Takip öncesi kontrol
Çekin zorunlu unsurları, aslı, düzenleme/ibraz tarihleri ve bankanın ödememe kaydı incelenir. Hamilin ciro zincirindeki yeri ve senedi hangi nedenle edindiği önemlidir. Bankadan ödenen kısım ve borçludan yapılan tahsilatlar belirlenmeden çek yüz bedelinin tamamı talep edilmemelidir.
Borçlular ve talep
Düzenleyen, ciranta ve avalist bakımından başvuru koşulları farklılaşabilir. Çeki şirket adına imzalayan kişinin temsil yetkisi ile kişisel aval sorumluluğu ayrı okunur. Faiz başlangıcı, oran ve kanunen istenebilecek diğer kalemler dayanaklarıyla gösterilmelidir. Çek hesabı sahibi ile çek borçluları her durumda tek kişiden ibaret değildir.
Ödeme emri sonrası
Kambiyo haczinde borca ve imzaya itiraz için beş günlük, ödeme için on günlük düzen dikkate alınır. İtirazın bütün işlemleri otomatik durdurmadığı unutulmamalıdır. Haciz ve satış talepleri, önceki rehin/hacizler ve kısmi ödemeler dosya boyunca izlenir.
Çekin ön ve arka yüzünü birlikte inceleyin
Asıl belge, düzenleme bilgileri, ibraz ve banka kayıtları, ciro zinciri, aval ve kısmi ödeme kaydı birlikte kontrol edilir. Fotoğraf yalnız ilk değerlendirmeye yardımcı olabilir; takip için gereken asıl belge ve şekil koşulları ayrıca önem taşır. Belgenin çek niteliği ve başvuru hakkı incelenmeden kambiyo yolu seçilmez.
Keşideci, ciranta ve avalist bakımından sorumluluk ve süreler aynı olmayabilir. Bankanın ödediği tutar veya sonradan yapılmış ödeme takip hesabından doğru biçimde düşülmelidir; çek bedeli ile kalan alacak ayrılır.
Tahsil ile karşılıksız çek şikâyeti
Çek bedelinin icra yoluyla tahsili ile Çek Kanunu kapsamındaki şikâyet farklı süreçlerdir. Birine başvurmak diğerinin süre ve koşullarını otomatik karşılamaz. Banka işlemi, ibraz tarihi ve kanuni süreler ayrıca kontrol edilir.
Kambiyo ödeme emri geldiğinde borca veya imzaya itirazın yeri ve süresi genel haciz yolundan farklıdır. Borçlu açısından belgenin aidiyeti ve önceki ödemeler; alacaklı açısından ciro ve başvuru hakkı birlikte incelenir. Somut çekin aşamasına uygun belge listesi hazırlanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Çekin fotokopisiyle aynı takip yapılabilir mi?
Kambiyo takibinde senet aslının sunulmasına ilişkin kurallar önemlidir. Aslın kaybı veya başka dosyada bulunması özel işlem gerektirebilir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.