01 • MAL HARİTASI
Önce iki ülkedeki bütün değerleri tarihli envantere alın
Türkiye’deki taşınmaz, araç, şirket payı, banka ve yatırım hesabı ile yurtdışındaki konut, hesap, işletme ve emeklilik bağlantılı haklar listelenir. Her kalem için edinme tarihi, bedel, ödeme kaynağı, kredi, güncel kayıt sahibi ve varsa devir tarihi yazılır.
Malın diğer eş adına kayıtlı olması, hiçbir talep bulunmadığını; ortak isimde olması da yarı yarıya tasfiyeyi tek başına göstermez. Mülkiyet ile mal rejiminden doğan alacak talebi ayrı kavramlardır.
02 • MİLLETLERARASI BAĞLANTI
MÖHUK m.15, hukuk seçimi ve taşınmazın ülkesi
Mal rejiminde eşlerin evlenme anındaki ortak millî hukuku, ortak mutat meskeni ve Türk hukuku yönündeki bağlama kuralları ile sınırlı hukuk seçimi olasılığı incelenir. Taşınmazlar bakımından bulundukları ülke hukuku ayrıca önem taşır.
Türkiye’deki mahkeme kararının yabancı ülkedeki sicil veya banka üzerinde doğrudan işlem yapacağı varsayılmamalıdır. Yabancı ülkedeki değer için o ülke hukukunda tanıma, icra veya ayrı talep gerekebilir; yabancı hukuk uzmanıyla koordinasyon ihtiyacı açıkça belirtilir.
03 • 2002 AYRIMI
1 Ocak 2002’den önceki ve sonraki edinimleri karıştırmayın
Türk hukukunun uygulandığı durumda 1 Ocak 2002 sonrası yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Daha önceki dönem için mal ayrılığı ve katkıya dayalı talepler gündeme gelebilir. Uzun evliliklerde tek taşınmazın ödemeleri iki döneme yayılmış olabilir.
Evlilik tarihi, taşınmazın tapu tarihi, kredi başlangıcı ve taksitlerin hangi dönemde/kim tarafından ödendiği ayrı çizelgeye alınır. Yalnız tapu tarihi ekonomik katkının tamamını göstermeyebilir.
04 • TALEP TÜRÜ
Katılma alacağı, katkı payı ve değer artış payı aynı hesap değildir
Katılma alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminin artık değerine dayalıdır. Katkı payı, özellikle önceki rejim dönemindeki somut katkı tartışmalarında; değer artış payı ise diğer eşin malına yapılan katkının değer artışıyla bağlantısında gündeme gelebilir. Her birinin vakıa, tarih ve hesap yöntemi ayrıdır.
Ziynet alacağı mal rejimi tasfiyesiyle otomatik birleşmez. Ziynetin kime ait olduğu, kimde kaldığı ve nasıl kullanıldığı delille değerlendirilir. Talep adı yanlış kurulduğunda ispat ve hesap problemi doğabilir.
05 • KİŞİSEL MAL VE İZ SÜRME
Miras, bağış ve banka hareketlerinin temel farkı
Miras veya karşılıksız kazanma yoluyla edinilen değer, Türk hukukunun uygulanması hâlinde kural olarak kişisel mal olabilir. Ancak miras parasının başka varlığa dönüştürülmesi, ortak krediyle tamamlanması, kişisel mal gelirleri veya diğer eşin katkısı ayrıca incelenebilir.
Türkiye’deki banka hesabında para bulunması tek başına edinilmiş mal sonucunu vermez; giriş kaynağı ve tarihler izlenir. Yabancı hesaptan Türkiye’ye transfer, satış bedeli, miras ödemesi ve kredi hareketleri asıl dekontlarla eşleştirilmelidir.
