Önce ret kararının tamamı, tebliğ tarihi ve Türkiye’de başka bir yasal kalış hakkınız bulunup bulunmadığı incelenmelidir. İkamet reddine karşı idari yargı yolu değerlendirilebilir; ancak dava açılması tek başına yeni ikamet izni veya otomatik kalış hakkı sağlamaz. Ayrıca sınır dışı kararı varsa bu ayrı kararın başvuru süresi ve uygulanması ayrıca ele alınır.
Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — m.25, 31, 53 ve 54 · 2577 sayılı İYUK — m.7, 11 ve 27 · 7533 sayılı Kanun m.35–36 — kısa dönem ikamet ve sınır dışı davaları (TBMM)
Ret mesajından sonra ilk olarak hangi belge alınmalı?
Telefon mesajı veya başvuru ekranındaki kısa durum bilgisi, gerekçeli ret kararının tamamı yerine konulmamalıdır. Karar, tebligat belgesi ve başvuruda sunulan evrak birlikte toplanır. İlk başvuru, uzatma veya izin iptali söz konusu olması; izin türü ve mevcut pasaport/vize durumu değerlendirmeyi değiştirir.
6458 sayılı Kanun m.25, Türkiye içinden yapılan ret, iptal ve uzatmama işlemlerinin tebliğini düzenler. Tebligatta başvuru yolları ile hak ve yükümlülüklere ilişkin açıklamalar bulunmalıdır. Aile bağı, kalış süresi veya çocuğun durumu gibi değerlendirmede önemli bilgiler varsa bunları gösteren belgeler kararla karşılaştırılır.
Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — m.25, 31, 53 ve 54
Türkiye’den çıkış yükümlülüğü nasıl belirlenir?
Her ret dosyasına “altmış gün dava süreniz var, bu süre boyunca kalabilirsiniz” cevabı verilemez. Dava açma süresiyle ülkede yasal kalışın koşulları farklıdır. Geçerli başka bir izin, vize, muafiyet veya koruma statüsü bulunup bulunmadığı ve ret tebligatındaki yükümlülükler birlikte incelenir.
Kanun, ikamet izni uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde Türkiye’den çıkmayanları sınır dışı kararı alınabilecekler arasında sayar. Bu özel durum, bütün ret türlerine aynı cümleyi uygulamak için kullanılmamalıdır. Kişi için hangi çıkış veya başvuru süresinin işlediği kararın türü ve güncel statüsüyle belirlenir.
Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — m.25, 31, 53 ve 54 · Göç İdaresi — ikamet izni genel bilgileri
İptal davası ve yürütmenin durdurulması neyi hedefler?
Ret işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygunluğu idari yargıda incelenebilir. Genel dava açma süresi, özel bir süre bulunmayan idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür. Hangi makama yapılmış başvurunun süreye etkisi bulunduğu ayrıca değerlendirilmelidir.
İYUK m.27 çerçevesinde yürütmenin durdurulması isteniyorsa hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar somut belgelerle açıklanır. Dilekçe vermek ile mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesi aynı şey değildir. Kısa dönem ikamet ret ve iptal davalarında 6458 m.31/7 kapsamındaki özel usul hükümleri de göz önünde bulundurulur.
Resmî dayanak: 2577 sayılı İYUK — m.7, 11 ve 27 · 6458 sayılı Kanun — m.25, 31, 53 ve 54 · 7533 sayılı Kanun m.35–36 — kısa dönem ikamet ve sınır dışı davaları (TBMM)
Ayrı sınır dışı kararı varsa neden ayrıca işlem yapılır?
İkamet izni reddi, sınır dışı etme, giriş yasağı ve idari gözetim birbirinden farklı işlemlerdir. Aynı kişiye yakın tarihlerde tebliğ edilmiş olmaları bütün kararların tek başvuruyla ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Her belgenin tarihi, makamı ve başvuru yolu ayrı kaydedilmelidir.
Sınır dışı kararına karşı 6458 m.53/3 uyarınca tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvuru düzenlenmiştir. Bu karar bakımından kanundaki dava süresi ve yargılama sırasında sınır dışı edilmeme kuralı, yalnız ikamet reddi davasına aynen taşınmamalıdır. Hangi kararın dava konusu yapıldığı ve ilgili makama bildirimin yapılması önemlidir.
Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — m.25, 31, 53 ve 54 · 7533 sayılı Kanun m.35–36 — kısa dönem ikamet ve sınır dışı davaları (TBMM)
VARSAYIMSAL ÖRNEK
Varsayımsal örnek: aynı hafta verilen iki karar
Kişiye önce ikamet uzatma reddi, birkaç gün sonra sınır dışı kararı tebliğ edilir. Yalnız ikamet reddi için genel dava süresine bakmak, ikinci kararın daha kısa başvuru süresinin kaçmasına yol açabilir. İki kararın tamamı aynı değerlendirmede sunulmalı, her işlem için yol ayrı belirlenmelidir.
Bu örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya elde edilmiş sonuç aktarımı değildir.
İlk değerlendirme için hangi belgeler hazırlanabilir?
- Gerekçeli ret, iptal veya uzatmama kararının tamamı
- Tebligat tarihi ve usulünü gösteren belge
- İkamet başvuru formu, müracaat belgesi ve teslim edilen ekler
- Pasaport, vize, eski ikamet kartı ve giriş-çıkış kayıtları
- Aile, eğitim, çalışma veya sağlık gerekçelerini gösteren belgeler
- Varsa ayrı sınır dışı, giriş yasağı ve idari gözetim kararları
Belge listesi konuya göre hazırlık içindir. Eksik belge varsa neyin bulunmadığını ve nedenini belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.
Hangi makam veya dosya incelenir?
Ret işlemini yapan valilik/il göç birimi; dava bakımından görevli ve yetkili idare mahkemesi. Diğer göç kararları kendi başvuru yollarıyla değerlendirilir.
Bu sorun için altı hazırlık sorusu
Hukuki bir sorun için ilk olarak hangi belge veya karar incelenmeli?
Önce gerekçeli ret kararının tamamı ve tebligat belgesi incelenir. Varsa ayrı sınır dışı kararı aynı anda alınır; çünkü çıkış, dava ve diğer başvuru süreleri farklı işlemlerden doğabilir.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiKişi avukatsız hangi hukuki işlemleri kendisi yapabilir?
Ret kararını ve tebligatını eksiksiz temin edin. Başvuru, evrak teslimi ve bildirim tarihlerini sıraya koyun. Başka yasal kalış hakkınız varsa bunu gösteren belgeleri hazırlayın.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukat hangi aşamada ve hangi kapsamda yardımcı olabilir?
Avukat ret gerekçesini ve tebligatı inceler; idari başvuru, iptal davası ve yürütmenin durdurulması ihtiyacını değerlendirir. Ayrı sınır dışı veya gözetim işlemleri varsa bunları da ayrı sürelerle ele alır.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukata vekâletname gerekir mi; hangi yetkiler bulunmalı?
Avukat aracılığıyla idari başvuru ve dava yapılacaksa uygun temsil belgesi hazırlanır. Vekâlet düzenlenmesi, tebliğle başlayan süreleri kendiliğinden uzatmaz.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiSüreyi veya izlenecek hukuki yolu değiştiren durumlar nelerdir?
İkamet reddi için özel süre yoksa İYUK m.7’deki genel altmış günlük dava süresi incelenir. Ayrı sınır dışı kararında yedi günlük özel süre vardır. Çıkış yükümlülüğü bu sürelerden ayrı değerlendirilir.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukatla ilk görüşme için hangi belgeler hazırlanmalı?
Gerekçeli ret, iptal veya uzatmama kararının tamamı; Tebligat tarihi ve usulünü gösteren belge; İkamet başvuru formu, müracaat belgesi ve teslim edilen ekler; Pasaport, vize, eski ikamet kartı ve giriş-çıkış kayıtları; Aile, eğitim, çalışma veya sağlık gerekçelerini gösteren belgeler; Varsa ayrı sınır dışı, giriş yasağı ve idari gözetim kararları.
Bu sorunun ayrıntılı rehberi
DOSYANIZ İÇİN SONRAKİ ADIM
Belgeniz ve sorunuz üzerinden görüşelim.
Avukat ret gerekçesini ve tebligatı inceler; idari başvuru, iptal davası ve yürütmenin durdurulması ihtiyacını değerlendirir. Ayrı sınır dışı veya gözetim işlemleri varsa bunları da ayrı sürelerle ele alır.
İlk mesajınızda konuyu, varsa dosya numarasını ve son tebliğ veya öğrenme tarihini belirtin. Sesli mesaj gönderebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
İlgili mevzuat ve kurum açıklamaları, yukarıdaki konularla birlikte okunmalıdır. Başvuru türü ve olay tarihleri somut dosyada ayrıca değerlendirilir.