01 • MAHKEME VE HUKUK
Vatandaşlık tek başına yetki veya uygulanacak hukuku çözmez
MÖHUK m.40 Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinde iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına gönderme yapar; Türk vatandaşlarının kişi hâli davaları için m.41 ayrıca özel bağlantı kurar. TMK m.168 ve tarafların gerçek yerleşim/mutat mesken bilgileri birlikte değerlendirilir.
MÖHUK m.13 boşanma ve ayrılık sebepleriyle sonuçlarında ortak millî hukuk, ortak mutat mesken ve Türk hukuku arasında sıralı kural öngörür. Velayet, nafaka, mal rejimi ve taşınmazlar için ayrıca bağlantı kuralları olabileceğinden yalnız Türk vatandaşlığına bakılarak sonuç kurulmaz.
02 • TARAF TEŞKİLİ
Eş katılmasa da usulüne uygun tebligat yapılmalıdır
Yurtdışındaki eşin güncel tam adresi, vatandaşlıkları ve yerel ad yazımı belirlenir. Türk vatandaşı için Tebligat Kanunu m.25/A, diğer durumlarda m.25 ve uygulanabilen uluslararası tebligat yolları değerlendirilir. WhatsApp’tan haberdar olmak resmî tebligatın yerine geçmez.
Tebligat tamamlandıktan sonra cevap, karşı dava ve delil süreleri işlemeye başlayabilir. Eşin sessiz kalması davacının her iddiasının otomatik doğru kabul edileceği anlamına gelmez; boşanma sebebi ve fer’î talepler ispatlanmalıdır.
03 • DELİL HARİTASI
Yabancı dildeki kayıtları kaynak, bütünlük ve tercümeyle sunun
Yabancı mahkeme veya polis belgesi, sağlık kaydı, banka hareketi, okul yazısı, mesajlaşma ve tanık anlatımı hangi vakıayı ispatladığıyla eşleştirilir. Belgenin hukuka uygun elde edilmesi, kaynağı, bütünlüğü, tarihi ve usulüne uygun tercümesi önemlidir.
Parçalı ekran görüntüsü veya kaynağı belirsiz ses kaydı yerine bütün konuşma, cihaz/kayıt bağlantısı ve gerektiğinde teknik inceleme korunur. Yabancı kamu belgesinin apostil/tasdik ihtiyacı, yalnız tercüme yapılmış olmasından ayrı bir konudur.
04 • GEÇİCİ KORUMA
Çocuk, nafaka ve malvarlığı tedbirlerini geciktirmeyin
Dava sürerken çocuğun geçici bakımı, kişisel ilişki, tedbir nafakası ve gerekli malvarlığı tedbirleri somut riskle birlikte istenir. Türkiye’deki mahkemenin verebileceği tedbirin yabancı ülkede fiilen uygulanması ayrıca icra ve uluslararası işbirliği sorunu yaratabilir.
Çocuğun başka ülkeye götürülmesi veya geri getirilmemesi riski varsa mutat mesken, pasaport, mevcut kararlar ve 1980 Lahey Sözleşmesi yönünden acil değerlendirme yapılır. Bu süreç boşanma dosyasının normal takvimini beklemeyebilir.
05 • DOSYA TAKİBİ
Vekâletle temsil ve gerektiğinde kişisel katılım
Özel yetkili vekâletnameyle avukat dilekçe, delil, duruşma ve kanun yolu işlemlerini takip edebilir. Tarafın her duruşmada bulunması gerekmez; ancak mahkeme bizzat dinleme veya isticvap için çağırabilir.
HMK m.149 uyarınca ses-görüntü yoluyla katılım talep edilebilir. Saat farkı, kimlik doğrulama ve teknik bağlantı mahkemece belirlenir; talep sonucu önceden garanti edilemez.
