ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

Miras ve taşınmaz

Babam evini kardeşime devretti. Miras hakkım için ne yapabilirim?

Baba hayattayken veya vefatından sonra bir çocuğa yapılan ev devrinde gerçek satış, bağış, muris muvazaası ve tenkis ayrımı.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · Yayın:

KISA CEVAP

Önce babanızın hayatta olup olmadığı ve tapudaki devrin gerçek niteliği belirlenmelidir. Baba hayattayken gelecekteki miras beklentisi tek başına tapudan pay isteme hakkı vermez. Vefattan sonra gerçek satış, bağış, görünürde satış ve diğer işlemler farklı değerlendirilir; muris muvazaası veya tenkis davasının koşulları belge ve olaylara göre araştırılır.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri · Adalet Bakanlığı — muris muvazaası ve işlemin gerçek niteliğine ilişkin karar · Adalet Bakanlığı — gerçek satış, mal kaçırma amacı ve tenkis ayrımına ilişkin 21.05.2026 tarihli karar

Baba hayattaysa miras açılmış değildir

Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Bu nedenle “ileride mirasçıyım” düşüncesiyle babanın sağlığındaki her satışın engellenebileceği veya çocuklar arasında zorunlu eşit devir istenebileceği söylenemez. Tapunun babaya ait olması, onu kural olarak kendi malvarlığı hakkında işlem yapan kişi konumuna getirir.

Bununla birlikte gelecekteki miras payı tartışması ile babanın işlem ehliyeti, iradesinin sakatlanması veya vekâletin kötüye kullanılması iddiaları farklıdır. Böyle bir sorun varsa kimin hangi sıfatla başvurabileceği ayrıca belirlenir. Sırf ileri yaş bulunması, bütün devirlerin geçersizliğini veya mahkemenin koruma kararı vereceğini göstermez.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri

Tapuda satış yazması incelemeyi bitirmez

Tapu resmi senedi, devir tarihi, bedel, ödeme şekli ve alıcının ekonomik durumu araştırılır. Babanın taşınmazı gerçekte satmak istemesiyle, bağış yapmak isteyip bunu satış görünümü altında göstermesi aynı olay değildir. Ölünceye kadar bakma gibi başka bir işlem varsa sözleşmenin niteliği ve yerine getirilmesi de değerlendirilir.

Muris muvazaasında esas mesele, işlemde gizlenen gerçek irade ve mirasçıyı miras hakkından yoksun bırakma amacıdır. Kardeşe devir yapılmış olması tek başına bu amacı ispatlamaz. Satış bedeli ile değer arasındaki farkın yanında bakım ilişkisi, aile içi ilişkiler, diğer mallar ve işlemin yapıldığı koşullar birlikte ele alınır.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — muris muvazaası ve işlemin gerçek niteliğine ilişkin karar · Adalet Bakanlığı — gerçek satış, mal kaçırma amacı ve tenkis ayrımına ilişkin 21.05.2026 tarihli karar

Muris muvazaası ile tenkis neden farklıdır?

Vefattan sonra görünürdeki satışın gizli bağış olduğu iddiası tapu iptali ve tescil yönünden incelenebilir. Tenkiste ise saklı payın, kanunen hesaba katılacak kazandırmalarla zedelenip zedelenmediği değerlendirilir. Saklı payın bulunması ve terekenin hesabı, yalnız devredilmiş evin bugünkü fiyatından ibaret değildir.

Gerçek ve bedeli ödenmiş bir satış, sadece bir kardeş yararlandığı için kendiliğinden tenkise tabi bağışa dönüşmez. Buna karşılık açık bağışın görünürde satış gibi anlatılması da doğru yol seçimini engeller. Talebin hukuki dayanağı belirlenmeden “miras payım saklıdır” başlıklı genel bir dava açılmasıyla bütün risklerin çözüleceği varsayılmamalıdır.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — tenkise tabi kazandırmalar ve sürelerin değerlendirilmesi · Adalet Bakanlığı — gerçek satış, mal kaçırma amacı ve tenkis ayrımına ilişkin 21.05.2026 tarihli karar

Başlangıçta hangi kayıtlar araştırılır?

Taşınmazın güncel tapusu kadar eski malik ve işlem kayıtları da önemlidir. Kimden kime, hangi tarihte, hangi işlemle geçtiği ve daha sonra üçüncü kişiye devredilip devredilmediği belirlenir. Banka hareketleri, ödeme belgesi, bakım ilişkisini gösteren kayıtlar ve olayı bizzat bilen tanıklar somut iddiaya göre değerlendirilir.

İlk görüşmede mevcut kayıtlarla “ne biliyoruz, ne araştırılmalı” ayrımı yapılır. Avukatın ilgili kurumlardan belge istemesi temsil ve erişim kurallarına tabidir. Taşınmazın tekrar devredilmesi riski varsa koruma talebinin koşulları ayrıca incelenir; sadece ailede uyuşmazlık bulunması otomatik tapu yasağı doğurmaz.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri · 6100 sayılı HMK — görev, taşınmazda yetki ve özel vekâlet yetkisi

VARSAYIMSAL ÖRNEK

Varsayımsal örnek: önce yaşam durumu, sonra işlem türü

İki kardeşten biri babanın evi diğerine sattığını öğrenir. Baba hayattaysa başvuru sırf gelecekteki miras payına dayanarak kurulmaz. Baba vefat etmişse satışın gerçekliği, ödeme ve terekenin bütünü araştırılır; başlıktaki aynı olay iki farklı hukuki hazırlık doğurabilir.

Bu örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya elde edilmiş sonuç aktarımı değildir.

İlk değerlendirme için hangi belgeler hazırlanabilir?

  • Babanın hayatta olduğuna veya ölümüne ilişkin bilgi ve nüfus kayıtları
  • Taşınmazın il, ilçe, ada-parsel veya bağımsız bölüm bilgileri
  • Bilinen devir tarihleri, eski tapular ve işlem belgeleri
  • Varsa ödeme, bağış veya bakım ilişkisine ilişkin mevcut kayıtlar
  • Vefat varsa mirasçılık belgesi, diğer mal ve borçlara ilişkin bilinen bilgiler

Belge listesi konuya göre hazırlık içindir. Eksik belge varsa neyin bulunmadığını ve nedenini belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.

Hangi makam veya dosya incelenir?

Tapu iptali ve tenkis istemleri için görev ve yetki, seçilen hukuki dayanağa göre belirlenir. Taşınmazın bulunduğu yer ile mirasbırakanın son yerleşim yeri kuralları birbirinin yerine kullanılmaz.

Bu sorun için altı hazırlık sorusu

Hukuki bir sorun için ilk olarak hangi belge veya karar incelenmeli?

Önce babanın hayatta olup olmadığı ve taşınmazın devir işlemini gösteren tapu resmi senedi incelenir. Mirasın açılması ile işlemin gerçek satış, bağış veya başka bir sözleşme olması, talep hakkını ve dava nedenini değiştirir.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi

Kişi avukatsız hangi hukuki işlemleri kendisi yapabilir?

Devir ve öğrenme tarihlerini ayrı ayrı yazın. Elinizdeki tapu, ödeme ve yazışma belgelerini değiştirmeden saklayın. Kesin bilgi ile aile içindeki duyumu ayırarak taşınmaz ve kişi listesini hazırlayın.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi

Avukat hangi aşamada ve hangi kapsamda yardımcı olabilir?

Avukat önce talep hakkını, devrin niteliğini ve ulaşılabilecek kayıtları inceler. Uygun dava, olası koruma talebi, taraflar, deliller ve süreler bundan sonra belirlenir; araştırma ile dava takibinin kapsamı ayrı netleştirilir.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi

Avukata vekâletname gerekir mi; hangi yetkiler bulunmalı?

Avukatla kayıt araştırması ve dava takibinin yetkileri belirlenerek vekâletname düzenlenir. Satış, sulh veya miras payı devri gibi ayrıca işlem yapılacaksa bunlar dava takibi yetkisinden ayrı değerlendirilir.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi

Süreyi veya izlenecek hukuki yolu değiştiren durumlar nelerdir?

Tenkiste TMK m.571’deki öğrenmeye bağlı bir yıllık ve ilgili başlangıca bağlı on yıllık hak düşürücü süreler önemlidir. Diğer taleplerin süre rejimi farklı olabilir; “miras davasında süre yok” şeklinde genel kabul yapılmamalıdır.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi

Avukatla ilk görüşme için hangi belgeler hazırlanmalı?

Babanın hayatta olduğuna veya ölümüne ilişkin bilgi ve nüfus kayıtları; Taşınmazın il, ilçe, ada-parsel veya bağımsız bölüm bilgileri; Bilinen devir tarihleri, eski tapular ve işlem belgeleri; Varsa ödeme, bağış veya bakım ilişkisine ilişkin mevcut kayıtlar; Vefat varsa mirasçılık belgesi, diğer mal ve borçlara ilişkin bilinen bilgiler.

Bu sorunun ayrıntılı rehberi
Miras ve taşınmaz konusunda belge incelemesini anlatan temsili editoryal çalışma ortamı
Temsili editoryal görsel

DOSYANIZ İÇİN SONRAKİ ADIM

Belgeniz ve sorunuz üzerinden görüşelim.

Avukat önce talep hakkını, devrin niteliğini ve ulaşılabilecek kayıtları inceler. Uygun dava, olası koruma talebi, taraflar, deliller ve süreler bundan sonra belirlenir; araştırma ile dava takibinin kapsamı ayrı netleştirilir.

İlk mesajınızda konuyu, varsa dosya numarasını ve son tebliğ veya öğrenme tarihini belirtin. Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî kaynaklar

İlgili mevzuat ve kurum açıklamaları, yukarıdaki konularla birlikte okunmalıdır. Başvuru türü ve olay tarihleri somut dosyada ayrıca değerlendirilir.

İlgili kapsamlı rehberler

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp