ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

Aile hukuku ve nafaka

Hâkim Nafakayı Nasıl Hesaplar?

Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakasında ihtiyaç, gelir, gider ve ödeme gücü; yabancı gelirler ve 2026 AYM kararının yürürlük ayrımı.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · Yayın:

KISA CEVAP

Nafaka miktarı her dosyada maaşın sabit bir yüzdesi alınarak hesaplanmaz. Önce istenen nafakanın türü belirlenir; ihtiyaçlar, tarafların gerçek ekonomik koşulları ve ödeme gücü incelenir. Çocuğun nafakası ile boşanan eşin yoksulluk nafakasının koşulları farklıdır. Yabancı unsur varsa uygulanacak hukuk ve ilgili uluslararası sözleşme ayrıca değerlendirilir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — çocuk nafakasında ihtiyaç ve ödeme gücü değerlendirmesi · 4721 sayılı Kanun — TBMM kabul metni, ilgili maddeler

Aile hukuku ve nafaka için hukuki belge ve dosya hazırlığını anlatan temsili editoryal görsel
Temsili editoryal görsel

Hangi nafaka türü isteniyor?

Dava sürerken geçici geçim ihtiyacı için tedbir nafakası, çocuğun bakım ve eğitimine katılım için iştirak nafakası ve boşanma sonrasında koşulları varsa eş için yoksulluk nafakası gündeme gelebilir. Bir tür için ileri sürülen gerekçe diğer türün bütün koşullarını kendiliğinden karşılamaz. İstenen kişi, dönem ve ihtiyaç açıkça yazılmalıdır.

Türk hukukunun uygulandığı yoksulluk nafakasında, boşanma yüzünden yoksulluğa düşme ve talep edenin kusurunun daha ağır olmaması gibi koşullar incelenir. Nafakanın yalnız kadın lehine veya yalnız erkek aleyhine verileceği yönünde bir kural kurulmaz. Çocuk için giderlere katılım ise eşler arasındaki kusur tartışmasına indirgenemez.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri

Gelir ve gider hangi belgelerle gösterilir?

Maaş bordrosu, düzenli ek gelir, kira geliri, taşınmazlar, sosyal ödemeler ve zorunlu giderler birlikte değerlendirilebilir. Bordroda görünen rakam ile kişinin tüm ekonomik durumu aynı şey olmayabilir. Öte yandan yalnız sosyal medya fotoğrafından yüksek gelir varsayılarak kesin bir nafaka hesabı yapılmaz; doğrulanabilir kayıtlar gerekir.

Aylık gider tablosunda kira, sağlık, ulaşım ve eğitim gibi kalemlerin kime ait olduğu belirtilmelidir. Çocuğun gideri iki ayrı hanede tekrarlanan bütün harcamaların toplamı şeklinde yazılmamalı; olağan ve dönemsel giderler ayrılmalıdır. Kredi ve diğer borçların niteliği, başlama zamanı ve gerçekten ödenip ödenmediği de açıklanır.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — çocuk nafakasında ihtiyaç ve ödeme gücü değerlendirmesi

Çocuğun nafakasında yaş ve ihtiyaç

TMK m.330 çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerinin dikkate alınmasını öngörür. Okul, servis, beslenme, sağlık ve özel bakım gibi ihtiyaçlar dosyaya göre değişir. Küçüğe fiilen bakım sağlayan ebeveynin emeği ve yaşam düzeni de yalnız nakit ödeme karşılaştırmasıyla görünmez hâle getirilmemelidir.

Aynı gelir seviyesinde olan ailelerin çocuklarının giderleri farklı olabilir. Bu nedenle internet hesaplayıcısından çıkan rakam mahkemenin vereceği tutar olarak sunulamaz. Çocuğun yaşı ve eğitimi değiştikçe yahut ebeveynlerin ekonomik koşulları esaslı biçimde farklılaştıkça miktarın yeniden değerlendirilmesi gerekebilir; mevcut kararın hüküm kısmı ve artış düzeni okunmalıdır.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — çocuk nafakasında ihtiyaç ve ödeme gücü değerlendirmesi · 4721 sayılı Kanun — TBMM kabul metni, ilgili maddeler

Yurt dışı geliri ve dövizle ödeme

Yabancı ülkede yaşayan eşin geliri hazırlanırken yalnız para biriminin TL karşılığına bakmak yeterli değildir. Belgenin dönemi, vergi ve kesintiler, düzenli gelir niteliği ve o ülkedeki gerçek yaşam giderleri açıklanmalıdır. Yabancı gelir belgesinin tercüme ve gerektiğinde tasdik koşulları dosyaya göre planlanır.

Nafaka alacaklısı, borçlu veya çocuk farklı ülkelerdeyse yetki, uygulanacak hukuk ve uluslararası tahsil yolu ayrıca belirlenir. Türkiye’de karar alınabilmesi, başka ülkede her banka veya işverenin bu kararı doğrudan uygulayacağı anlamına gelmez. Ödeme para birimi, vade, hesaba gönderme ve daha önce yapılan ödemelerin hangi döneme sayılacağı açıklaştırılır.

Resmî dayanak: MÖHUK — m.1, 14–15 ve 40–41, uygulanacak hukuk ve yetki

2026 AYM kararı miktar hesabını nasıl etkiler?

Anayasa Mahkemesinin E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararı, TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresine ilişkindir. Resmî kayıtta kararın 30 Eylül 2026’da yayımlandığı ve iptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği görülmektedir. 29 Ekim 2026 itibarıyla bu erteleme süresi henüz dolmamıştır.

Bu karar bütün nafakaların hemen sona erdiği, herkes için yeni sabit bir yıl sayısı getirildiği veya maaşa bağlı yeni bir oran belirlendiği şeklinde anlatılamaz. Miktar, süre, mevcut hükmün değiştirilmesi ve sonraki mevzuatın etkisi ayrı konulardır. Somut dosyada karar tarihi ve yürürlük durumu incelenmeden ödeme kesilmemeli veya talep kapsamı yalnız haber başlığına göre kurulmamalıdır.

Resmî dayanak: AYM — yoksulluk nafakasındaki süre ibaresine ilişkin 30.09.2026 duyurusu · AYM E.2025/156, K.2026/131 — 4.06.2026 tarihli karar kaydı

VARSAYIMSAL ÖRNEK

Varsayımsal örnek: aynı maaş, farklı çocuk giderleri

İki farklı dosyada borçluların net maaşı benzerdir. Bir çocuk devlet okulunda, diğeri belgelenmiş özel sağlık ve bakım ihtiyacıyla yaşamaktadır. Mahkeme değerlendirmesi aynı maaşa tek oran uygulamakla sınırlandırılamaz; her dosyanın ihtiyaç ve ödeme gücü belgeleri ele alınır.

Örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya alınmış sonuç aktarımı değildir.

Hangi Belgeler Hazırlanabilir?

  • İstenen nafakanın türü, mevcut karar ve tebligatları
  • Güncel bordro, emeklilik, kira ve diğer düzenli gelir kayıtları
  • Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerinin belgeleri
  • Kira, zorunlu gider ve ilgili borç kayıtları
  • Yurt dışı gelir ve gider belgeleri ile mevcut ödeme dekontları

Önce mevcut bir mahkeme kararı varsa hüküm kısmı, nafaka türü ve başlangıç tarihi incelenir. Yeni talepte ise kimin hangi dönem için nafaka istediği ve gelir-gider belgeleri belirlenir.

Yetkili makam ve başvuru yolu

Somut aile uyuşmazlığına göre görevli aile mahkemesi ve yetki kuralları incelenir. Yabancı ülkede tahsil veya merkezi makam yolu, Türkiye’de miktarın belirlenmesinden ayrı aşamadır.

Süre ve dosya aşaması

Boşanmayla birlikte istenen nafaka, sonradan açılan dava, değişiklik talebi ve tebliğ edilen karara itiraz aynı süreye tabi değildir. Somut talebin türü ve kesinleşme/tebliğ tarihi üzerinden süre hesaplanır.

Vekâletname ve temsil

Avukatla dava veya takip için uygun vekâletname düzenlenir. Sulh, ibra ve feragat gibi işlemler düşünülüyorsa gerekli özel yetkiler ve bunların sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Kendiniz hazırlayabileceğiniz bilgiler

  • İhtiyaçları kişi ve dönem bazında ayıran bir gider tablosu hazırlayın.
  • Gelir ve ödemelere ilişkin belgelerin tarihlerini ve para birimlerini belirtin.
  • Mevcut hükmün ödeme başlangıcı ve artış maddesini eksiksiz paylaşın.

Sık Sorulan Sorular

Nafaka maaşın yüzde yirmi beşi midir?

Her dosya için geçerli böyle bir sabit oran yoktur. Nafakanın türü, ihtiyaçlar, gerçek ekonomik koşullar ve ödeme gücü değerlendirilir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri · Adalet Bakanlığı — çocuk nafakasında ihtiyaç ve ödeme gücü değerlendirmesi

İşsiz olmak nafaka yükümlülüğünü kendiliğinden bitirir mi?

Mevcut karar ve değişen koşullar birlikte incelenir. İşsizlik beyanı tek başına bütün yükümlülüklerin otomatik sona erdiğini göstermez; uygun talep ve değerlendirme gerekebilir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — aile hukuku ve mal rejimi hükümleri

AYM kararı nedeniyle mevcut nafakayı bugün kesebilir miyim?

29 Ekim 2026 itibarıyla belirtilen iptal kararındaki dokuz aylık yürürlük ertelemesi henüz dolmamıştır. Karar, mevcut bütün nafakaları o tarihte kendiliğinden kaldıran bir sonuç olarak uygulanmamalıdır.

Resmî dayanak: AYM — yoksulluk nafakasındaki süre ibaresine ilişkin 30.09.2026 duyurusu · AYM E.2025/156, K.2026/131 — 4.06.2026 tarihli karar kaydı

DOSYANIZIN KOŞULLARINI DEĞERLENDİRELİM

İki ülkedeki işlemleri
birlikte planlayın.

Avukat nafaka türünün koşullarını, talep ve karşı beyanları, ekonomik araştırma ihtiyacını, artış veya azaltma nedenlerini ve gerekiyorsa uluslararası tahsil yolunu değerlendirir.

Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî Kaynaklar

İlgili Rehberler

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp