Karşı aracın trafik sigortasının bulunmaması, araç zararını talep etme hakkınızı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kusurlu sürücü, işleten ve koşulları varsa diğer sorumlular değerlendirilir; kendi kaskonuzun kapsamı da incelenebilir. Güvence Hesabı ise yalnız sigortasız araç söz konusu olduğu için sıradan araç hasarını veya değer kaybını genel olarak ödemez.
Resmî dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 ve devamı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — haksız fiil ve zarar · Karayolları Genel Müdürlüğü — 2918 sayılı Kanun, m.109 zamanaşımı
Sigorta yoksa kimlerin sorumluluğu incelenir?
Trafik sigortası bir teminat kaynağıdır; sigortanın yokluğu kazayı yapan kişinin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sürücünün kusuru ve haksız fiil sorumluluğu ile aracın işleteninin Karayolları Trafik Kanunu’ndaki sorumluluğu birlikte incelenir. Araç malikinin adı önemli bir başlangıç bilgisidir; fakat işleten sıfatı her dosyada yalnız ruhsattaki isimden ibaret görülmez.
Aracı kimin kullandığı, kimin hesabına işlettiği, varsa işletme veya şirket bağlantısı ve kazadaki rolü belirlenir. Yanlış kişiye yöneltilen talep tahsil sürecini uzatabilir. Kusur oranı, olayın oluş şekli ve varsa karşı taraf savunması da talep miktarını etkiler. “Karşı taraf sigortasızsa mutlaka yüzde yüz kusurludur” şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.
Resmî dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 ve devamı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — haksız fiil ve zarar
Güvence Hesabı araç hasarını karşılar mı?
Güvence Hesabının resmî açıklaması, sigortasız araçların neden olduğu bedensel zararlar ile araçta meydana gelen malvarlığı zararlarını ayırır. Yalnız karşı aracın trafik sigortasının olmaması nedeniyle kendi aracınızın onarım bedeli veya değer kaybı için Hesabın ödeme yapacağı varsayılmamalıdır. Bedensel zarar varsa bunun kapsamı ayrı ele alınır.
Sigorta şirketinin iflası veya bütün branşlarda ruhsat iptali gibi Hesabın özel sorumluluk hâlleri farklıdır. Bu özel durumlar, poliçesiz her araç hasarının kapsamda olduğu anlamına gelmez. Başvurulacak kurumu belirlemeden standart sigorta dilekçesi göndermek yerine kaza tarihindeki poliçe ve teminat durumu doğrulanmalıdır.
Resmî dayanak: Güvence Hesabı — kapsam, araç hasarı ve bedensel zarar soruları
Hangi araç zararları ayrı belgelenmelidir?
Onarım bedeli, değer kaybı ve aracın kullanılamaması nedeniyle ileri sürülen zarar aynı hesap değildir. Hasarlı parçalar, aracın önceki hasar geçmişi, kilometre, onarım ve piyasa koşulları talepleri etkileyebilir. Talep edilen her kalemin kazayla bağlantısı ve miktarı açıklanmalıdır; fatura toplamını farklı başlıklarla tekrar istemek mükerrerlik yaratabilir.
Onarım başlamadan fotoğraf, eksper incelemesi ve parça bilgileri gibi mevcut deliller saklanır. Araç zorunlu olarak onarılmışsa belgeler, ödeme ve onarım tarihleri düzenlenir. Çekici veya araç kiralama gideri ileri sürülecekse neden gerekli olduğu ve hangi döneme ait bulunduğu gösterilir. Her giderin sırf makbuzu var diye bütünüyle karşı tarafa yükletileceği söylenemez.
Resmî dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — haksız fiil ve zarar · 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 ve devamı
Kasko, dava ve tahsil planı nasıl kurulur?
Kendi aracınızın kaskosu varsa hasarın poliçe kapsamına girip girmediği, bildirim ve inceleme şartları kontrol edilir. Kaskodan ödeme alınması aynı zararın ikinci kez tahsil edilebileceği anlamına gelmez; sigortacının rücu ve halefiyet ilişkisi ile karşılanmamış zararlar ayrılır. Poliçe olmadan yalnız karşı tarafın trafik sigortasına dayanılan yol burada kullanılamaz.
Sürücü veya işletene yöneltilecek dava ve takipte doğru kişi, adres, zarar belgeleri ve tahsil imkânı değerlendirilir. Gerçek kişi aleyhindeki salt haksız fiil talebi ile sigorta şirketinin taraf olduğu uyuşmazlıkta görev ve dava şartları aynı kabul edilmez. Bir alacağın hukuken kabulü ile borçludan fiilen tahsil edilebilmesi de ayrı aşamalardır.
Resmî dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — haksız fiil ve zarar · 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 ve devamı
VARSAYIMSAL ÖRNEK
Örnek: yalnız maddi hasarlı kaza ve poliçesiz karşı araç
Kazada yaralanma olmadan araç hasarı oluştuğunu ve karşı aracın poliçesinin bulunmadığını varsayalım. Talep, sırf sigortasızlık nedeniyle Güvence Hesabına yönlendirilmez. Kusurlu sürücü ve işleten, hasar belgeleri ve varsa kasko birlikte değerlendirilir. Bu varsayımsal örnek kusur veya tazminat hesabı değildir.
Bu örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya elde edilmiş sonuç aktarımı değildir.
İlk değerlendirme için hangi belgeler hazırlanabilir?
- Kaza tespit tutanağı, kolluk belgeleri ve fotoğraflar
- Karşı aracın plaka, sürücü ve malik/işleten bilgileri
- Kaza tarihindeki poliçe veya sigortasızlık bilgisi
- Eksper raporu, onarım faturası ve ödeme belgeleri
- Aracın önceki hasar ve kilometre bilgileri
- Varsa kasko poliçesi, ödeme ve hasar yazışmaları
- Talep ediliyorsa çekici, kiralama veya kullanım kaybı belgeleri
Belge listesi konuya göre hazırlık içindir. Eksik belge varsa neyin bulunmadığını ve nedenini belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.
Hangi makam veya dosya incelenir?
Talebin yöneltildiği kişi ve hukuki ilişkiye göre görevli hukuk mahkemesi, takip bakımından icra dairesi ve kasko varsa ilgili sigortacı gündeme gelebilir. Güvence Hesabının görevi özel kapsamıyla sınırlıdır.
Bu sorun için altı hazırlık sorusu
Hukuki bir sorun için ilk olarak hangi belge veya karar incelenmeli?
Kaza tespit tutanağı, araç ve sürücü bilgileri ile kaza tarihindeki poliçe kaydı ilk incelenir; kusur, doğru sorumlu ve mevcut teminat kaynağı bunlarla belirlenir.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiKişi avukatsız hangi hukuki işlemleri kendisi yapabilir?
Kaza ve hasar delillerini onarım öncesinde mümkün olduğu ölçüde saklayın. Kaza tarihindeki sigorta durumunu ve taraf bilgilerini doğrulayın. Her zarar kalemini kendi belgesi ve tutarıyla ayrı listeleyin.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukat hangi aşamada ve hangi kapsamda yardımcı olabilir?
Avukat kusur, sürücü ve işleten sorumluluğunu, zarar miktarını ve doğru başvuru yolunu değerlendirir; dava ile tahsil aşamasını birlikte planlar. Sabit tazminat veya kesin tahsil sözü verilemez.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukata vekâletname gerekir mi; hangi yetkiler bulunmalı?
Kişi kendi zarar belgelerini ve sigorta yazışmalarını toplayabilir. Avukatla dava, sigorta veya takip işlemlerinde uygun kapsamlı vekâletname hazırlanır; ödeme ve sulh yetkileri işin amacına göre ele alınır.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiSüreyi veya izlenecek hukuki yolu değiştiren durumlar nelerdir?
KTK m.109’da maddi zarar için zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki, kaza tarihinden itibaren on yıllık süre ile cezayı gerektiren fiilde daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali düzenlenir. Somut başlangıç, kesilme ve poliçe ilişkisi ayrıca incelenir.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukatla ilk görüşme için hangi belgeler hazırlanmalı?
Kaza tespit tutanağı, kolluk belgeleri ve fotoğraflar; Karşı aracın plaka, sürücü ve malik/işleten bilgileri; Kaza tarihindeki poliçe veya sigortasızlık bilgisi; Eksper raporu, onarım faturası ve ödeme belgeleri; Aracın önceki hasar ve kilometre bilgileri; Varsa kasko poliçesi, ödeme ve hasar yazışmaları; Talep ediliyorsa çekici, kiralama veya kullanım kaybı belgeleri.
Bu sorunun ayrıntılı rehberi
DOSYANIZ İÇİN SONRAKİ ADIM
Belgeniz ve sorunuz üzerinden görüşelim.
Avukat kusur, sürücü ve işleten sorumluluğunu, zarar miktarını ve doğru başvuru yolunu değerlendirir; dava ile tahsil aşamasını birlikte planlar. Sabit tazminat veya kesin tahsil sözü verilemez.
İlk mesajınızda konuyu, varsa dosya numarasını ve son tebliğ veya öğrenme tarihini belirtin. Sesli mesaj gönderebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
İlgili mevzuat ve kurum açıklamaları, yukarıdaki konularla birlikte okunmalıdır. Başvuru türü ve olay tarihleri somut dosyada ayrıca değerlendirilir.