6 ayda karşılıklı anlaşmanın hukuki sınırı
TMK 166/3 kapsamında bir yıllık süre resmî nikâhtan itibaren değerlendirilir. Düğün tarihi veya birlikte yaşama süresi esas alınmaz. Tarafların boşanmada uzlaşması, evliliğin henüz 6 ay sürmüş olduğu gerçeğini değiştirmez. Protokol imzalanması veya davayı kabul dilekçesi verilmesi süre şartının yerine geçmez.
Çekişmeli boşanma, tarafların mutlaka kavga etmesi anlamına gelmez: mahkemenin kanuni sebebi ve delilleri değerlendirdiği usuldür. TMK 166/1–2 veya somut olaya uygun diğer sebepler incelenebilir. TMK 184 gereği boşanma olguları bakımından ikrar hâkimi kendiliğinden bağlamaz. Anlaşmalı boşanmanın bütün şartları ile çekişmeli dava aşamaları ayrı okunmalıdır.
Altı ay kalması tek başına bekleme önerisi değildir
Altıncı ayda anlaşmalı boşanmanın bir yıllık şartı henüz oluşmamıştır. Ancak başka kanuni sebep varsa çekişmeli dava açılabilir. Bekleme kararı verilirken barınma, çocuk, gelir ihtiyacı ve mevcut olaylara bağlı süreler değerlendirilmelidir. Özellikle süreye tabi bir sebep varsa yalnız yıl dönümünü beklemek hak kaybına yol açabilir; kişiye özel son tarih dosyasız hesaplanmamalıdır.
Takvim resmî evlenme tarihinden kurulur
Düğün günü, nişan tarihi ve birlikte yaşam süresi yerine resmî nikâh kaydı esas alınır. Altı ay fiilen ayrı yaşanmış olması devam eden evliliğin süresinden düşülmez. Yıl dönümü civarında başvuru planlanırken kayıt ve dava tarihi avukatla birlikte kontrol edilmelidir. Yaklaşık ay hesabıyla bir yıllık şartın tamamlandığı varsayılmamalıdır.
Dava sürerken yıl dolması otomatik dönüşüm sağlamaz
Bir yıl dolmadan açılan dosyada duruşmanın yıl dönümünden sonraya bırakılması güvenilir bir kestirme değildir. Dava tarihini esas alan içtihat nedeniyle mevcut dosyanın usul durumu ve başvuru yolu ayrıca incelenir. Gerçek sebeplere dayalı davayı sürdürmek ile şartlar oluşunca usulüne uygun farklı başvuru yapmak aynı karar değildir. Feragat veya geri alma sonuçları görülmeden işlem yapılmamalıdır.
Örnek: altıncı ayda açılan davanın on üçüncü ayda görülmesi
Temsilî olayda çekişmeli dava altıncı ayda açılıyor; taraflar on üçüncü ayda anlaşmış bulunuyor. Evliliğin artık bir yılı aşması dosyayı kendiliğinden TMK 166/3 davası yapmaz. Açılış tarihi, talepler, önceki işlemler ve uygulanabilir usul seçenekleri incelenir. Anlaşmalı yolun diğer şartları olan bizzat dinleme ve hâkimin uygun bulduğu düzenleme de ayrıca gereklidir.
6 aylık dosyada bilgileri nasıl ayırmalı?
| Konu | Hazırlanacak bilgi | Değerlendirme noktası |
|---|---|---|
| Bugün kanuni sebep var | Çekişmeli dava ve geçici önlemler | Olay, delil ve süreler |
| Yalnız karşılıklı ayrılma iradesi var | Bir yıllık koşul ve diğer şartları değerlendirme | Nikâh kaydı ve mutabakat |
| Dava zaten açılmış | Mevcut dosyayı inceleme | Açılış tarihi ve usul işlemleri |
Örnekler temsilîdir; gerçek müvekkil dosyası veya kazanılmış dava anlatımı değildir.
Dava açıldıktan sonra yıl dolması ve delil hazırlığı
Duruşmanın evlilik yıl dönümünden sonraya verilmesi tek başına anlaşmalı boşanma şartlarını tamamlamaz. Dava tarihi, ileri sürülen sebepler ve dosyanın geldiği aşama önemlidir. Mevcut davanın sürdürülmesi, geri alınması veya şartları oluşmuş başka başvuru yapılması farklı sonuçlar doğurur. Bir yıl dolmadan boşanma rehberinde süre ve usul ayrıntıları bulunur.
Olayları tarih sırasına koyun ve her olayın yanına ilgili belge veya tanığı yazın. HMK 119 ve 129 dilekçeleri; 190 ispat yükünü; 194 somutlaştırma yükünü ilgilendirir. Hukuka aykırı delil HMK 189/2 kapsamında değerlendirme dışı kalır. Çekişmeli yargılamada ispat ve zamanında delil sunma yükümlülüğü, iki eşin de boşanmayı istemesiyle ortadan kalkmaz.
Nafaka, tazminat, düğün giderleri ve çocuk
Geçim ve parasal talepler
TMK 169 kapsamındaki geçici önlemler, TMK 175 yoksulluk nafakası ve TMK 174 maddi-manevi tazminat farklı koşullara dayanır. Kısa evlilik bunları otomatik kaldırmaz. Maddi tazminatta mevcut veya beklenen menfaat kaybı ve kusur; manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı incelenir. Talep edenin ve karşı tarafın kusur durumu önemlidir. Nafaka ve nafaka ve tazminat rehberleri ayrıntılı açıklama sunar.
Düğün gideri ödemek, bu tutarın tamamını eşten alacak haline getirmez. Sözleşme, ödeme, talebin hukuki sebebi ve varsa zarar incelenir. Ziynet için tür-adet-ayar, sahiplik ve teslim bilgilerini ayırın. Mal rejiminde edinim tarihi ve paranın kaynağı önemlidir; her mal otomatik ikiye bölünmez. Ziynet alacağı ve mal paylaşımı ayrı başlıklardır.
Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası
Çocuğun üstün yararı, fiilî bakım düzeni, yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları değerlendirilir. Velayet kısa evlilik nedeniyle otomatik bir ebeveyne verilmez. TMK 182 ve 327–330 kapsamında bakım giderlerine katılım ele alınır; iştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynlerin imkânlarıyla ilişkilidir. Ebeveynlerin anlaşması hâkimin çocukla ilgili incelemesinin yerine geçmez.
Süre, ücret ve ilk görüşme belgeleri
Davanın kaç ay süreceği yalnız evlilik süresinden çıkarılamaz. Tebligat, dilekçeler, tanık ve kurum kayıtları, bilirkişi ihtiyacı, mahkeme iş yükü ve kanun yolu aşamaları etkili olur. Karar açıklanması ile kesinleşme farklıdır; tek celse veya kesin bitiş tarihi vaat edilemez.
Avukatlık ücreti ile harç, gider avansı ve delil giderleri ayrıdır. Güncel kalemler için sitenin ücret ve masraf sistemi esas alınır; bu sayfa sabit fiyat veya kişisel ücret teklifi üretmez. Ek taleplerin ayrı giderleri olabileceği görüşmede açıklığa kavuşturulur.
- Resmî evlenme tarihi ve tarafların güncel adresleri.
- Birlikte yaşama ve ayrılık tarihlerini içeren olay kronolojisi.
- Mevcut hukuka uygun yazışma, ödeme ve kurum kayıtları; tanıkların doğrudan bildikleri olaylar.
- Gelir-gider belgeleri, çocukların bakım ve eğitim bilgileri.
- Varsa ziynet listesi, sözleşmeler, mal edinim ve kredi belgeleri.
Durumunuza göre genel seçenekler
Bu alan yalnız genel bilgi verir. Yanıtlar bu form tarafından kaydedilmez veya gönderilmez.
Sık sorulan sorular
Altı ay daha beklersem kesin anlaşmalı boşanabilir miyim?
Bir yılın dolması tek başına yeterli değildir. Serbest ve güncel irade, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve mali sonuçlar ile çocuklara ilişkin uygun düzenleme gerekir.
Duruşma on üçüncü ayda olursa altıncı ayda açılan dava otomatik dönüşür mü?
Hayır. Dava tarihi ve dosyanın usul durumu ayrıca değerlendirilir. Sonradan dolan süreye dayanarak otomatik dönüşüm veya sonuç garantisi verilemez.
Altı aylık evlilikte beklemek istemeyen iki eş ne yapabilir?
Gerçek bir kanuni boşanma sebebi varsa çekişmeli dava değerlendirilebilir. Yalnız birlikte istemek bir yıllık şartı kaldırmaz; olmayan olaylar veya gerçeğe aykırı delillerle dosya kurulamaz.
Yıl dönümüne kadar nafaka ve barınma ihtiyacını ertelemek zorunda mıyım?
Gerekli hukuki koşullar varsa geçici önlemler ayrıca değerlendirilebilir. Dava açılması, mevcut sebep ve somut ihtiyaçlar birlikte ele alınır; yalnız takvim süresinin dolması beklenerek ihtiyaçlar göz ardı edilmez.
Altı aylık evlilikte resmi nikâh ve düğün farklı aylardaysa hangisi esas?
TMK 166/3 süresi resmî evlenme tarihine göre değerlendirilir. Düğünün önce veya sonra yapılması bu başlangıcı değiştirmez. Kesin kayıt ile dava tarihi karşılaştırılmalıdır.
Bekleme döneminde ziynet ve mal kayıtlarını hazırlamak yararlı mı?
Evet. Takı listesi, teslim ve ödeme kayıtları ile mal edinim kaynakları ayrılabilir. Beklemek herhangi bir alacağı otomatik kabul ettirmez; ilgili süre ve hakların etkisi ayrıca incelenir.
Yıl dolana kadar çocuğun bakım düzeni değişirse mahkeme eski duruma mı bakar?
Çocuğun güncel üstün yararı ve ihtiyaçları önemlidir. Bakım, eğitim ve sağlık koşullarındaki değişiklikler açıklanmalıdır. Evliliğin kısa sürmesi çocuğun geçim hakkını ortadan kaldırmaz.
Şimdi dava açmakla altı ay sonra başvurmak arasında ücret ve süre farkı kesin mi?
Kesin bir fark söylenemez. Seçilen yol, mevcut sebepler, deliller, mahkeme takvimi ve hizmet kapsamı değişir. İlk görüşmeye evlenme kaydı, olay kronolojisi ve belgelerle hazırlanılarak seçenekler karşılaştırılabilir.
Mevzuat ve içtihat kaynakları
- Türk Medeni Kanunu: 149–152, 161–166, 169, 174–175, 182, 184 ve çocukların bakımına ilişkin hükümler.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: 119, 123, 129, 189–194, 307 ve devamı.
- AYM, E.2023/109, 30.05.2024: bir yıllık süre kuralı.
- Yargıtay 2. HD, 2015/14811 E., 2016/5467 K.: dava tarihinde bir yıllık süre ve delillerin incelenmesi.
- UYAP’ta yayımlanan Hukuk Genel Kurulu kararı: anlaşmalı boşanmada irade ve diğer koşullar.
- UYAP’ta yayımlanan Yargıtay kararı: hukuka aykırı WhatsApp kayıtları.
Kararlar kendi olayları ve usul koşullarıyla değerlendirilir. Bir yıllık şartı inceleyen AYM kararı ile TMK 166/4’teki reddedilmiş dava sonrası ayrılık düzenlemesi farklı konulardır.
İlgili okuma
- Boşanma avukatı ve dava hazırlığı
- Bir aylık evlilikte genel boşanma yolları
- 5 aylık evlilikte uzlaşma metni ve çekişmeli dava usulü
Somut olay ve talepleriniz için Av. Murat Adar ile iletişim ve randevu • 0545 271 78 05