ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

Aile hukuku ve anlaşma

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka, tazminat, çocuk, kişisel ilişki ve malvarlığı maddeleri; imza, duruşma ve yabancı eşin beyanları.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · Yayın:

KISA CEVAP

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma iradesi ile mali sonuçlar ve çocukların durumuna ilişkin uzlaşmayı açıkça ortaya koymalıdır. Türk hukukunun uygulandığı TMK m.166/3 sürecinde evliliğin en az bir yıl sürmesi, hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Protokolün imzalanması tek başına evliliği sona erdirmez.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi · Adalet Bakanlığı — boşanma protokolünün kapsamı ve farklı alacakların ayrılması

Aile hukuku ve anlaşma için hukuki belge ve dosya hazırlığını anlatan temsili editoryal görsel
Temsili editoryal görsel

Protokol hangi sorulara açık cevap vermeli?

Tarafların kimliği, boşanma iradesi, varsa nafaka ve tazminat talepleri, çocukların bakım düzeni ve kişisel ilişki koşulları anlaşılır biçimde yazılmalıdır. Bir başlıkta uzlaşı varmış gibi görünüp ödeme zamanı veya kapsamı belirsiz bırakılırsa, imzadan sonra da uyuşmazlık sürebilir. Her madde hangi kişinin hangi yükümlülüğü üstlendiğini göstermelidir.

Metin yalnız bir boşluk doldurma formu olarak ele alınmamalıdır. Çocuk bulunmayan bir dosya ile okul çağında çocuğu olan dosya aynı düzenlemeyi gerektirmez. Nafaka istenmiyorsa bunun hangi nafaka türüne ve kimin hakkına ilişkin olduğu açıklaştırılmalıdır. Genel ifadelerle çocukların bütün gelecekteki ihtiyaçlarının da sona erdiği sonucu kurulmaz.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi

Nafaka ve tazminat maddeleri nasıl somutlaştırılır?

Ödeme tutarı kadar başlangıç tarihi, vade, para birimi, hesap, taksit ve varsa artış düzeni de önemlidir. Daha önce ödenmiş bir tutarın hangi borca sayıldığı belirtilmelidir. “Taraflar anlaştı” veya “sonra ödenecek” gibi belirsiz anlatımlar yerine yerine getirilebilir yükümlülükler kurulmalıdır.

Maddi tazminat, manevi tazminat, yoksulluk nafakası ve çocuk için giderlere katılım aynı alacak değildir. Birinden vazgeçmenin diğerine etkisi metnin kapsamına göre incelenir. Vergi, kredi veya başka bir üçüncü kişi borcunun eşler arasında düzenlenmesi, alacaklının sözleşmeden doğan bütün haklarını kendiliğinden kaldırmaz.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — boşanma protokolünün kapsamı ve farklı alacakların ayrılması

Çocukla ilgili hükümler hâkim denetimindedir

Velayet, kişisel ilişki ve çocuğun giderleri bakımından somut yaşam planı oluşturulur. Görüşme günleri, ara tatil ve yaz tatili, teslim yeri, ulaşım ve farklı ülkeler söz konusuysa seyahat düzeni açıklanabilir. Çocuğun yaşı, okul ve sağlık ihtiyacına uymayan bir takvim sırf iki eş imzaladı diye uygun hâle gelmez.

Hâkim tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek düzenlemede değişiklik isteyebilir. Gerekli değişikliğin kabul edilmemesi anlaşmalı boşanma koşullarını etkiler. Çocukla ilgili kararların sonradan değişen ihtiyaçlar karşısında yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebileceğinden, protokol çocuğun bütün hayatını değişmez biçimde bağlayan bir sözleşme gibi sunulmamalıdır.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi · Adalet Bakanlığı — velayette çocuğun üstün yararı ve kendiliğinden araştırma

Mal paylaşımı, ziynet ve genel feragat ifadeleri

Mal rejimi, ziynet, eşya, banka hesabı veya taşınmazla ilgili uzlaşı varsa her talebin kapsamı ayrıca anlaşılmalıdır. “Birbirimizden hiçbir hakkımız yoktur” cümlesinin hangi hakları kapsadığı konusunda sonradan uyuşmazlık çıkabilir. Var olan mal ve borçlar görülmeden kapsamlı ibra ya da feragat imzalanması, kişi için öngörmediği sonuçlar doğurabilir.

Bir taşınmazın devri kararlaştırılıyorsa taşınmazın kimliği, devir zamanı, karşı edim ve uygulanabilir şekil koşulları incelenir. Protokolün her hükmü sadece imzayla tapu devri gerçekleştiren işlem sayılmaz. Yabancı ülkedeki mallarda o ülke işlemleri ve uygulanacak hukuk da belirlenir; başka ülkede aynı sonucun otomatik doğacağı varsayılmaz.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — boşanma protokolünün kapsamı ve farklı alacakların ayrılması · MÖHUK — m.1, 14–15 ve 40–41, uygulanacak hukuk ve yetki

İmza, duruşma ve yabancı eşin iradesi

Türk hukukundaki anlaşmalı boşanma için noterde imzalanmış belge veya avukata vekâlet verilmesi, hâkimin eşleri bizzat dinleme koşulunun genel bir alternatifi değildir. Eşlerin nerede bulunduğu ve katılımın nasıl sağlanacağı dosya açılmadan önce planlanmalıdır. Uzaktan katılım veya konsolosluk beyanının her durumda kabul edileceği vaat edilemez.

Türkçe bilmeyen eşin metni ve duruşmadaki beyanı anlaması sağlanmalıdır. Gerekli tercüman, çeviri ve kimlik belgeleri önceden belirlenir. Yabancı vatandaşlık varsa TMK m.166/3 koşullarını bütün dosyalara doğrudan uygulamak yerine milletlerarası yetki, uygulanacak hukuk ve ilgili sözleşmeler incelenir. Sonradan alınacak kararın yabancı ülkede kullanılma koşulları da ayrı değerlendirilir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi · MÖHUK — m.1, 14–15 ve 40–41, uygulanacak hukuk ve yetki · 6100 sayılı HMK — dava, temsil, tedbir ve delil kuralları

VARSAYIMSAL ÖRNEK

Varsayımsal örnek: “bütün haklarımı aldım” cümlesi

Eşler nafaka ve boşanma konusunda anlaşmış, fakat evlilik içinde alınan ev ve ziynet hakkında konuşmamıştır. Hazır metindeki genel ibra cümlesini imzalamadan önce bu hakların tasfiye edilip edilmediği açıklığa kavuşturulur; sonradan tartışılacak kapsam, yalnız şablona bırakılmaz.

Örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya alınmış sonuç aktarımı değildir.

Hangi Belgeler Hazırlanabilir?

  • Evlilik ve tarafların güncel kimlik/vatandaşlık bilgileri
  • Çocukların doğum, okul ve bakım bilgileri
  • Mevcut protokol taslakları ve önceki kararlar
  • Nafaka ve tazminatın dayandığı ödeme/gider kayıtları
  • Düzenlenecek mal, ziynet, borç ve tapu belgeleri
  • Yabancı dil, yurt dışı adresi ve gerekli çeviri bilgileri

Önce evlilik tarihi ve tarafların üzerinde gerçekten uzlaştığı konular incelenir. Sonra mevcut taslak, çocukların koşulları ve mali belgeler karşılaştırılarak belirsiz veya çelişkili maddeler ayrılır.

Yetkili makam ve başvuru yolu

Türk mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğu boşanmada aile mahkemesi anlaşmayı denetler. Protokolü imzalayan noter veya konsolosluk, boşanma kararını veren makamın yerine geçmez.

Süre ve dosya aşaması

TMK m.166/3 bakımından en az bir yıllık evlilik koşulu ile kararın tebliği ve kanun yolu süreleri farklı konulardır. Protokol ödeme vadeleri de mahkeme kararının kesinleşmesiyle bağlantılıysa açıkça düzenlenmelidir.

Vekâletname ve temsil

Boşanma davasına ve yapılacak özel işlemlere uygun açık yetkiler hazırlanır. Avukatın sulh, kabul veya feragat yetkisi ile eşlerin mahkemeye kendi boşanma iradesini açıklaması aynı işlem değildir.

Kendiniz hazırlayabileceğiniz bilgiler

  • Hangi başlıklarda anlaşıldığını ve hangilerinin hâlâ açık olduğunu listeleyin.
  • Her ödeme için tutar, tarih ve yerine getirme biçimini ayrı yazın.
  • Anlamadığınız veya kapsamını bilmediğiniz genel feragat maddelerini açıklığa kavuşturun.

Sık Sorulan Sorular

Protokolü noterde imzalayınca boşanmış olur muyuz?

Hayır. Protokol, tek başına boşanma kararı değildir. Türk hukukundaki anlaşmalı boşanma sürecinde mahkeme denetimi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gibi koşullar vardır.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi

Bir konuda anlaşamazsak diğer maddelerle anlaşmalı boşanma olur mu?

Türk hukukunun uygulandığı süreçte gerekli mali sonuçlar veya çocukların durumu konusunda çözülemeyen uyuşmazlık anlaşmalı boşanma koşullarını etkileyebilir. Açık kalan konunun niteliği ve dava yolu değerlendirilir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi · Adalet Bakanlığı — boşanma protokolünün kapsamı ve farklı alacakların ayrılması

Yabancı eş Türkçe protokolü anlamadan imzalayabilir mi?

Serbest ve anlaşılmış irade esas alınmalıdır. Metnin dili, uygun çeviri ve duruşmadaki tercüman ihtiyacı önceden belirlenir; yalnız imzaya bakarak herkesin içeriği anladığı varsayılmaz.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — anlaşmalı boşanmada bir yıl, tarafların dinlenmesi ve hâkim denetimi · MÖHUK — m.1, 14–15 ve 40–41, uygulanacak hukuk ve yetki

DOSYANIZIN KOŞULLARINI DEĞERLENDİRELİM

İki ülkedeki işlemleri
birlikte planlayın.

Avukat protokolü somut hak ve borçlara göre düzenler; özel yetki ve irade açıklamalarını, çocuk yararını, hükümlerin uygulanabilirliğini ve yabancı unsurun etkisini değerlendirir, dava ve duruşma hazırlığını yürütür.

Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî Kaynaklar

İlgili Rehberler

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp