Konkordato nedir?

Borçlunun ekonomik sorunu

İİK 285 ve devamında konkordato, geçici ödeme güçlüğünü veya ödeme tehlikesini kanuni planla ele alır. Borçlu borçların vadeye yayılmasını veya belirli oranda ödenmesini önerebilir. Her şirket zarar ettiği için otomatik konkordato alamaz; uygulanabilir proje ve gerekli belgeler önemlidir. İşletmenin gelir üretme kabiliyeti, malvarlığı ve alacaklıların iflas halinde elde edebileceği tutar değerlendirilir. Konkordato yalnız borçlunun çıkarı için değil alacaklıların makul tahsil imkânı bakımından da denetlenir.

Kim başvurabilir ve nereye?

Kanundaki koşullarla borçlu ve iflas isteyebilecek alacaklı konkordato talep edebilir. Görevli asliye ticaret mahkemesi, borçlunun iflasa tabi olup olmamasına göre belirlenen yetki kurallarıyla birlikte değerlendirilir. Gerçek kişinin tacir olmaması başvuruyu her durumda dışlamaz. Buna karşılık her bireysel borç için basit bir taksit talebinin mahkemeye sunulması yeterli değildir. Gider avansı, proje ve belgeler hazırlanmalıdır. Borçlunun kimliği, merkezi ve birden fazla şirket varsa her birinin durumu ayrı açıklanmalıdır.

Ön proje ve mali belgeler

İİK 286 kapsamında ön proje, malvarlığı durumu, alacaklı listesi, borç tutarları, karşılaştırmalı tablo ve kanunun aradığı mali belgeler hazırlanır. Denetim raporu gereken haller ayrıca incelenir. Plan yalnız gelecekte para gelecek şeklinde soyut beklentiden ibaret olmamalıdır. Gelirin kaynağı, satış tahmini, varlık değerleri ve ödeme tarihleri tutarlı olmalıdır. İlişkili şirketlerden beklenen kaynakların gerçekten sağlanabilirliği gösterilir. Muhasebe kayıtlarıyla proje arasında çelişki varsa nedenleri açıklanmalı; borçlunun sorumlulukları eksik gösterilmemelidir.

Geçici mühletin süresi

Gerekli belgelerin kanuni biçimde mevcut olduğu tespit edilirse üç aylık geçici mühlet verilebilir. İİK 287 uyarınca koşullarıyla en fazla iki ay uzatma mümkündür. Mühletin verilmesi nihai tasdik veya bütün borçların kabulü anlamına gelmez. Mahkeme malvarlığını koruyucu tedbirler alır ve geçici komiser görevlendirir. İlanda alacaklıların itiraz hakkı ve süreler izlenir. Başvuru tarihinden önce veya sonra yapılan işlemlerin etkisi mahkeme kararının kapsamı ve kanun hükümleriyle belirlenir; haber duyurusu tek başına yeterli değildir.

Kesin mühlet ve komiser

Başarı ihtimali görülürse bir yıllık kesin mühlet verilebilir; özel güçlük halinde kanundaki şartlarla altı aya kadar uzatma gündeme gelebilir. Komiser borçlunun faaliyetlerini ve projenin uygulanabilirliğini denetler, raporlar hazırlar. İşletmenin bütün yönetimi her durumda otomatik komisere geçmez; mahkemenin kararına göre bazı işlemler izne bağlanabilir veya yönetim yetkisi sınırlandırılabilir. Borçlu ticari kayıtlarını ve nakit akışını düzenli sunmalıdır. Komiserle iletişim, mahkemenin yerine karar verme yetkisi bulunduğu düşüncesine dayanmamalıdır.

Takipler üzerindeki etkisi

Mühletin haciz, takip ve faiz bakımından etkileri İİK 294 ve devamında düzenlenir. İstisna alacaklar, rehinli takipler ve özel durumlar ayrı incelenir. Konkordato bütün alacaklılara her koşulda hiçbir işlem yapamazsınız sonucu vermez. Rehinli malın satışına ilişkin sınırlar ile takibin başlatılması veya devamı farklı olabilir. Kefil ve birlikte borçlunun durumu da asıl borçlunun mühletiyle otomatik aynı hale gelmez. Her dosyada alacak türü, teminat ve kararın tarihi ayrı değerlendirilmelidir.

Borçlunun yapamayacağı işlemler

İİK 297 kapsamında borçlunun bazı tasarrufları mahkeme iznine bağlıdır. Rehin verme, kefil olma veya işletmenin devamı için önemli malvarlığını devretme gibi işlemlerde kanuni sınırlamalar önem taşır. Mühlet verildi diye borçlu malını istediği kişiye aktararak planı dilediği gibi değiştiremez. Olağan ticari faaliyetle özel izin gerektiren işlem ayrılır. Alacaklıya seçici ödeme veya ilişkili kişiye kaynak aktarımı, denetimde sorun yaratabilir. Her önemli işlem öncesinde mahkeme kararı ve komiserin görev kapsamı kontrol edilmelidir.

Alacaklı bildirimi ve oylama

Alacaklılar ilan ve komiser çağrısındaki usule uygun alacak bildirimi yapmalıdır. Borçlu listesinde yer almak tek başına her talebin doğru tutarda kaydedildiğini göstermez. Sözleşme, senet, ilam ve ödeme kayıtlarıyla tutar açıklanır. Projenin kabulünde İİK 302’deki alacaklı ve alacak çoğunluğu düzenlemeleri uygulanır. Her alacaklıya bir oy verilmesiyle tutar ağırlığının tamamen önemsiz olduğu düşünülemez. Çekişmeli alacak ve imtiyazlı alacakların hesaba katılması özel değerlendirme gerektirir; toplantı ve bildirim takvimi dikkatle izlenmelidir.

Tasdik koşulları ve başarısızlık

Mahkemenin tasdiki yalnız çoğunluğun olumlu oyuna bağlı değildir. İİK 305 kapsamındaki ödeme imkânı, teklifin iflasa göre durumu, gerekli güvenceler ve giderler gibi koşullar incelenir. Tasdik edilmiş planın kimleri hangi sınırda bağladığı ayrıca belirlenir. Sürecin reddi her borçlu için aynı sonucu doğurmaz; iflasa tabi borçlu açısından kanuni koşullarla iflas gündeme gelebilir. Bu nedenle başvuru ekonomik gerçekliğe dayanmalı; yalnız takipleri geciktirme aracı gibi görülmemelidir. Projenin uygulanması tasdikten sonra da izlenir.

Örnek: vadeli tahsilatı olan işletme

İşletmenin satışları sürerken müşterilerden tahsilatları gecikmiş ve kısa vadeli borçları birikmiş olabilir. Konkordato projesi, tahsil edilebilir alacakları ve gerçek faaliyet gelirini takvime bağlayabilir. Buna karşılık tahsil kabiliyeti olmayan alacakları tam değerle göstermek planı güvenilir hale getirmez. Bağımsız değerleme, nakit akışı ve borçların sınıflandırılması gerekir. Ortakların kişisel mal satışından kaynak sağlanacaksa bunun hukuken ve fiilen mümkün olduğu belgelenmelidir. Şirketin planı kefilin tüm borçlarını da otomatik yeniden yapılandırmaz.

Doğrulanmış 2026 kararı ve gerçekçi proje

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin resmî UYAP’ta yayımlanan 2026/1684 E.,2026/2025 K. kararında projenin kaynaklarla orantısı ve komiser raporunun gerçekçiliği incelenmiştir. Öngörülen gelire ulaşılabilirliğin yeterince değerlendirilmemesi ve sonraki ödeme başarısızlığı somut olayda önem taşımıştır. Karar, yalnız alacaklı çoğunluğunun kabulünün yeterli olmadığını gösterir. Başka işletmeye aynı sonuç otomatik uygulanmaz; gerçek nakit akışı, mali belgeler ve tasdik şartları değerlendirilir. Alacaklı veya borçlu, projede hangi kaynağın hangi borcu karşılayacağını açıkça görebilmelidir.

Sık sorulan sorular