İflas, Konkordato ve Alacaklı Hakları

Dosyanız hangi aşamada?

Ödeme emri, iflas açılması, geçici mühlet ve tasdik kararı farklı yollar doğurur. Borçlunun açıklaması yerine dosya kararını ve resmî ilanı esas alın. Bu merkez mevcut İcra ve İflas Hukuku bölümünü kapsamlı konu açıklamalarıyla birleştirir.

Sıfatınıza göre başvuru hazırlığı

İflas nedir?

İflas, iflasa tabi borçlunun haczedilebilir malvarlığının bütün alacaklılar için topluca tasfiyesidir. Tek bir haciz takibinden farklıdır; alacakların kaydı, sıra cetveli, satış ve paylaştırma aşamaları bulunur. Borçlu hakkında iflas açılması her alacaklının alacağının tamamını alacağını göstermez.

Açılma anı mahkeme kararında belirlenir. Malvarlığının kapsamı, rehinler, imtiyazlar ve tasfiye giderleri tahsil sonucunu etkiler. Önce dosyanın iflas mı, konkordato mühleti mi yoksa yalnız icra takibi mi olduğunu doğrulayın.

Kimler iflasa tabidir?

İİK m.43 ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde tacirler, tacirlere ilişkin hükümlere tabi olanlar ve özel kanunda iflasa tabi sayılan kişiler incelenir. Her borçlu veya tüketici otomatik olarak iflasa tabi değildir. Sermaye şirketleri bakımından borca batıklık ayrıca önem taşır.

Ticaret sicili kaydı, faaliyet, tacir sıfatı, ticareti terk ve özel kanuni statü belirlenir. Bir kişinin şirket ortağı olması, şirketin iflası nedeniyle kendisinin de otomatik iflas edeceği anlamına gelmez.

İflas yolları

Genel iflas yolu, kambiyo senetlerine özgü iflas ve kanunda sayılan koşullarda doğrudan iflas farklı usullerdir. Alacağın belgesi, vade, borçlunun iflasa tabilik durumu ve özel sebep hangi yolun uygulanacağını belirler.

Haciz yolu ile iflas yolu arasında tercih ve değiştirme koşulları İİK m.43 çerçevesinde incelenir. Senet bulunması bütün durumlarda kambiyo yolunun şartlarının gerçekleştiğini göstermez.

Doğrudan iflas

İİK m.177,178 ve179 kapsamındaki hallerde önce iflas takibi yapılmaksızın mahkemeden iflas istenebilir. Ödemelerin tatili, kanundaki hileli işlemler, borçlunun aciz başvurusu ve sermaye şirketinin borca batıklığı farklı sebep ve ispat gerektirir.

Borçların artması tek başına bütün doğrudan iflas sebeplerinin yerine geçmez. Şirketin ara bilançosu ve aktiflerin muhtemel satış değerleri gerçek verilerle hazırlanmalıdır. İflasın ertelenmesine ilişkin mülga hükümler bugün açık bir başvuru yolu gibi sunulamaz.

İflas yoluyla takip

Genel iflas takibinde İİK m.154 borçlunun muamele merkezi esaslı yetkiyi; m.155 ödeme emrinin içeriği ve yedi günlük ödeme/itiraz dönemini düzenler. Borçlu, borca ve iflasa tabilik iddiasına ilişkin itirazını süresinde icra dairesine sunabilir.

İtiraz takibi durdurur; alacaklı ticaret mahkemesinde itirazın kaldırılmasıyla iflası isteyebilir. Ödeme emrinin tebliği, takip türü ve dosya kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

İflas davası ve mahkeme

İİK m.154–158 çerçevesinde iflas davası borçlunun muamele merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır; dava için yetki sözleşmesi yapılamaz. Genel iflas yolunda iflas isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden bir yıl sonra düşer.

Mahkeme borç, itiraz ve iflas şartlarını inceler; m.158’deki depo emri ve ilan usulü ayrıca uygulanır. Doğrudan iflasın şartları farklıdır. Dilekçeye takip, tebligat, borç ve tacir sıfatına ilişkin kayıtlar eklenir.

İflasın açılmasının sonuçları

İİK m.184 ve devamında masa kapsamı ve borçlunun tasarruf yetkisi; m.193–194’te takip ve davalar üzerindeki sonuçlar düzenlenir. Haczedilebilir malvarlığı toplu tasfiye sistemine girer. Bütün takip ve davaların hiçbir istisna olmaksızın aynı şekilde sona erdiği söylenemez.

Rehin, kişisel dava, haczedilemezlik ve iflas açılmadan önceki işlemler ayrı incelenir. Borçludan doğrudan ödeme almak, mal devralmak veya tasarrufa güvenmek masaya karşı geçerlilik bakımından sorun doğurabilir.

İflas masası

Masa, tasfiyeye giren malvarlığı bütününü ifade eder; iflas dairesi ve iflas idaresi ise işlemleri yürüten organlardır. Bu kavramlar birbirinin yerine kullanılmaz. Üçüncü kişiye ait mal ile borçlunun malı ayrılmalıdır.

Envanter, tapu, banka, stok, demirbaş ve hak kayıtları karşılaştırılır. İstihkak veya masadan çıkarma iddiası varsa mülkiyet dayanakları ve teslim kayıtları hazırlanır.

İflasta alacak kaydı

Adi tasfiyede İİK m.219 ilanında alacaklılar, alacak ve istihkaklarını ilandan bir ay içinde kaydettirmeye çağrılır. Kanun bu sürelerin hesabında son ilan tarihini esas alır; m.219’daki uzak yerde yaşayan alacaklılara ilişkin uzatma ayrıca değerlendirilir.

Ana para, faiz, vade, teminat ve alacağın dayanağını ayrı gösterin. Sözleşme, fatura, teslim, senet, banka kaydı ve kararları iflas dosyasına bildirin. Komisere yapılan konkordato bildirimiyle iflas masasına kayıt aynı işlem değildir.

Geç alacak kaydı

İİK m.236 uyarınca vaktinde kaydettirilmeyen alacaklar iflas kapanıncaya kadar kabul edilebilir; geç kalmanın giderleri alacaklıya aittir. Önceden kararlaştırılmış paylaştırmaya katılma hakkı bulunmaz.

Bir aylık davet süresini kaçırmak her durumda borcun silinmesi anlamına gelmez; fakat ekonomik ve usulî kayıplar olabilir. Geç kayıtla sıra cetveli davasının süresi birbirinden ayrılmalıdır.

Sıra cetveli

İflas idaresi incelenen alacakların kabul, ret, miktar ve sıralarını cetvele geçirir. Cetvelin ilanı ve kanundaki bildirimler itiraz imkânları bakımından önemlidir. Alacak kaydının yapılması kabul edildiğini kanıtlamaz.

Kaydın hangi kaleminin kabul edildiğini, rehinli kısım ve teminatsız bakiye ile imtiyazın nasıl gösterildiğini inceleyin. Kendi alacağının reddiyle başka alacaklının kaydına itiraz farklı taraflar ve talepler gerektirir.

Sıra cetveline itiraz

İİK m.235 uyarınca iflas sıra cetveline karşı esas veya miktarla ilgili itiraz davası kural olarak ilandan itibaren on beş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde açılır; m.223/3 bildirime ilişkin özel hükmü saklıdır. Kendi alacağı ret veya tenzil edilmişse dava masaya, başka alacağa itirazda ilgili alacaklıya yöneltilir.

Yalnız sıraya ilişkin itiraz icra mahkemesine şikâyet yoluyla sunulur; süresi bu dava süresiyle otomatik aynı kabul edilmez. Hacizdeki sıra cetveli için İİK m.142’nin yedi günlük rejimi ile iflastaki m.235’in on beş günlük rejimi karıştırılmamalıdır.

İflas tasfiyesi

Masa varlıklarının niteliği ve kanuni koşullara göre adi veya basit tasfiye gündeme gelir. Alacaklı toplantıları, idare, satış, hesap ve dağıtım kayıtları izlenir. Varlık bulunmaması veya giderlerin karşılanmaması tasfiyenin seyrini etkiler.

Tahsil edilen tutarlar önce gider ve öncelikler çerçevesinde değerlendirilir. Alacak tamamen karşılanmıyorsa aciz belgesinin sonuçları ayrıca incelenir. İflasın kapanması borçlu ve alacaklı için her talebin aynı anda sona erdiği anlamına gelmez.

Konkordato nedir?

İİK m.285 ve devamında, vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesindeki borçlunun vade ya da indirim yoluyla borçlarını düzenleme süreci bulunur. İflasa tabi olmayan borçlu da kanuni koşullarla başvurabilir. Her alacaklı tarafından kabul edilmiş sıradan bir ödeme anlaşmasından farklı, yargısal süreçtir.

Başvuru, geçici mühlet, kesin mühlet ve tasdik ayrı aşamalardır. Mühlet verilmesi borçların silindiği veya projenin kabul edildiği anlamına gelmez.

Konkordato başvurusu

İİK m.285’te görev asliye ticaret mahkemesindedir; iflasa tabi borçluda m.154’teki yer, diğer borçluda yerleşim yeri dikkate alınır. İflas isteme hakkı bulunan alacaklı da gerekçeli başvuruyla süreci başlatabilir. Gider avansı ve kanuni belgeler gerekir.

M.286 kapsamında ön proje, bilanço ve nakit akım verileri, borç-alacak listeleri, iflas senaryosuyla karşılaştırma ve gerektiğinde yetkili denetim kuruluşunun güvence raporu hazırlanır. Kanundaki kişi ve belge ayrımları gözetilir; tüm başvurular için tek evrak listesi dayatılmaz.

Geçici mühlet

Belgeler ve kanuni koşullar çerçevesinde İİK m.287 gereğince üç aylık geçici mühlet verilir; şartlarıyla en fazla iki ay uzatılabilir ve toplam beş ayı geçemez. M.288 uyarınca geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğurur.

İlan, komiser görevlendirilmesi ve koruma önlemleri takip edilir. Alacaklı, geçici mühlet ilanından itibaren yedi günlük kesin sürede mühleti gerektiren hal bulunmadığını delilleriyle ileri sürebilir. Bu itiraz, alacak bildirimindeki on beş günlük süreyle aynı değildir.

Kesin mühlet

İİK m.289 uyarınca konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde bir yıllık kesin mühlet verilir. Kanuni güçlük ve rapor şartlarıyla en fazla altı ay uzatma değerlendirilebilir. Her başvurunun otomatik bu süreler boyunca korunduğu varsayılamaz.

Borçlunun faaliyet, nakit akışı ve projeye uygun davranışı izlenir. Mühletin kaldırılması ve ret sebepleri ile iflasa tabi borçluda iflas koşulları ayrıca araştırılır.

Konkordato komiseri

Komiser borçlunun faaliyetini gözetir, alacakları inceler, proje ve oylamaya ilişkin rapor sunar; mahkemenin yerine tasdik kararı vermez. Alacaklılar kurulu da ayrı bir denetim ve görüş organıdır.

Alacak bildirimini doğru komisere ve dosyaya yapın. İzin gerektiren borçlanma ve işlemler için rapor ve mahkeme kararları incelenir; şirketin her yaptığı işlem komiser tarafından onaylanmış sayılmaz.

Alacaklılar toplantısı ve çoğunluk

İİK m.299’da alacak bildirimi; m.300’de borçlunun beyanı ve inceleme; m.301–302’de toplantı ve oylama düzenlenir. Proje, kaydedilmiş alacaklılar ile alacakların yarısını aşan ya da alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilebilir.

Nisap hesabında kanuni dışlamalar, projenin etkilediği alacaklılar, rehnin karşılamadığı kısım ve çekişmeli alacak için mahkeme kararı önemlidir. Toplantı bitiminden sonraki yedi gün içinde iltihak mümkündür. Salt kişi sayısı hesabı yeterli değildir.

Konkordatonun tasdiki

İİK m.305, proje kabulünün yanında iflas senaryosuna göre avantaj, kaynaklarla orantı, imtiyazlı alacaklar ve izinli borçlara ilişkin teminat ile gider-harç koşullarını birlikte arar. Oylama çoğunluğu tek başına mahkemeyi tasdike zorlamaz.

Tasdik duruşmasına itiraz sebepleri m.304 gereğince en az üç gün önce yazılı bildirilmelidir. M.308/a kanun yolu, tarafın sıfatı ve tebliğ/ilan başlangıcına göre iki haftalık sürelere tabidir; eski on günlük anlatımlar güncel dosyaya otomatik taşınmaz.

Çekişmeli alacaklar

İİK m.308/b, itiraza uğramış alacak için tasdik kararının ilanından itibaren bir aylık dava imkânını düzenler. Mahkeme, projedeki çekişmeli payın belirlediği bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresinde dava açmamak ayrılan paydan ödeme talebini etkiler.

Komiserin veya borçlunun alacağı reddetmesi her durumda esas alacağın yokluğunu kesin olarak saptayan mahkeme hükmü değildir. Görev, yetki ve dava şartları alacağın niteliğine göre ayrıca incelenir.

Konkordatonun feshi

İİK m.308/e kapsamında proje gereğince kendisine ödeme yapılmayan alacaklı, kendisi bakımından kısmen fesih isteyebilir. M.308/f kötü niyetle sakatlanmış konkordatonun tamamen feshini düzenler. Geciken bir taksit ile bütün projenin kötü niyetli olması farklıdır.

Tasdik kararı, proje, vade ve ödeme kayıtları hazırlanır. Kısmi fesihte kazanılmış yeni hakların korunması ve kanun yolu; tamamen fesihte kesinleşme, ilan ve iflasa ilişkin koşullar ayrı değerlendirilir.

Konkordato ve iflas farkları

İflas toplu tasfiyeye, konkordato ise kanuni şartlarla borçları düzenleyerek ödeme ve faaliyetin devamı imkânına yönelir. İflasta masa kaydı; konkordatoda komisere bildirim, oylama ve tasdik öne çıkar. İki süreç arasında geçiş mümkün olsa da sonuçları aynı değildir.

Konkordato reddedildiğinde iflas kendiliğinden her borçlu için gerçekleşmez: İİK m.308 gereğince iflasa tabilik ve doğrudan iflas sebebi araştırılır.

Şirket borçları ve yönetici sorumluluğu

Şirket türü, kişinin yönetici/ortak sıfatı, borcun özel veya kamu alacağı olması ve kişisel kefalet belirleyicidir. Anonim veya limited şirketin borcu, her durumda bütün ortakların şahsi borcu değildir. Yönetici kusuru ve borca batıklık yükümlülükleri ayrı incelenir.

TTK m.376,377 ve553 ile İİK m.179 çerçevesinde sermaye kaybı, ara bilanço, bildirim ve sorumluluk araştırılır. Ticaret Bakanlığının 10 Ekim 2026 duyurusu, m.376 uygulamasında belirli kur farkı zararları ve giderlere ilişkin geçici hesabın süresinin 1 Ocak 2028 tarihine uzatıldığını bildirir. Bu özel hesap düzenlemesi, bütün borçların silinmesi veya tüm şirketlerde iflas koşullarının kalkması anlamına gelmez. Vergi ve kamu borçlarında özel temsilci/ortak hükümleri de bulunabilir. Şirketin konkordatosu kişisel kefilin her borcunu otomatik ertelemez.

Ticari alacakların tahsili

Fatura, sözleşme, teslim, cari hesap, senet ve ödeme belgeleriyle alacak, muacceliyet ve temerrüt belirlenir. Konkordato veya iflasın aşamasına göre bireysel takip yerine kayıt-bildirim ve usulî itiraz yolları gerekebilir.

Ana para ve faiz kalemleri ayrıştırılır; aynı tahsilat iki dosyada mükerrer istenmez. Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk ve özel usuller ayrıca kontrol edilir.

İflasta işçi alacakları

İİK m.206’nın birinci sırasında kanunda belirtilen dönem ve şartlarla iş ilişkisine dayanan ücret, ihbar ve kıdem dahil alacaklar bulunur. İflastan önceki bir yıllık dönem, iflas nedeniyle sona erme ve süre hesabında dikkate alınmayan dönemler birlikte incelenir.

Her işçilik alacağının sınırsız dönem boyunca birinci sırada olduğunu söylemek doğru değildir. Bordro, çalışma-fesih tarihleri, hizmet dökümü, karar ve ödeme belgeleri gerekir. Ücret Garanti Fonu ayrı kapsam ve başvuru şartlarına tabidir.

Rehinli ve imtiyazlı alacaklar

İİK m.206 rehin bedeli üzerindeki rüçhan ve teminatsız kısımdaki sıra sistemini düzenler. Konkordatoda m.294,295 ve308/c, işçi imtiyazı, rehin ve kamu alacaklarına ilişkin istisnaları birlikte getirir.

Rehnin paraya çevrilmesi takibi mühlette başlayabilir veya devam edebilir; muhafaza ve satış kural olarak yasaktır, m.295/2’deki şartlarla izinli satış ayrı değerlendirilir. Kamu alacağının konkordato projesinden etkilenmemesi, mühletteki bütün kamu takiplerinin serbest olduğu anlamına gelmez.

Süreler ve dosya hazırlığı

İlan, tebliğ, öğrenme ve karar tarihleri aynı değildir. Son ilan, m.223/3 bildirimi, elektronik tebligat ve takip türü süre başlangıcını etkileyebilir. Aşağıdaki tablo başvuru yolunu belirlemeye yardımcı olur; tek başına dosyanın son gününü hesaplamaz.

Görüşme öncesi tüm ilan ve mazbataları, ticaret sicili, sözleşme-fatura-senet, banka kayıtları, alacak dökümü, mühlet/tasdik/iflas kararları ve komiser yazılarını hazırlayın. Şirket başvurusunda ayrıca bilanço, nakit akım, alacaklı listesi ve gerçekçi proje gerekir.

İflas ve konkordatoda önemli süreler

Bu tablo, ilan-tebligat ve geçiş hükümleriyle birlikte okunur. İİK m.235’te yalnız sıraya şikâyet ile esas/miktar davası farklıdır; aynı süreyi bütün başvurulara uygulamayın.

Güncel ve doğrulanmış Yargıtay kararı

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 11 Mayıs 2026 tarihli 2026/1684 E., 2026/2025 K. sayılı kararı konkordato projesinin kaynaklarla uyumunu ve tasdik koşullarını değerlendirir. Komiser raporundaki gelir öngörüleri ile ödeme kabiliyeti somut biçimde incelenmelidir; tasdik çoğunluğu tek başına yeterli değildir.

Konkordato reddi sonrasında borca batıklık ve diğer doğrudan iflas sebeplerinin araştırılması gerekir. Kararın somut olayındaki sonuç bütün şirketlere genellenemez. Resmî karar metni ↗

Mevcut ayrıntılı rehberler

Alacak, faiz ve takip gideri araçları

Mevcut araçlar senaryo üretir; iflas payı, imtiyaz veya konkordatoda alınacak tutarı tek başına belirlemez. Faiz başlangıcı ve bitişi, sözleşme, temerrüt, mühlet ve tasdik koşullarına göre seçilmelidir. Oran, tarih ve kaynak için aracın kendi açıklamasını okuyun.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar

• İcra ve İflas Kanunu: güncel resmî konsolide metin ↗
• Türk Ticaret Kanunu: şirket, borca batıklık ve yönetici ↗
• Yargıtay 6.HD 11.05.2026, 2026/1684 E., 2026/2025 K. ↗
• Ticaret Bakanlığı: 10 Ekim 2026 TTK 376 uygulama süresi duyurusu ↗
• Resmî ilan portalı ↗
• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ↗

İlgili hukuk alanları