Genel iflas yolunda ödeme emrine karşı kural olarak 7 gün vardır. Kambiyo senetlerine özgü iflas yolu ve doğrudan iflas ayrı kurallara tabidir. Somut dosyada süre hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.
Kim hakkında iflas takibi yapılabilir?
İflas, yalnız belirli malın satışını değil borçlunun haczi mümkün malvarlığının topluca tasfiyesini hedefler. Her gerçek kişi iflasa tabi değildir. Tacirler, tacir gibi sorumlu olanlar ve özel kanunların iflasa tabi tuttuğu kişiler bakımından koşullar incelenir. Limited ve anonim şirketler ile gerçek kişi tacirin hukuki durumu ayrı değerlendirilir.
İflas takibi bir baskı yöntemi olarak seçilmemelidir. Borçlunun iflasa tabi olması, alacağın muacceliyeti, yetki ve kanunun aradığı takip koşulları araştırılır. Rehinli alacaklarda önce rehne başvurma kuralı ve istisnaları ayrıca önemlidir.
Takip talebi ve ödeme emri
Genel iflas yolunda alacaklı icra dairesine takip talebini sunar; borçluya iflas ödeme emri gönderilir. Borçlu kural olarak yedi gün içinde ödeme yapabilir veya itiraz edebilir. İtirazın etkisi haciz yolundan farklı bir yargılama aşamasına bağlanır. Alacaklı, itirazın kaldırılması ve iflasa karar verilmesi talebini ilgili ticaret mahkemesi önünde ileri sürer.
İİK m.154 bakımından borçlunun muamele merkezine ilişkin yetki kuralı önemlidir. İflas davasındaki kesin yetki ile takipteki yetki sözleşmesinin etkisi aynı kabul edilmez. Ticaret sicili, fiilî merkez, alacağın dayanağı ve tebliğ kayıtları hazırlanır.
Mahkemenin incelemesi
İflas kararı icra dairesince verilmez. Ticaret mahkemesi alacağı, takip şartlarını ve itirazları inceler; kanundaki depo emri ve ilan aşamaları gündeme gelir. İflas talep hakkına ilişkin İİK m.156'daki ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıllık süre izlenir. İhtiyati haciz veya konkordato mühleti bulunması sürecin ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
İflas avansı ve tasfiye giderleri önemli olabilir. Borç ödenirse dosyanın ve talebin akıbeti; kısmi ödeme varsa kalan miktar açıkça belirlenir. İflasın açılmasından sonra bireysel takip mantığı yerine masa ve tasfiye kuralları ön plana çıkar.
Kambiyo iflası ve doğrudan iflas ayrımı
Çek, bono veya poliçeye dayalı iflas takibinde İİK m.171 ve devamındaki özel hükümler uygulanır. Haciz yoluna özgü beş/on gün tablosu bu yola kopyalanamaz. Doğrudan iflas ise kanunun sınırlı sebepleri bulunduğunda önce ödeme emri gönderilmeden mahkemeye başvurulabilen ayrı yoldur. Bir şirketin borcunu geç ödemesi tek başına her doğrudan iflas nedenini gerçekleştirmez.
Alacaklı için sonuç ve hazırlık
İflas açılınca bütün alacaklıların aynı anda tam ödeme alacağı varsayılmaz. Masanın aktifleri, rehinli ve imtiyazlı alacaklar, tasfiye giderleri ve sıra cetveli önem taşır. Alacaklı, takip dosyası zaten var olsa bile tasfiyedeki alacak kaydı ve bildirim süreçlerini izlemelidir. Zamanaşımı ile takip ve dava süreleri birbirinden ayrılmalı; belgeler ve ödeme kayıtları tek hesapta toplanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Her borçluya iflas takibi yapılabilir mi?
Hayır. Borçlunun iflasa tabi kişilerden olup olmadığı öncelikle belirlenir.
İflas kararı tahsilatı garanti eder mi?
Hayır. Tasfiyeden alınacak pay, masanın varlıklarına ve alacağın sırasına bağlıdır.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.