Belge kontrolü
Bonoda kayıtsız şartsız belirli bedeli ödeme vaadi, lehtar, düzenleme ve imza gibi unsurlar incelenir. Bazı eksiklikler TTK m.777'de tamamlayıcı kuralla karşılanabilir; her eksiklik geçersizlik, her imzalı kâğıt da bono değildir. Senedin aslı, değişiklikler ve varsa alonj birlikte değerlendirilir.
Hesap ve borçlular
Vade, ödeme yeri, ciranta ve avalistler belirlenir. Kısmi ödeme senede veya ayrı belgeye işlenmiş olabilir; yüz bedeli ile güncel borç aynı olmayabilir. Düzenleyene karşı takip ile cirantaya başvuru için gereken protesto/başvuru şartları farklıdır.
İtiraz ve haciz
Ödeme emrinde beş günlük itiraz ve on günlük ödeme düzeni bulunur. İmza itirazı, borca itiraz ve senedin kambiyo niteliğine ilişkin şikâyet ayrı sebeplerdir. Durdurma kararı yoksa bazı takip işlemleri sürebilir. Haciz ve satış aşamasında genel koruma ve süre kuralları geçerlidir.
Senet üzerindeki sıfat ve şekil
Bono için zorunlu unsurlar, vade, ödeme yeri ve imza incelenir. Düzenleyenin gerçek kişi veya şirket olması, imzalayanın sıfatı ve temsil yetkisi sorumluluğun kapsamını etkileyebilir. Aynı kişinin şirket adına ve kişisel sıfatla imzası birbirinden ayrılmalıdır.
“Teminat senedi” iddiası yalnız belgedeki bir kelimeyle çözülemez. Senet üzerindeki kayıt, dayanak sözleşme ve senedin hangi şartla verildiği birlikte değerlendirilir. Ciro, aval, tahrifat ve ödeme kayıtları da takibin taraflarını ve tutarını etkileyebilir.
Vade, ödeme ve beş/on gün ayrımı
Takipte vadenin gelmiş olması, önceki ödemeler ve istenen faiz kontrol edilir. Senedin bir kısmı ödenmişse bakiye açık gösterilmelidir. Aynı borca ait hem sözleşme hem senet üzerinden mükerrer tahsil talebi bulunup bulunmadığı da incelenir.
Kambiyo senetlerine özgü hacizde borca veya imzaya itiraz bakımından beş günlük, ödeme bakımından on günlük düzenlemeler önemlidir. Bunlar genel haciz yolundaki yedi günlük itirazla karıştırılmaz. Yetki veya şikâyet gibi diğer başvuruların özel koşulları da dosyanın niteliğine göre değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Senette vade yoksa takip yapılamaz mı?
Vadesi gösterilmeyen bono, diğer şartlar mevcutsa görüldüğünde ödenecek bono sayılabilir. İbraz ve zamanaşımı ayrıca incelenir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.