Takibin taliki nedir?

Talik hangi sonucu doğurur?

Talik borcu ortadan kaldıran bir ibra değildir. Takibin belirli nedenle geçici olarak ilerlememesini sağlar. Verilen sürenin bitmesi veya erteleme sebebinin kalkması halinde devam koşulları yeniden değerlendirilir. Bu nedenle bir anlaşmada ödeme günü ileri alınırken borcun silindiği sonucu çıkarılmamalıdır. Hangi icra dosyasının hangi tarihe kadar ertelendiği açık yazılmalıdır. Birden fazla borç veya dosya varsa tek sözleşmedeki genel ifadenin hepsini kapsadığı varsayılmadan anlaşmanın kapsamı incelenir.

İİK 71 için önemli zaman ayrımı

İİK 71, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede gerçekleşen ödeme veya süre verme olgusunu ele alır. Takipten önceki bir borç savunmasıyla kesinleşmeden sonraki yeni olay aynı değildir. İlk ödeme emrine karşı süresinde kullanılacak itiraz yolu ayrıca değerlendirilir. Borçlunun daha önce söylemesi gereken savunmayı sırf talik adıyla sonradan sunması bu yolu otomatik açmaz. Takibin ne zaman kesinleştiği ve süre sözleşmesinin hangi tarihte yapıldığı dosya evrakıyla karşılaştırılmalıdır.

Ödeme ile süre verme ayrılır

Borcun ve ferilerinin tamamen ödenmesi takibin iptali talebine, alacaklının mühlet vermesi ise talik talebine dayanak olabilir. Kısmi ödeme halinde kalan tutar ayrıca hesaplanır. Alacaklı yalnız bir taksiti ertelemişse bütün borcun aynı tarihe bırakıldığı söylenemez. Borçlu hangi hükmü istediğini açık kurmalıdır. Mahkeme, ödeme ve süre anlaşmasının kapsamına bakar; talebin başlığında iptal yazması gerçek olgunun talik niteliğini değiştirmez. İstenen hukuki sonucun belgeye uygun olması gerekir. Bir dosyada birden fazla alacaklı bulunması halinde birinin verdiği sürenin diğerinin bağımsız talebini kapsadığı kabul edilmemelidir. Anlaşmadaki taraf, alacak kalemi ve ertelenen işlem açıkça belirlenerek talik talebinin kapsamı buna göre kurulmalıdır.

Kanunun aradığı belge gücü

İİK 71 kapsamında noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş belgeyle ispat koşulu önemlidir. Her telefon konuşması, taslak mesaj veya taraflardan birinin hazırladığı ödeme listesi aynı güçte değildir. Alacaklının imzayı ve süre vermeyi kabul edip etmediği araştırılır. Bir banka dekontu paranın gönderildiğini gösterebilir; fakat alacaklının kalan borcu ertelediğini tek başına anlatmayabilir. Belgenin hangi borca ait olduğu ve yeni vadenin açık bulunması gerekir. Noter işleminin türü ile imzanın kime ait olduğu kontrol edilmelidir.

İcra mahkemesinin incelemesi

Başvuru, takibin türüne uygun olarak icra mahkemesinde incelenir. Mahkeme sınırlı belge düzeni içinde alacaklının süre verip vermediğini değerlendirir; her ayrıntılı sözleşme uyuşmazlığını genel alacak davası gibi çözmez. İlamlı takibin hüküm sonrası ödeme veya erteleme savunmaları İİK 33 çerçevesinde ayrı koşullara tabi olabilir. Bu nedenle ödeme emri mi icra emri mi bulunduğu önce belirlenir. Aynı talik dilekçesinin her takipte aynı sonucu doğuracağı söylenemez; seçilen hüküm ve belge şartı açıklanmalıdır.

Başvuru takibi hemen durdurur mu?

Dilekçe verilmesiyle tüm hacizlerin otomatik kalktığı düşünülmemelidir. Mahkemeden istenen durdurma veya talik kararının kapsamı ve icra dosyasına bildirilmesi önemlidir. Satış veya para aktarımı yakınsa bu aşama açıkça belirtilir. Takibin ertelenmesi mevcut güvence ve hacizlerin her durumda silinmesi anlamına gelmez. Bankanın veya işverenin ne yapacağı ilgili kararla ve müdürlük yazısıyla belirlenir. Başvurucu yalnız alacaklının sözlü kabulüne dayanarak dosyanın kendiliğinden güncellendiğini varsaymamalı, resmî işlemi takip etmelidir.

Süre ve zamanaşımı sorunu

İİK 71 kapsamındaki kanuni her zaman başvuru imkânı, alacağın her konuda süresiz tartışılabileceği anlamına gelmez. Dayanılan olgu ve belge şartları aranır. Takip kesinleştikten sonraki zamanaşımı iddiasında aynı maddenin İİK 33/a’ya yaptığı atıf ayrıca değerlendirilir. Mühlet anlaşmasının zamanaşımını nasıl etkilediği maddi hukuk kurallarıyla incelenir. Dosyada işlem yapılmamış olması, borcun mutlaka sona erdiğini göstermez. Son takip işlemi, alacağın türü ve ilgili süreler ayrı bir tarih çizelgesine bağlanmalıdır.

Faiz ve yeni ödeme takvimi

Alacaklının süre vermesi faizden vazgeçtiğini otomatik göstermez. Anlaşmada faiz, masraf ve taksitler açık ayrılmalıdır. Yeni vade boyunca hangi faiz uygulanacağı ve önceki temerrüdün nasıl ele alınacağı somut metne bağlıdır. Kanuni faiz gerektiğinde 31 Temmuz 2026 tarihli 7589 değişikliğiyle 3095 m. 1’deki güncel hesap yöntemi gözetilir; eski sabit oran her döneme taşınmaz. Talik kararını borcun bütün mali sonuçlarından kurtulma gibi sunmak yanlış beklenti yaratır. Dosya hesabı sözleşmeyle ve uygulanacak dönemlerle karşılaştırılmalıdır.

Örnek: imzalı üç aylık mühlet

Alacaklı, kesinleşen dosya borcu için üç ay süre verdiğini imzalı belgede açıkça kabul etmiş olabilir. Borçlu buna rağmen satış işlemi yapıldığını görürse belgenin kanuni gücünü ve kapsamını değerlendirerek talik ister. Belge yalnız iki belirli taksiti erteliyorsa diğer kalemler ayrıca incelenir. Aynı tarihli e-postada görüşelim yazması ise kesin süre verme kabulüyle eşit değildir. Dosya numarası, tutar ve son ödeme günü içeren açık belge, uyuşmazlığın sınırını belirlemeyi kolaylaştırır.

Hazırlanacak dosya ve maliyetler

Ödeme emri ve tebliği, kesinleşme bilgisi, alacaklının süre belgesi, borç hesabı, önceki ödemeler ve yakın icra işlemleri alınmalıdır. Mahkemede harç, gider avansı ve temsil gideri karar türüyle güncel tarifeye göre belirlenir; tek sabit bedel verilmez. Başvuru dilekçesinde hangi dosyanın ne kadar süreyle ertelenmesinin istendiği belirtilir. Belge şartı sağlanmıyorsa genel mahkemede başka talep veya tedbir imkânı ayrıca araştırılır. Uygun olmayan başvuruyu sırf hızlı görünmesi nedeniyle seçmek hak kaybı doğurabilir.

Sık sorulan sorular