1 ayda karşılıklı anlaşmanın hukuki sınırı
TMK 166/3 kapsamında bir yıllık süre resmî nikâhtan itibaren değerlendirilir. Düğün tarihi veya birlikte yaşama süresi esas alınmaz. Tarafların boşanmada uzlaşması, evliliğin henüz 1 ay sürmüş olduğu gerçeğini değiştirmez. Protokol imzalanması veya davayı kabul dilekçesi verilmesi süre şartının yerine geçmez.
Çekişmeli boşanma, tarafların mutlaka kavga etmesi anlamına gelmez: mahkemenin kanuni sebebi ve delilleri değerlendirdiği usuldür. TMK 166/1–2 veya somut olaya uygun diğer sebepler incelenebilir. TMK 184 gereği boşanma olguları bakımından ikrar hâkimi kendiliğinden bağlamaz. Anlaşmalı boşanmanın bütün şartları ile çekişmeli dava aşamaları ayrı okunmalıdır.
Nikâh var, ortak yaşam henüz başlamadı
Resmî evlenme ile ortak konuta taşınma farklı tarihlerde olabilir. Birlikte yaşamamış olmak nikâhı geçersiz kılmaz ve bir yıllık şartı ortadan kaldırmaz. Konuta neden taşınılmadığı, ortak yaşamı kurma girişimleri ve karşı tarafın tutumu olay sırasıyla değerlendirilir. Salt ayrı evlerde oturulduğunu söylemek yerine tarihli yazışmalar ve doğrudan bilgi sahibi kişiler belirlenmelidir.
Evlilik öncesi bir durum sonradan öğrenildiyse
Öğrenilen her bilgi evliliğin iptali sebebi değildir. Yanılma, aldatma veya korkutma iddiası, TMK 149–152 kapsamındaki özel şartları ve süreleriyle incelenir. Evlendikten sonra pişmanlık ile evlenme iradesini etkileyen kanuni sebep ayrılmalıdır. İptal şartları yoksa gerçek evlilik içi olayların boşanma sebebi oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir; otomatik iptal sonucu çıkarılamaz.
Düğün henüz yapılmadıysa giderleri ayırın
Nikâhtan sonra düğünün iptal edilmesi halinde salon, organizasyon ve eşya sözleşmelerinin taraflarını belirleyin. Hizmet sağlayıcıya karşı sözleşmeden doğan talep ile eşe yöneltilecek talep aynı değildir. Her faturanın kimin adına olduğu, ödemeyi kimin yaptığı ve iade koşulları ayrı kaydedilmelidir. Düğün giderleri yalnız evlilik kısa sürdüğü için eşten otomatik geri alınamaz.
Örnek: taşınmadan ayrılma kararı
Temsilî olayda çift nikâhtan üç hafta sonra ortak konuta taşınmaktan vazgeçiyor. İkisinin de ayrılmak istemesi TMK 166/3 için yeterli değildir. Birlikte yaşamı neden kuramadıkları ve gerçek olayların kanuni sebep oluşturup oluşturmadığı incelenir. Eşya teslimine ilişkin uzlaşma boşanma hükmünün yerine geçmez. Hiç yaşanmamış hakaret veya şiddet iddiası üretilemez.
1 aylık dosyada bilgileri nasıl ayırmalı?
| Konu | Hazırlanacak bilgi | Değerlendirme noktası |
|---|---|---|
| Ortak ev kurulmadı | Nikâh kaydı, konut planı ve yazışmalar | Nikâhın kendiliğinden geçersiz olduğunu varsaymak |
| Gizlenen durum öğrenildi | Öğrenme tarihi ve evlenme iradesine etkisi | Her gizli bilgiyi iptal sebebi saymak |
| Düğün iptal edildi | Sözleşme, ödeme ve iade koşulları | Tüm gideri tek kalemde eşe yüklemek |
Örnekler temsilîdir; gerçek müvekkil dosyası veya kazanılmış dava anlatımı değildir.
Dava açıldıktan sonra yıl dolması ve delil hazırlığı
Duruşmanın evlilik yıl dönümünden sonraya verilmesi tek başına anlaşmalı boşanma şartlarını tamamlamaz. Dava tarihi, ileri sürülen sebepler ve dosyanın geldiği aşama önemlidir. Mevcut davanın sürdürülmesi, geri alınması veya şartları oluşmuş başka başvuru yapılması farklı sonuçlar doğurur. Bir yıl dolmadan boşanma rehberinde süre ve usul ayrıntıları bulunur.
Olayları tarih sırasına koyun ve her olayın yanına ilgili belge veya tanığı yazın. HMK 119 ve 129 dilekçeleri; 190 ispat yükünü; 194 somutlaştırma yükünü ilgilendirir. Hukuka aykırı delil HMK 189/2 kapsamında değerlendirme dışı kalır. Çekişmeli yargılamada ispat ve zamanında delil sunma yükümlülüğü, iki eşin de boşanmayı istemesiyle ortadan kalkmaz.
Nafaka, tazminat, düğün giderleri ve çocuk
Geçim ve parasal talepler
TMK 169 kapsamındaki geçici önlemler, TMK 175 yoksulluk nafakası ve TMK 174 maddi-manevi tazminat farklı koşullara dayanır. Kısa evlilik bunları otomatik kaldırmaz. Maddi tazminatta mevcut veya beklenen menfaat kaybı ve kusur; manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı incelenir. Talep edenin ve karşı tarafın kusur durumu önemlidir. Nafaka ve nafaka ve tazminat rehberleri ayrıntılı açıklama sunar.
Düğün gideri ödemek, bu tutarın tamamını eşten alacak haline getirmez. Sözleşme, ödeme, talebin hukuki sebebi ve varsa zarar incelenir. Ziynet için tür-adet-ayar, sahiplik ve teslim bilgilerini ayırın. Mal rejiminde edinim tarihi ve paranın kaynağı önemlidir; her mal otomatik ikiye bölünmez. Ziynet alacağı ve mal paylaşımı ayrı başlıklardır.
Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası
Çocuğun üstün yararı, fiilî bakım düzeni, yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları değerlendirilir. Velayet kısa evlilik nedeniyle otomatik bir ebeveyne verilmez. TMK 182 ve 327–330 kapsamında bakım giderlerine katılım ele alınır; iştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynlerin imkânlarıyla ilişkilidir. Ebeveynlerin anlaşması hâkimin çocukla ilgili incelemesinin yerine geçmez.
Süre, ücret ve ilk görüşme belgeleri
Davanın kaç ay süreceği yalnız evlilik süresinden çıkarılamaz. Tebligat, dilekçeler, tanık ve kurum kayıtları, bilirkişi ihtiyacı, mahkeme iş yükü ve kanun yolu aşamaları etkili olur. Karar açıklanması ile kesinleşme farklıdır; tek celse veya kesin bitiş tarihi vaat edilemez.
Avukatlık ücreti ile harç, gider avansı ve delil giderleri ayrıdır. Güncel kalemler için sitenin ücret ve masraf sistemi esas alınır; bu sayfa sabit fiyat veya kişisel ücret teklifi üretmez. Ek taleplerin ayrı giderleri olabileceği görüşmede açıklığa kavuşturulur.
- Resmî evlenme tarihi ve tarafların güncel adresleri.
- Birlikte yaşama ve ayrılık tarihlerini içeren olay kronolojisi.
- Mevcut hukuka uygun yazışma, ödeme ve kurum kayıtları; tanıkların doğrudan bildikleri olaylar.
- Gelir-gider belgeleri, çocukların bakım ve eğitim bilgileri.
- Varsa ziynet listesi, sözleşmeler, mal edinim ve kredi belgeleri.
Durumunuza göre genel seçenekler
Bu alan yalnız genel bilgi verir. Yanıtlar bu form tarafından kaydedilmez veya gönderilmez.
Sık sorulan sorular
Ortak eve hiç taşınmadıysak bir aylık evlilik sona ermiş sayılır mı?
Hayır. Resmî evlilik mahkeme kararı ve ilgili hukuki süreçle sona erer. Birlikte yaşamamış olmak tek başına evlenme kaydını ortadan kaldırmaz.
Yeni öğrendiğim bir bilgi doğrudan evliliğin iptalini sağlar mı?
Hayır. Bilginin niteliği, evlenme iradesine etkisi, kanuni sebep ve süreler ayrıca incelenir. Pişmanlık tek başına iptal sebebi değildir.
Nikâhtan birkaç hafta sonra iki eş de vazgeçerse hangi yol incelenir?
Önce resmî evlenme tarihi ve gerçek olaylar belirlenir. Bir aylık evlilikte yalnız karşılıklı iradeye dayalı TMK 166/3 yolu kullanılamaz. Kanuni başka sebep varsa çekişmeli dava değerlendirilir.
Evliliğin ilk ayında dava açıp duruşmayı yıl dönümüne aldırmak yeterli mi?
Yeterli kabul edilmemelidir. Dava tarihini esas alan Yargıtay yaklaşımı nedeniyle sonradan dolan süreye güvenilemez; dosyanın usul durumu incelenir.
Hiç düğün yapmadıysak ziynet talebi de olmaz mı?
Düğün yapılmaması hediye veya takı verilmediğini kesin göstermez. Nikahta veya başka zamanda verilen eşya, sahipliği ve kimde kaldığıyla ayrı değerlendirilir.
Bir aylık ortak yaşam giderleri nafaka hesabı için yeterli mi?
Tek aylık gider listesi tek başına belirleyici değildir. Tedbir veya yoksulluk nafakasının koşulları, tarafların gelirleri ve gerçek ihtiyaçları birlikte incelenir.
Yeni doğan çocuğumuz varsa kısa evlilik velayeti etkiler mi?
Evliliğin bir ay sürmesi otomatik velayet kuralı yaratmaz. Çocuğun bakım, sağlık ve beslenme ihtiyaçları ile ebeveynlerin durumu üstün yararına göre değerlendirilir; bakım giderlerine katılım ayrıca ele alınır.
İlk görüşmeye düğün faturaları olmadan gelebilir miyim?
Evet. Nikâh tarihi, olay kronolojisi ve mevcut belgelerle görüşme yapılabilir. Eksik fatura veya sözleşmeler tespit edilerek hangi talep için gerekli olduğu belirlenir. Ücret ve yargılama gideri ayrı açıklanır.
Mevzuat ve içtihat kaynakları
- Türk Medeni Kanunu: 149–152, 161–166, 169, 174–175, 182, 184 ve çocukların bakımına ilişkin hükümler.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: 119, 123, 129, 189–194, 307 ve devamı.
- AYM, E.2023/109, 30.05.2024: bir yıllık süre kuralı.
- Yargıtay 2. HD, 2015/14811 E., 2016/5467 K.: dava tarihinde bir yıllık süre ve delillerin incelenmesi.
- UYAP’ta yayımlanan Hukuk Genel Kurulu kararı: anlaşmalı boşanmada irade ve diğer koşullar.
- UYAP’ta yayımlanan Yargıtay kararı: hukuka aykırı WhatsApp kayıtları.
Kararlar kendi olayları ve usul koşullarıyla değerlendirilir. Bir yıllık şartı inceleyen AYM kararı ile TMK 166/4’teki reddedilmiş dava sonrası ayrılık düzenlemesi farklı konulardır.
İlgili okuma
- Boşanma avukatı ve dava hazırlığı
- Bir aylık evlilikte genel boşanma yolları
- 2 aylık evlilikte ayrı yaşama ve karşılıklı boşanma iradesi
Somut olay ve talepleriniz için Av. Murat Adar ile iletişim ve randevu • 0545 271 78 05