yıllardaki yaşadığı ülkeler ve adres kronolojisi
  • Mevcut velayet, kişisel ilişki ve koruma kararlarının tamamı
  • Okul, sağlık, bakım ve özel ihtiyaç belgeleri
  • Mevcut görüşme düzeni ve uygulamaya ilişkin yazışmalar

Önce çocuğun yerleşim ve mutad mesken kronolojisi ile mevcut velayet veya koruma kararı incelenir. Ülke yetkisi ve yürürlükteki karar bilinmeden yalnız boşanma dilekçesine velayet talebi yazılması yeterli olmayabilir.

Yetkili makam ve başvuru yolu

Türk mahkemelerinin yetkili olduğu aile uyuşmazlıklarında aile mahkemesi ve ilgili uzman birimleri rol alabilir. Uluslararası dosyada sözleşmedeki yetkili yabancı makam ve merkezi makam iş birliği ayrıca araştırılır.

Süre ve dosya aşaması

Acil koruma ihtiyacı, tebliğ edilen kararların kanun yolu süreleri ve olası uluslararası iade süreci ayrı ele alınır. Bütün velayet başvurularına uygulanacak tek bir bekleme veya başvuru süresi yoktur.

Vekâletname ve temsil

Avukatla temsil için somut aile davasına uygun vekâletname hazırlanır. Vekâlet verilmesi çocuğun veya ebeveynin mahkemece dinlenmesi ihtiyacını kendiliğinden kaldırmaz.

Kendiniz hazırlayabileceğiniz bilgiler

  • Çocuğun günlük bakımını ve ihtiyaçlarını somut bir çizelgeyle açıklayın.
  • Yabancı dosya ve önceki kararların eksiksiz örneklerini temin edin.
  • Çocuğu taraf seçmeye zorlamadan kendi bakım planınızı hazırlayın.

Sık Sorulan Sorular

Daha çok kazanan ebeveyn velayeti mutlaka alır mı?

Hayır. Gelir, çocuğun bakım koşullarından yalnız biridir. Güvenlik, bakımın sürekliliği, eğitim ve sağlık ihtiyaçları ile diğer somut koşullar birlikte değerlendirilir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma

Anne ve baba anlaşırsa hâkim velayeti aynen kabul eder mi?

Hâkim çocuğun yararını gözetir; ebeveynlerin anlaşması tek başına denetimi ortadan kaldırmaz. Çocukla ilgili düzenlemenin uygunluğu ayrıca incelenir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma · Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri

Çocuğun Türkiye’de bulunması her zaman Türk mahkemesini yetkili kılar mı?

Hayır. Uluslararası sözleşme kapsamındaki olağan yetki, acil koruma yetkisi ve hukuka aykırı götürme veya tutma durumları birbirinden farklıdır.

Resmî dayanak: HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi, m.5, 7, 10–11 ve 15

DOSYANIZIN KOŞULLARINI DEĞERLENDİRELİM

İki ülkedeki işlemleri
birlikte planlayın.

Avukat yetki ve uygulanacak hukuku araştırır; bakım delillerini, geçici talepleri ve kişisel ilişki planını oluşturur, gerektiğinde yabancı karar veya uluslararası iade konusunu ayrı değerlendirir.

Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî Kaynaklar

İlgili Rehberler

KONU ANLATIMINDAN DİLEKÇEYE

Bu konuyla ilgili dilekçe örnekleri

Rehberin ardından ilgili örneklerin tam metnini inceleyebilir, kopyalayabilir veya her birinin bağımsız sayfasını açabilirsiniz.

200 dilekçenin tamamını inceleyin →
79Boşanma Davasında Geçici Velayet Talebi Dilekçe Örneği

Başvuru mercii: [DOSYANIN GÖRÜLDÜĞÜ] Aile Mahkemesine

Aile ve Boşanma · ÖRNEK 79

Boşanma Davasında Geçici Velayet Talebi Dilekçe Örneği

Boşanma davası sürerken çocuğun bakım ve temsil düzeninin geçici olarak belirlenmesini talep eder.

Köşeli parantezli alanları kendi belgelerinize göre doldurun. Avukatla temsil edilmiyorsanız vekil veya müdafi satırını kaldırın; temsil ilişkisi kurulmadan avukat adına başvuru yapmayın.

[DOSYANIN GÖRÜLDÜĞÜ] AİLE MAHKEMESİNE

DOSYA NO: [ESAS NO]
TALEP EDEN: [DAVACI / DAVALI ADI SOYADI, ADRES]
KARŞI TARAF: [AD SOYAD, ADRES]
ORTAK ÇOCUK: [AD SOYAD, DOĞUM TARİHİ, T.C. KİMLİK NO]

VEKİLİ (varsa): Av. Murat Adar; Kızılelma Caddesi No: 28/1, Fındıkzade, Fatih / İstanbul; [16590-95277-99302] UETS; Cep: 0545 271 78 05

KONU: Ortak çocuğun geçici velayetinin dava süresince tarafıma verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR
1- Boşanma davası [ESAS NO] üzerinden sürmektedir. Ortak çocuk [AD SOYAD] halen [KİMİN YANINDA, ADRES] yaşamaktadır. Günlük bakım, okul ve sağlık takibi [SOMUT BAKIM DÜZENİ] biçiminde yürütülmektedir.

2- Geçici düzenlemeyi gerektiren durum [BAKIMDA BELİRSİZLİK, OKUL İŞLEMLERİ, SAĞLIK İHTİYACI VEYA DİĞER SOMUT OLAY] olup çocuğun bu süreçteki ihtiyaçları [AÇIKLAMA] şeklindedir. Talep ebeveynler arasındaki kusur tartışmasından bağımsız olarak çocuğun yararına dayanmaktadır.

3- Çocuğun benim yanımda kalması hâlinde barınma, bakım ve eğitim koşulları [ADRES, ÇALIŞMA DÜZENİ, DESTEK KİŞİLERİ] ile karşılanacaktır. Çocuğun alıştığı çevre ve varsa kardeşleriyle ilişkisi [AÇIKLAMA] olarak belirtilmiştir.

4- Diğer ebeveynle kişisel ilişkinin çocuğun güvenliği gözetilerek [ÖNERİLEN DÜZEN] biçiminde kurulmasını uygun görüyorum. Risk iddiası varsa [OLAY VE BELGE] gösterilmiştir. Gerektiğinde sosyal inceleme yapılmasını ve yaşı elveriyorsa çocuğun görüşünün alınmasını istiyorum.

HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı TMK m.169, 182, 339 ve devamı; 4787 sayılı Kanun; 6100 sayılı HMK.

DELİLLER: Nüfus ve dosya kayıtları, okul / sağlık belgeleri, bakım koşullarını gösteren kayıtlar, varsa risk belgeleri ve sosyal inceleme.

SONUÇ VE İSTEM
Esas karar verilinceye kadar ortak çocuğun geçici velayetinin tarafıma verilmesine, diğer ebeveynle çocuğa uygun geçici kişisel ilişki kurulmasına, gerekli görülürse sosyal inceleme ve somut koruma tedbirlerinin uygulanmasına karar verilmesini talep ederim.
Saygılarımla arz ve talep ederim.

EKLER: [Yalnız gerçekten sunulan belgeleri numaraları ve adlarıyla yazınız; dosyadan getirtilmesi istenen kayıtları ayrıca belirtiniz.]

[TARİH]
[TALEP EDEN ADI SOYADI]
İmza

Örneği uyarlarken

  • Geçici velayet kararı nihai velayeti otomatik belirlemez.
  • Çocuğun üstün yararı ve bakımın sürekliliği somutlaştırılmalı; yalnız eşin kusuru gerekçe yapılmamalıdır.
  • Şiddet veya güvenlik riski varsa belgeye dayalı özel koruma talebi ayrıca açıklanır.
  • Avukatla temsil edilmiyorsanız vekil satırını kaldırın; başka bir vekille çalışıyorsanız gerçek vekil bilgilerini yazın.
Bu örneğin kaynakları ve hazırlık bilgileri →

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp