Bir çocuğa sağlığında verilen para veya ev, ölümden sonraki paylaşımda farklı sorular doğurabilir. İşlemin gerçekliği, saklı paya etkisi ve miras payına mahsup edilip edilmeyeceği aynı mesele değildir. Denkleştirme, kanuni koşulları bulunan kazandırmaların mirasçılar arasındaki hesapta ele alınmasına ilişkindir.
Denkleştirme, tenkis ve muvazaa nasıl ayrılır?
Muris muvazaasında görünürdeki işlem ile gerçek irade arasındaki uyumsuzluk ve diğer koşullar incelenir. Tenkiste saklı pay ihlali ve kazandırmanın azaltılması ele alınır. Denkleştirmede ise mirasçılar arasındaki paylaşım hesabına belirli kazandırmaların nasıl dâhil edileceği tartışılır.
Bu yolların şartları, hak sahipleri ve sonuçları aynı değildir. Bir transferin banka üzerinden yapılmış olması, denkleştirme tartışmasını kendiliğinden kapatmaz. Buna karşılık bir çocuğun geçmişte destek görmesi de her ödemeyi otomatik olarak geri verme borcuna dönüştürmez.
Kazandırmanın amacını nasıl anlarsınız?
Ödemenin tarihi, tutarı, amacı, tarafların açıklaması ve mirasbırakanın iradesi araştırılır. İş kurma desteği, ev edinme yardımı, borç ödeme ve olağan eğitim gideri aynı başlık altında değerlendirilemez. Giderin aile yaşamındaki işlevi ve kanundaki özel hükümler göz önünde tutulur.
‘Kardeşime çok para verildi’ iddiası tutar ve belgeye çevrilmelidir. Aynı dönemde diğer çocuklara yapılan yardımlar da tabloya eklenir. Bir kişinin aldığı destek tek başına gösterilip bütün aile ekonomisinin dışında değerlendirilirse hesap eksik kalabilir.
Hangi belgeler yararlıdır?
Banka hareketi, tapu işlemi, ödeme açıklaması, yazılı aile mutabakatı ve doğrudan bilgi sahibi tanıklar kazandırmanın niteliğini gösterebilir. Önce bir kazandırmanın gerçekten bulunup bulunmadığı, sonra bunun hangi hukuki sonuca bağlandığı belirlenir. Tahmini rakam ile belgeli ödeme ayrı satırlarda tutulmalıdır.
Mirasbırakanın denkleştirmeye ilişkin açıklaması varsa metnin kapsamı ve geçerliliği incelenir. Açıklamanın yalnız bir kazandırmaya mı, bütün yardımlara mı ilişkin olduğu önemlidir. Aile içinde söylenen genel bir sözün, sonraki bütün kazandırmaları kapsadığı varsayılmamalıdır.
Paylaşım hesabında nasıl ele alınır?
Tereke envanteri ile yaşamda yapılan kazandırmalar ayrı başlangıç listelerine alınır. Kazandırmanın hangi yöntemle ve hangi değerden hesaba gireceği, hak sahibinin konumu ve uygulanacak hükümler üzerinden belirlenir. Bir malın geri verilmesi ile değerinin pay hesabına eklenmesi aynı sonuç değildir.
Denkleştirme iddiası varsa paylaşım sözleşmesinde bu konunun çözülüp çözülmediği açık yazılmalıdır. Yalnız tapudaki malların paylaşılması, geçmiş kazandırmalar üzerindeki bütün tartışmayı bitirmeyebilir. Nihai anlaşmada hangi hesapların kapatıldığı ve hangilerinin saklı kaldığı anlaşılır olmalıdır.
İlk değerlendirme için
Hazırlanabilecek bilgi ve belgeler
Durumunuzu kısa formda anlatın
Konuya göre yalnız iki kısa soru sorulur. Mesaj WhatsApp’ta açıldıktan sonra göndermeden önce kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mirasta Denkleştirme hakkında kısa cevaplar
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
İçerik hazırlanırken Türk Medeni Kanunu’nun miras hükümleri esas alınmıştır. Vergi ve elektronik sorgu işlemlerinde ilgili kurumların güncel açıklamaları ayrıca kontrol edilmelidir.
Yazar
Av. Murat Adar
İstanbul Barosu sicil no: 21499 · Avukat, arabulucu ve uzlaştırmacı. Son güncelleme: 2 Ekim 2026.
Mesleki geçmişi inceleyinKonu ağı