HUKUK BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ · Dijital hukuk ve elektronik deliller
İçeriğin çıkarılması nedir?
İçeriğin çıkarılması, internet ortamındaki belirli bilgi veya yayının bulunduğu kaynaktan kaldırılmasıdır. Erişimin engellenmesi ve arama sonucundan çıkarılmadan farklıdır. Hangi başvuru yolunun kullanılacağı; ihlalin özel hayat, kişilik hakkı, suç veya kişisel veri niteliğine göre belirlenir.

Kaldırmanın gerçek kapsamı
Bir gönderinin, dosyanın veya haberin yayımlandığı ortamdan çıkarılması güncel erişilebilirliğini sona erdirebilir. Ancak başka sitelerdeki kopyaları, ekran görüntülerini veya arama motorunun geçici kayıtlarını kendiliğinden yok etmez. Talep sahibi hangi kaynak ve hangi içerik üzerinde işlem istediğini belirtmelidir. Bütün internetten silme gibi belirsiz bir sonuç çoğu olayda tek işlemle sağlanamaz. Kaldırmanın kapsamını doğru tanımlamak gereksiz başvuru ve beklentiyi azaltır; önceki paylaşımın hukuki sonuçları da ayrıca incelenebilir.
Engel ve indeksten çıkarma
Erişimin engellenmesi bağlantının belirli erişim alanında kullanılmasını sınırlar. Arama sonucundan çıkarma ise belirli sorgularda kaynağın görünmesini etkileyebilir; kaynak yayını mutlaka silmez. İçeriğin çıkarılması doğrudan ilgili ortamı hedefler. Bu üç işlem bazen birlikte gerekli olabilir fakat aynı yetki ve koşullara dayanmaz. Talep kişinin adını aratınca görünmemekse arama motoru başvurusu; kaynakta hukuka aykırı belge duruyorsa kaynakla ilgili işlem ayrıca düşünülür. Bir tedbirin reddi diğer bütün yolların kapalı olduğunu göstermez.
Eski 9. maddenin iptali
AYM'nin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararı eski 5651 madde 9 düzenlemesini iptal etmiş ve iptal 10 Ekim 2024'te yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla eski kişilik hakkı başvurularının hâkimlikçe aynı şemayla incelendiğini güncel kural gibi sunmak yanlıştır. AYM'nin 2015/17546 sayılı Keskin Kalem başvurusundaki 13 Ocak 2026 tarihli değerlendirme de bu alandaki kanuni güvence sorunlarını ele alır. İptal yalnız usul başlığının değişmesi olarak görülmemeli; mevcut başvurunun dayanağı yeniden belirlenmelidir.
| Kavram | Odak | Ayırıcı nokta |
|---|---|---|
| İçeriğin çıkarılması | Kaynak yayın | İlgili ortamdan kaldırma |
| Erişim engeli | Ulaşılabilirlik | Kaynak kalabilir |
| İndeksten çıkarma | Arama görünürlüğü | Kaynağı zorunlu silmez |
Kişilik hakkının genel korunması
TMK kapsamında hukuka aykırı saldırının önlenmesi, sürmekte olan saldırının durdurulması veya koşullarına göre tespit gibi talepler değerlendirilebilir. Uygun olayda geçici hukuki koruma da gündeme gelebilir. Mahkemenin görevi, talebin türü, karşı taraf ve somut ihlal önemlidir. İfade özgürlüğü ve kamu yararı dikkate alınmadan her rahatsız edici yayının otomatik silinmesi istenemez. Buna karşılık gerçeğe aykırı isnat veya gereksiz özel yaşam teşhiri de sırf yayın olduğu için korunmaz. Talebin kapsamı ölçülü kurulmalıdır.
Özel hayat ve özel düzenlemeler
5651 madde 9/A özel hayatın gizliliğine ilişkin ayrı bir mekanizmadır. Her itibar veya ticari eleştiri bu kategoriye girmez. Madde 8'deki katalog suçlar ile 8/A kapsamındaki özel durumlar da farklı şart ve yetkilere sahiptir. İhlalin yanlış sınıflandırılması uygun korumayı geciktirebilir. Acil durumda kişinin hangi bilginin neden özel olduğunu, yayının tam adresini ve sürmekte olan zararı açıklaması gerekir. Özel yolun süreleri ve yargısal denetim basamakları, genel kaldırma mesajıyla ikame edilmemelidir.
Kişisel veri yönünden silme
6698 kapsamında verinin hukuka aykırı işlenmesi veya işleme sebeplerinin ortadan kalkması halinde ilgili haklar gündeme gelebilir. Ancak her kaldırma talebi kanuni saklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Veri sorumlusuna başvuru, Kurula şikâyet ve genel yargısal haklar birbirinden ayrılır. Kurula gitmeden önce veri sorumlusuna uygun başvuru önemlidir. Sağlık belgesi veya kimlik görüntüsünün açık yayımlanması ile hukuka uygun arşiv saklaması aynı işlem değildir. İlgili kişi neden silme, düzeltme veya yayından kaldırma istediğini somutlaştırmalıdır.
Arama motoruna yönelik talep
Kurulun 2020/481 sayılı kararı ad ve soyad aramalarıyla bağlantılı sonuçlar ve unutulma hakkı değerlendirmesinde arama motorunun rolünü açıklar. İndeksten çıkarma otomatik ve sınırsız bir hak değildir; güncellik, kamu yararı ve kişinin konumu gibi ölçütler değerlendirilebilir. Kaynakta hukuka uygun kalması gereken bir haberin belirli sorguda gösterilmesi ayrı inceleme konusu olabilir. Başvuru her bağlantıyı ve ilgili arama sorgusunu açıklamalıdır. Sadece adım geçiyor gerekçesi bütün sonuçların koşulsuz kaldırılmasını sağlamaz.
Belgelerin korunması
İçerik kaldırılmadan önce hukuka uygun delil korunması önemlidir. Tam URL, erişim tarihi, ilgili bölüm, hesap bilgisi ve önceki yazışmalar saklanabilir. Belgenin kaynağı ve değişmemiş hali daha sonra tartışılabilir. Görüntüyü sosyal medyada tekrar yayımlamak mağduriyeti büyütebilir. Gerektiğinde delil tespiti veya yetkili makamdan kayıtların korunması talebi değerlendirilir. Delil almak için başkasının hesabına izinsiz girmek hukuka uygun hale gelmez. Özellikle çocuk veya sağlık verilerinin bulunduğu belgeler sınırlı ve güvenli paylaşılmalıdır.
Başvurunun açık kurulması
Muhataba içeriğin nerede bulunduğu, hangi hakkı ihlal ettiği ve hangi işlemin istendiği açıklanır. Yanlış bilgi söz konusuysa doğru durumu gösteren belgeler eklenebilir. Tek paragraftaki sorun bütün siteyi kapsayan belirsiz bir talebe dönüştürülmemelidir. Başvurunun teslim edildiği tarih ve verilen cevap korunur. Aracı platformun standart ekranı hukuki dilekçeyle aynı güvenceyi sağlamayabilir; kanuni süreler ayrıca izlenir. Kaldırma, kimlik tespiti ve tazminat farklı talepler olduğu için her birinin dayanağı belirtilmelidir.
Temsili olaylar ve sınırlar
Yıllar önce yayımlanan doğru bir haberle, kişinin güncel sağlık raporunun izinsiz paylaşılması farklı olaylardır. İlkinde tarih, kamusal ilgi ve arama görünürlüğü tartışılabilir; ikincisinde özel nitelikli verinin açıklanması ve süratli koruma öne çıkabilir. Her iki olayda da yayın bağlamı ve kişiye etkisi değerlendirilir. Yazarın sonradan düzeltme yapması geçmiş zararı otomatik silmez. Yayının kaldırılması da adli veya idari soruşturmanın bütün sonuçlarını sona erdirmez; istenen giderim türü ayrıca belirlenmelidir.
Süre ve gider planı
İçeriğin çıkarılması için bütün durumlara uygulanan tek bir süre bulunmaz. Veri başvurularında otuz günlük cevap süresi gibi özel kurallar vardır; suç ve hukuk talepleri başka süreler içerebilir. Platforma mesaj göndermek bütün dava haklarını süresiz korumaz. Masraf, yargısal korumanın ve delil işleminin kapsamına göre değişir. Öncelik yayını ve zararı doğru tanımlamak, uygulanabilir güncel yolu seçmek ve süreleri ayrı takvimlemektir. Sonuç garanti edilmeden, tedbirin kapsamı ve ifade özgürlüğüyle dengesi somut delille açıklanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Silme ile erişim engeli aynı mı?
Hayır. Kaynaktan kaldırma, erişimin sınırlandırılması ve arama sonucundan çıkarma farklı sonuçlara ve koşullara sahiptir.
Eski 5651 madde 9 yürürlükte mi?
Eski kişilik hakkı düzenlemesi iptal edilerek 10 Ekim 2024 itibarıyla yürürlükten kalkmıştır. Güncel başka yollar ayrı incelenir.
Her olumsuz haber silinir mi?
Rahatsızlık tek başına yeterli değildir. Gerçeklik, güncellik, kamu yararı ve kişinin haklarına etki değerlendirilir.
Arama sonucu kalkınca kaynak da kalkar mı?
Zorunlu olarak kalkmaz. İndeksten çıkarma kaynağın varlığından farklıdır; kaynak için ayrı talep gerekebilir.
Önce ekran görüntüsü alınmalı mı?
Hukuka uygun delil koruma önemlidir. Tam bağlantı ve tarih saklanmalı, ihlal içeren belge gereksiz yere tekrar yayılmamalıdır.
Tüm kaldırma başvuruları aynı sürede mi?
Hayır. Veri, özel hayat, suç ve hukuk yollarının farklı süreleri ve yetkili makamları vardır. Bir bildirim hepsini durdurmaz.
Resmî kaynaklar ve ilgili hükümler
Kaynaklar son kontrol tarihi itibarıyla değerlendirilmiştir. Kurumların başvuru ekranları ve işlem koşulları değişebilir.
- 5651 sayılı Kanun ↗
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ↗
- AYM 5651 düzenlemelerinin iptaline ilişkin resmî açıklama ↗
- Kurul 2020/481 arama sonuçları kararı ↗
- AYM Keskin Kalem 2015/17546 ↗
DOSYANIZ VE İŞLEMİNİZ
Durumunuza uygun hukuki yolu değerlendirin
Belgeniz, tebligatınız veya uyuşmazlığınız hakkında görüşme için başvurabilirsiniz.
İlgili hukuk alanını inceleyin →Görüşme talep edin →