Tenkis Davası: Saklı Payın Korunması

Tenkis hesabı nasıl kurulur?

Önce net tereke belirlenir; kanunen hesaba eklenecek kazandırmalar ve borçlar dikkate alınır. Mirasçının yasal payı, saklı pay oranı ve aldığı değer karşılaştırılarak ihlal olup olmadığı tespit edilir.

• Aktif ve pasif tereke
• İadeye/tenkise tabi kazandırmalar
• Yasal pay
• Saklı pay
• Karşılıksız kazandırmanın değeri

Hangi işlemler tenkise tabi olabilir?

Vasiyetnameler, miras sözleşmeleri ve kanunda sayılan bazı karşılıksız sağlararası kazandırmalar incelenir. Kazandırmanın tarihi, niteliği ve miras bırakanın amacı önem taşır.

Tenkis davasında süre

Tenkis talebi hak düşürücü sürelere tabidir. Saklı payın zedelendiğini ve tasarrufu öğrenme tarihi ile vasiyetnamenin açılması veya mirasın açılması tarihleri dosya bazında belirlenmelidir.

Muris muvazaasından farkı

Tenkiste işlem geçerlidir ancak aşan kısmı azaltılır. Muris muvazaasında görünürdeki işlem ve gizli bağış nedeniyle geçersizlik iddiası vardır. Taleplerin sonucu ve süresi farklıdır.

Tenkis hesabı neden bütün terekeyi gerektirir?

Bir bağışın yüksek değerli olması tek başına saklı pay ihlali hesabını tamamlamaz. Önce net tereke ve hesaba eklenecek kazandırmalar, ardından hak sahipleri ve korunacak paylar belirlenir. Malvarlığının yalnız bir kısmı üzerinden yapılan hesap yanlış dava değerine veya eksik talebe yol açabilir.

Kazandırmaların tarih ve türleri ayrı listelenmelidir. Vasiyetname ile yaşamda yapılan devir aynı başlangıç tarihini ve aynı tenkis sırasını gerektirmeyebilir. Süre yönünden ihlalin öğrenildiği tarih ve üst sınırların başlangıcı ayrıca değerlendirilir; muris muvazaası için söylenen süre yaklaşımı tenkise taşınmamalıdır.

Belgeli bir hesapta tapu ve banka kayıtları, borçlar, kazandırma listesi ve aile ağacı birlikte bulunur. Saklı payın zedelenmesi ile tasarrufun baştan geçersiz olması ayrı nedenlerdir. Geçerli bir işlem tenkise tabi olabilir; geçersizlik iddiası ise kendi dayanaklarıyla ele alınır.