Eşinizin boşanmayı kabul etmemesi, Türkiye’de çekişmeli boşanma davası açılmasını tek başına engellemez. Türk mahkemelerinin yetkisi, uygulanacak hukuk ve ileri sürülecek boşanma sebebi incelenmelidir. Eşin yurt dışında olması veya duruşmaya gelmemesi kendiliğinden boşanma sonucu doğurmaz; usulüne uygun tebligat ve iddiaların ispatı gerekir.
Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri · 5718 sayılı MÖHUK — m.14, 40–41, 50–59 (TBMM kabul metni) · 6100 sayılı HMK — görev, taşınmazda yetki ve özel vekâlet yetkisi
Eşin onayı hangi aşamada önemlidir?
Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma farklı usullerdir. Ortak bir boşanma iradesi ve anlaşmanın diğer koşulları yoksa talep, olaylara ve delillere dayalı çekişmeli dava olarak değerlendirilir. Eşin “boşanmıyorum” demesi başvuruyu durdurmaz; fakat yalnız bu sözün söylenmesi de davanın kabulü için yeterli değildir.
İlk görüşmede evliliğin ne zamandır sürdüğü, ayrı yaşamanın başlangıcı, son ortak yaşam yeri ve boşanma isteğine yol açan olaylar tarih sırasına konur. Hakaret, şiddet, ekonomik baskı veya terk gibi anlatımlar kendi koşullarıyla değerlendirilir; her olay için aynı boşanma sebebi ve aynı ispat planı kullanılmaz.
Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri
Türkiye’de hangi mahkemeye başvurulabilir?
Boşanma davasının Türkiye’de görülmesi için eşlerden birinin Türkiye’de bulunması tek ölçüt değildir. Yerleşim yerleri, vatandaşlıklar, son ortak hayat ve varsa yurt dışında açılmış dava birlikte incelenir. Türk hukukunun yetki kuralı ile milletlerarası yetki düzenlemeleri birbirinden ayrı sorulara cevap verir.
TMK m.168 ve MÖHUK m.40–41 çerçevesinde somut yetki araştırılır. MÖHUK m.41’in Türk vatandaşlarının kişi hâli davalarına ilişkin koşulları ve sıralaması bulunduğundan, yalnız avukatın ofisinin bulunduğu şehre göre mahkeme seçilmez. Yabancılık unsuru, boşanmanın esasına hangi hukukun uygulanacağının da ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri · 5718 sayılı MÖHUK — m.14, 40–41, 50–59 (TBMM kabul metni)
Yurt dışı adresi bilinmiyorsa veya eş cevap vermezse
Dilekçenin karşı tarafa hangi adreste ve hangi usulle ulaştırılacağı dava hazırlığının önemli parçasıdır. Bilinen son adres, ülke, vatandaşlık ve mevcut yabancı dosya bilgileri avukata verilmelidir. Tebligat usulü ülke ve kişiye göre belirlenir; adres araştırması ile ilanen tebligat aynı işlem değildir.
Cevap verilmemesi, ileri sürülen her olayın doğru sayılacağı anlamına gelmez. Tanıkların hangi olayı bizzat bildiği, mevcut mesajların bütünü ve resmi belgeler değerlendirilir. Eşin Türkiye’ye gelmemesi ile davanın hiç ilerleyemeyeceği sonucu da çıkarılmaz; gereken usul işlemlerine mahkeme karar verir.
Resmî dayanak: 6100 sayılı HMK — görev, taşınmazda yetki ve özel vekâlet yetkisi
Çocuk, nafaka ve malvarlığı talepleri nasıl hazırlanır?
Çocukların yaşadığı ülke, bakım düzeni, okul ve sağlık ihtiyaçları dosyada açıkça gösterilir. Nafaka ve geçici koruma talepleri ekonomik belgelerle desteklenir. Yurt dışındaki gelir veya yaşam gideri konusunda doğrulanabilir kayıt sunmak, yalnız tahmini rakam yazmaktan daha işlevseldir.
Boşanma, mal rejiminin tasfiyesi ve taşınmazın devrinin önlenmesi aynı talep değildir. Hangi tedbirin hangi mala ve hangi riske yöneldiği somutlaştırılır. Yabancı mahkemede daha önce verilmiş bir karar varsa tamamı incelenir; Türkiye’de otomatik uygulanacağı varsayılmaz. Vekille takip ile hâkimin tarafı şahsen dinleme ihtiyacı ayrıca ele alınır.
Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — ilgili aile ve miras hükümleri · 5718 sayılı MÖHUK — m.14, 40–41, 50–59 (TBMM kabul metni)
VARSAYIMSAL ÖRNEK
Varsayımsal örnek: cevap vermeyen eş
Bir eş Almanya’da, diğeri Türkiye’dedir. Almanya’daki eş görüşmelere cevap vermemektedir. İlk çalışma, bu sessizliği boşanmanın kanıtı saymak yerine doğru adresi, boşanma sebeplerini ve bunların delillerini belirlemektir. Sonuç, karşı tarafın sessizliğine göre önceden vaat edilemez.
Bu örnek açıklama amacıyla oluşturulmuştur; gerçek dosya veya elde edilmiş sonuç aktarımı değildir.
İlk değerlendirme için hangi belgeler hazırlanabilir?
- Evlilik ve nüfus kayıtları, tarafların vatandaşlık bilgileri
- Her iki eşin güncel ve bilinen önceki adresleri
- Varsa yurt dışındaki davanın dilekçe ve kararları
- Olayların tarih sırası, mevcut yazışmalar ve tanıkların bildiği olaylar
- Çocuk, gelir, gider ve malvarlığına ilişkin mevcut resmi belgeler
Belge listesi konuya göre hazırlık içindir. Eksik belge varsa neyin bulunmadığını ve nedenini belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.
Hangi makam veya dosya incelenir?
Boşanma uyuşmazlığında görevli aile mahkemesi ve somut yetki kuralları incelenir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde kanuni görevlendirme dikkate alınır.
Bu sorun için altı hazırlık sorusu
Hukuki bir sorun için ilk olarak hangi belge veya karar incelenmeli?
Önce evlilik/nüfus kaydı, tarafların vatandaşlık ve yerleşim bilgileri ile varsa yabancı dava dilekçesi veya kararı incelenir. Bu kayıtlar Türkiye’deki yetkiyi, devam eden başka bir dosyanın etkisini ve doğru tebligat yolunu belirlemeye yardım eder.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiKişi avukatsız hangi hukuki işlemleri kendisi yapabilir?
Olayları kısa bir kronolojiye dökün; belgelerin tamamını saklayın. Yabancı dosyanın numarasını, aşamasını ve tebligat tarihlerini öğrenin. Elinizdeki yazışma ve belgeleri, gösterdikleri olaylarla eşleştirerek tarih sırasına koyun.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukat hangi aşamada ve hangi kapsamda yardımcı olabilir?
Avukat yetki ve uygulanacak hukuku inceler; dava sebebini, delil ve tebligat planını kurar, gerekli geçici talepleri hazırlar ve dosyayı takip eder. İlk belge değerlendirmesi ile davanın tamamının üstlenilmesi ayrı iş kapsamlarıdır.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukata vekâletname gerekir mi; hangi yetkiler bulunmalı?
Avukatla takip için boşanma davasına açık yetki içeren usulüne uygun vekâletname hazırlanır. Konsolosluk veya yabancı noter yolu, fotoğraf ve tasdik koşulları ayrıca belirlenir.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiSüreyi veya izlenecek hukuki yolu değiştiren durumlar nelerdir?
Bütün boşanma sebepleri için tek bir başvuru süresi yoktur. Özellikle seçilecek özel dava sebebinin süreleri, yabancı dosya ve gelen tebligatların cevap/kanun yolu süreleri ayrı hesaplanır.
Bu sorunun ayrıntılı rehberiAvukatla ilk görüşme için hangi belgeler hazırlanmalı?
Evlilik ve nüfus kayıtları, tarafların vatandaşlık bilgileri; Her iki eşin güncel ve bilinen önceki adresleri; Varsa yurt dışındaki davanın dilekçe ve kararları; Olayların tarih sırası, mevcut yazışmalar ve tanıkların bildiği olaylar; Çocuk, gelir, gider ve malvarlığına ilişkin mevcut resmi belgeler.
Bu sorunun ayrıntılı rehberi
DOSYANIZ İÇİN SONRAKİ ADIM
Belgeniz ve sorunuz üzerinden görüşelim.
Avukat yetki ve uygulanacak hukuku inceler; dava sebebini, delil ve tebligat planını kurar, gerekli geçici talepleri hazırlar ve dosyayı takip eder. İlk belge değerlendirmesi ile davanın tamamının üstlenilmesi ayrı iş kapsamlarıdır.
İlk mesajınızda konuyu, varsa dosya numarasını ve son tebliğ veya öğrenme tarihini belirtin. Sesli mesaj gönderebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
İlgili mevzuat ve kurum açıklamaları, yukarıdaki konularla birlikte okunmalıdır. Başvuru türü ve olay tarihleri somut dosyada ayrıca değerlendirilir.