Eksik gün bildirimi nedir?

Eksik gün ne anlama gelir?

Sigorta kayıtlarında her ayın aynı şekilde otuz gün görünmesi gerekmez. İşe giriş veya çıkış, istirahat, ücretsiz izin ya da kısmi çalışma gibi durumlar gün hesabını etkileyebilir. Bununla birlikte işçi bütün ay tam çalışırken gerekçesiz eksik bildirim yapılması hukuka uygun olmaz. Eksik gün sayısı ile ödeme yapılmaması da her olayda aynı değildir. Önce hangi günlerde iş ilişkisi ve fiilî çalışma bulunduğu, sonra uygulanacak sigorta ve ücret kuralları belirlenmelidir.

Neden kodunun işlevi

Bildirilen kod, eksikliğin nedenini kuruma açıklamaya yarar. Kodun seçilmiş olması o nedenin gerçekten bulunduğunu tek başına ispatlamaz. Rapor koduyla bildirilen günlerde rapor, ücretsiz izin kodunda geçerli izin ilişkisi ve kısmi çalışma kodunda gerçek çalışma düzeni araştırılır. Eski dönemlere ait olağanüstü uygulama kodlarının bugün de kullanılabildiği varsayılmamalıdır. İlgili ayın geçerli bildirim ekranı ve mevzuatı esas alınır. İşçinin hizmet dökümündeki kodu anlaması kayıt uyuşmazlığını erken fark etmesini sağlar.

Eksik gün ve eksik kazanç ayrımı

Gün sayısının az olmasıyla kazancın düşük bildirilmesi farklı sorunlardır. Bir ayda gün doğru olup ücret eksik bildirilebilir; başka ayda ücret ve gün birlikte yanlış olabilir. İşçinin banka hesabına geçen para doğrudan bildirilecek gün sayısını belirlemez. Ücret, prim, rapor ödeneği veya masraf iadesi aynı transferde bulunabilir. Bu nedenle önce bordro kalemleri ve çalışma süresi ayrılır. Talepler de gün tespiti, kazanç düzeltmesi veya alacak olarak kendi koşullarıyla değerlendirilir.

Hangi belgeler hazırlanır?

İstirahat raporu, kısmi iş sözleşmesi, puantaj, ücretsiz izin belgesi veya kanuni olayı gösteren kayıt ilgili eksik nedenine göre hazırlanır. Her kod için aynı matbu form yeterli değildir. Belgenin sonradan değil doğru dönem için düzenlenmiş olması önemlidir. İşçinin imzası bulunan bir kayıt, gerçek çalışma ve diğer belgelerle çelişiyorsa içerik ayrıca incelenebilir. Birkaç farklı neden aynı ayda bulunuyorsa bunların günleri çakışmadan açıklanmalıdır. Toplam eksik gün hesabı takvim ve sigorta kurallarıyla tutarlı olmalıdır.

Belgeler her ay kuruma gönderilir mi?

SGK'nın eksik gün belgelerine ilişkin resmî duyurusu, nedenlerin hizmet belgesinde gösterilmesi ile dayanakların saklanmasını ayırır. Genel uygulamada belgelerin her ay kendiliğinden gönderilmesi yerine işverence saklanması ve istendiğinde ibrazı söz konusudur. Bunun her özel belge ve istisna için sınırsız gönderim muafiyeti olduğu söylenemez. Kurumun somut istemi ve ilgili dönem düzeni kontrol edilir. Belgeyi göndermemekle belgeyi hiç düzenlememek aynı şey değildir; saklama ve ibraz yükümlülüğü devam eder.

Ücretsiz izin ve gerçek irade

Ücretsiz izin dayanağının iş sözleşmesi, kanun veya geçerli taraf iradesi bakımından incelenmesi gerekir. İşverenin tek taraflı olarak eksik gün kodu seçmesi, iş hukuku bakımından ücretsiz iznin her durumda geçerli kurulduğunu göstermez. İşçinin o günlerde fiilen çalışmış olması ayrıca önemlidir. İzin formu, vardiya, görev mesajları ve banka kayıtları karşılaştırılır. Çalışma koşullarındaki esaslı değişiklik ve ücret talebi, sigorta bildiriminden ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir; kod seçimi bütün tartışmayı çözmez.

Kısmi süreli çalışmanın hesabı

Az saatli çalışmada sözleşmedeki düzen ile gerçek toplam saatler değerlendirilir. Sadece haftada birkaç gün işyerine gelmek, her olayda aynı prim günü formülünü doğurmaz. Saatlerin günlük karşılığa dönüşümünde ilgili kanuni kurallar uygulanır. Sürekli tam mesai yapılırken kısmi gösterilme iddiası varsa gerçek çalışma kanıtları önem kazanır. Emsal tam süreli düzen ve ara dinlenmeleri ayrılır. Kısmi çalışma nedeniyle eksik gün bulunması bütün sosyal güvenlik haklarının yok olduğu anlamına gelmez; tamamlayıcı seçenekler kendi koşullarıyla incelenir.

Raporlu günler ve ödeme

İstirahat döneminin sigorta bildirimi ile SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği ayrı kayıtlardır. İşverenin ücret ödemeye devam etmesi veya belirli günleri bildirmesi somut hesapları etkileyebilir. Her rapor otomatik otuz gün eksikliği yaratmaz; rapor başlangıcı, bitişi ve çalışılmama durumu kontrol edilir. Hastalık ödeneğindeki koşullar ile iş kazası ödeneği aynı değildir. İşçinin rapor süresinde fiilen çalışması, bildirim ve ödenek açısından ayrıca incelenir; belge üzerindeki rapor adı tek başına yeterli değildir.

İşçi kayıt hatasını nasıl gösterir?

Hizmet dökümü, sözleşme, vardiya listesi, işyeri giriş çıkışları, ücret bordrosu ve çalışma mesajları dönemlere göre toplanır. İş arkadaşının tanıklığı hangi gün ve işten haberdar olduğunu açıklamalıdır. Her ay aynı genel iddiayı tekrarlamak yerine eksik gösterilen günler belirlenir. İşverenin elindeki belgelerin getirtilmesi yetkili makamdan istenebilir. Başkasının cihazına veya hesabına izinsiz erişmek delil toplama hakkı sayılmaz. Mevcut ve hukuka uygun kaynaklarla gerçek çalışma ortaya konulmalıdır.

Başvuru yolu ve süreler

SGK'ya yanlış bildirimin somut gerekçeyle incelenmesi için başvuru yapılabilir. Hizmet tespiti bakımından 5510 madde 86'daki beş yıllık hak düşürücü süre ve uygulanabilen istisnalar önemlidir. Her eski ayın otomatik kaybolduğu veya süresiz düzeltilebildiği söylenemez. İşverene karşı ücret talebi de ayrı usul ve zamanaşımına tabidir. Kuruma verilen dilekçenin bütün diğer süreleri koruduğu varsayılmamalıdır. Ret veya inceleme sonucunun yazılı gerekçesi alınarak doğru hukuki talep belirlenir.

Temsili örnek

Otuz gün vardiyada çalışan işçinin kaydında on gün ücretsiz izin görülmüş olsun. Önce gerçek vardiya ve izin belgesi karşılaştırılır. İşçi o günlerde iş mesajlarıyla görevlendirilmişse bunlar somutlaştırılabilir. Diğer yandan gerçekten on gün ücretsiz izin kullanılmış ve belge doğruysa kayıt yalnız az gün içerdiği için yanlış değildir. İki olay aynı hizmet dökümü görüntüsüne benzeyebilir; sonucu belirleyen fiilî çalışma ve geçerli nedenin varlığıdır. İnceleme kayıt etiketinden değil olgulardan başlamalıdır.

Sık sorulan sorular