5 ayda karşılıklı anlaşmanın hukuki sınırı
TMK 166/3 kapsamında bir yıllık süre resmî nikâhtan itibaren değerlendirilir. Düğün tarihi veya birlikte yaşama süresi esas alınmaz. Tarafların boşanmada uzlaşması, evliliğin henüz 5 ay sürmüş olduğu gerçeğini değiştirmez. Protokol imzalanması veya davayı kabul dilekçesi verilmesi süre şartının yerine geçmez.
Çekişmeli boşanma, tarafların mutlaka kavga etmesi anlamına gelmez: mahkemenin kanuni sebebi ve delilleri değerlendirdiği usuldür. TMK 166/1–2 veya somut olaya uygun diğer sebepler incelenebilir. TMK 184 gereği boşanma olguları bakımından ikrar hâkimi kendiliğinden bağlamaz. Anlaşmalı boşanmanın bütün şartları ile çekişmeli dava aşamaları ayrı okunmalıdır.
Uzlaşılan ve uyuşulmayan konuları ayırın
Taraflar boşanmayı istese bile nafaka, tazminat, çocuk ve eşya teslimi bakımından aynı noktada olmayabilir. Mutabakatın konusu ve kapsamı açıkça yazılmalıdır. Beşinci ayda hazırlanmış bir protokol bir yıllık şartı ortadan kaldırmaz. Çekişmeli davada boşanma sebebinin ispatı ile parasal konularda uzlaşmanın etkisi ayrı değerlendirilir.
Kabul dilekçesiyle bütün usul aşamaları atlanmaz
Boşanma yargılamasında TMK 184 özel hükümleri gözetilir. HMK uyarınca olayların dilekçelerde açıklanması, delillerin gösterilmesi ve usul işlemlerinin zamanında yapılması gerekir. Eşim de kabul ediyor denilmesi her dosyada doğrudan karar verilmesini sağlamaz. Tarafların gerçek iddia ve savunmaları kurulmadan hazır metinle ilerlemek hak kaybına yol açabilir.
Feragat ve davayı geri alma farklıdır
HMK 123 kapsamındaki geri alma ile HMK 307 ve devamındaki feragat aynı sonuçları doğurmaz. Karşı tarafın rızası, yargılama giderleri ve yeniden dava açılmasına etkiler ayrı incelenmelidir. Bir yıl dolsun diye mevcut dosyadan vazgeçmek rutin bir işlem gibi önerilemez. Dosya görülmeden hangi usul adımının uygun olduğu belirlenemez.
Örnek: beşinci ayda protokol imzalanması
Temsilî olayda çift eşya teslimi ve birbirinden tazminat istememe konusunda anlaşıyor. Metindeki tüm haklarımdan vazgeçiyorum sözü ziynet ve mal rejimi açısından da tartışma yaratabilir. Uzlaşma açık kalemlerle düzenlenir; çocukların hakları sırf ebeveynlerin anlaşmasıyla bertaraf edilemez. Boşanmanın kendisi için yasal şartlar ayrıca aranır.
5 aylık dosyada bilgileri nasıl ayırmalı?
| Konu | Hazırlanacak bilgi | Değerlendirme noktası |
|---|---|---|
| Boşanma iradesi | Her iki taraf istiyor mu? | Bir yıllık şart ve kanuni sebep |
| Mali mutabakat | Hangi talep hangi kapsamda? | Belirsiz feragat ve ödeme koşulları |
| Usul seçimi | Mevcut dosya hangi aşamada? | Geri alma, feragat ve yeni dava sonuçları |
Örnekler temsilîdir; gerçek müvekkil dosyası veya kazanılmış dava anlatımı değildir.
Dava açıldıktan sonra yıl dolması ve delil hazırlığı
Duruşmanın evlilik yıl dönümünden sonraya verilmesi tek başına anlaşmalı boşanma şartlarını tamamlamaz. Dava tarihi, ileri sürülen sebepler ve dosyanın geldiği aşama önemlidir. Mevcut davanın sürdürülmesi, geri alınması veya şartları oluşmuş başka başvuru yapılması farklı sonuçlar doğurur. Bir yıl dolmadan boşanma rehberinde süre ve usul ayrıntıları bulunur.
Olayları tarih sırasına koyun ve her olayın yanına ilgili belge veya tanığı yazın. HMK 119 ve 129 dilekçeleri; 190 ispat yükünü; 194 somutlaştırma yükünü ilgilendirir. Hukuka aykırı delil HMK 189/2 kapsamında değerlendirme dışı kalır. Çekişmeli yargılamada ispat ve zamanında delil sunma yükümlülüğü, iki eşin de boşanmayı istemesiyle ortadan kalkmaz.
Nafaka, tazminat, düğün giderleri ve çocuk
Geçim ve parasal talepler
TMK 169 kapsamındaki geçici önlemler, TMK 175 yoksulluk nafakası ve TMK 174 maddi-manevi tazminat farklı koşullara dayanır. Kısa evlilik bunları otomatik kaldırmaz. Maddi tazminatta mevcut veya beklenen menfaat kaybı ve kusur; manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı incelenir. Talep edenin ve karşı tarafın kusur durumu önemlidir. Nafaka ve nafaka ve tazminat rehberleri ayrıntılı açıklama sunar.
Düğün gideri ödemek, bu tutarın tamamını eşten alacak haline getirmez. Sözleşme, ödeme, talebin hukuki sebebi ve varsa zarar incelenir. Ziynet için tür-adet-ayar, sahiplik ve teslim bilgilerini ayırın. Mal rejiminde edinim tarihi ve paranın kaynağı önemlidir; her mal otomatik ikiye bölünmez. Ziynet alacağı ve mal paylaşımı ayrı başlıklardır.
Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası
Çocuğun üstün yararı, fiilî bakım düzeni, yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları değerlendirilir. Velayet kısa evlilik nedeniyle otomatik bir ebeveyne verilmez. TMK 182 ve 327–330 kapsamında bakım giderlerine katılım ele alınır; iştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynlerin imkânlarıyla ilişkilidir. Ebeveynlerin anlaşması hâkimin çocukla ilgili incelemesinin yerine geçmez.
Süre, ücret ve ilk görüşme belgeleri
Davanın kaç ay süreceği yalnız evlilik süresinden çıkarılamaz. Tebligat, dilekçeler, tanık ve kurum kayıtları, bilirkişi ihtiyacı, mahkeme iş yükü ve kanun yolu aşamaları etkili olur. Karar açıklanması ile kesinleşme farklıdır; tek celse veya kesin bitiş tarihi vaat edilemez.
Avukatlık ücreti ile harç, gider avansı ve delil giderleri ayrıdır. Güncel kalemler için sitenin ücret ve masraf sistemi esas alınır; bu sayfa sabit fiyat veya kişisel ücret teklifi üretmez. Ek taleplerin ayrı giderleri olabileceği görüşmede açıklığa kavuşturulur.
- Resmî evlenme tarihi ve tarafların güncel adresleri.
- Birlikte yaşama ve ayrılık tarihlerini içeren olay kronolojisi.
- Mevcut hukuka uygun yazışma, ödeme ve kurum kayıtları; tanıkların doğrudan bildikleri olaylar.
- Gelir-gider belgeleri, çocukların bakım ve eğitim bilgileri.
- Varsa ziynet listesi, sözleşmeler, mal edinim ve kredi belgeleri.
Durumunuza göre genel seçenekler
Bu alan yalnız genel bilgi verir. Yanıtlar bu form tarafından kaydedilmez veya gönderilmez.
Sık sorulan sorular
Beşinci ayda imzaladığımız protokol nikâhı sona erdirir mi?
Hayır. Protokol mahkeme kararının yerine geçmez. Boşanma usulünün yasal şartları ve mutabakatın her kalemi ayrıca incelenir.
Davamdan feragat edip yıl dolunca aynısını açabilir miyim?
Feragat basit bir erteleme işlemi değildir ve kesin hüküm benzeri sonuçlar doğurur. Yeniden aynı olaylara dayanma ve gider sonuçları dosya üzerinden değerlendirilmelidir.
Beşinci ayda her konuda uzlaşırsak tanık dinlenmeden boşanabilir miyiz?
Bir yıl dolmadığı için salt uzlaşma TMK 166/3 kapsamında karar verilmesini sağlamaz. Çekişmeli usulde somut sebep ve uygun deliller değerlendirilir; tanık gerekip gerekmediği dosyaya bağlıdır.
Protokolde tüm haklarımdan vazgeçtim yazması neden önemli?
Genel ifadeler nafaka, tazminat, ziynet veya mal rejimi bakımından kapsam tartışması yaratabilir. Hangi talebin hangi bedel ve koşulla düzenlendiği açıklaştırılmalıdır.
Boşanma üzerinde uzlaşma varken mal paylaşımını sonra konuşabilir miyiz?
Mal rejimi tasfiyesi, boşanmanın ferî mali sonuçlarından farklıdır. Ertelemenin, feragatin ve protokol kapsamının etkileri incelenmelidir; her anlaşmalı boşanmada mal rejiminin mutlaka tasfiye edilmesi şart değildir.
Beşinci ayda açılan davayı bir yıl dolunca kabul etmem yeterli mi?
Hayır. Dava tarihini esas alan yaklaşım nedeniyle sonradan kabul ve sürenin dolması otomatik dönüşüm sağlamaz. Mevcut dosyaya uygun usul adımı ayrıca belirlenir.
Çocukla kişisel ilişkiyi protokolde yalnız istediğinde görür şeklinde yazabilir miyiz?
Belirsiz ifadeler uygulamada uyuşmazlık yaratabilir. Çocuğun yaşı, bakım düzeni ve üstün yararı gözetilerek uygulanabilir gün, saat ve teslim düzeni değerlendirilir; hâkimin incelemesi devam eder.
Uzlaşma görüşmesine ne götürmeli, ne kadar sürer diye sormalı mıyım?
Taslak metin, mevcut dava dilekçeleri, gelir-gider ve çocuk bilgileri, eşya ve ziynet listesi hazırlanabilir. Muhtemel aşamalar ve ücret kapsamı görüşülebilir; uzlaşma kesin bitiş tarihi veya dava sonucu garantisi değildir.
Mevzuat ve içtihat kaynakları
- Türk Medeni Kanunu: 149–152, 161–166, 169, 174–175, 182, 184 ve çocukların bakımına ilişkin hükümler.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: 119, 123, 129, 189–194, 307 ve devamı.
- AYM, E.2023/109, 30.05.2024: bir yıllık süre kuralı.
- Yargıtay 2. HD, 2015/14811 E., 2016/5467 K.: dava tarihinde bir yıllık süre ve delillerin incelenmesi.
- UYAP’ta yayımlanan Hukuk Genel Kurulu kararı: anlaşmalı boşanmada irade ve diğer koşullar.
- UYAP’ta yayımlanan Yargıtay kararı: hukuka aykırı WhatsApp kayıtları.
Kararlar kendi olayları ve usul koşullarıyla değerlendirilir. Bir yıllık şartı inceleyen AYM kararı ile TMK 166/4’teki reddedilmiş dava sonrası ayrılık düzenlemesi farklı konulardır.
İlgili okuma
- Boşanma avukatı ve dava hazırlığı
- Bir aylık evlilikte genel boşanma yolları
- 6 aylık evlilikte bir yıllık süre ve dava açma zamanı
Somut olay ve talepleriniz için Av. Murat Adar ile iletişim ve randevu • 0545 271 78 05