Birinci ve ikinci ihbarnamede 7 gün; üçüncü bildirimde 15 günlük ödeme veya menfi tespit düzeni ve dava belgesini bildirmek için tebliğden başlayan 20 günlük süre ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Somut dosyada süre hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.
İhbarnamede 89/1, 89/2 veya 89/3 yazması neyi değiştirir?
Birinci ve ikinci ihbarnamede yedi günlük itiraz; üçüncü bildirimde on beş günlük ödeme veya menfi tespit ve dava belgesinin tebliğden itibaren yirmi gün içinde sunulması düzeni birbirinden ayrılır. Hangi belgenin kime nasıl tebliğ edildiğini ve önceki yanıtı saklayın. Süresinde itiraz veya gerçeğe aykırı beyanda farklı sonuçlar doğabilir; belgeyi sadece genel ödeme emri gibi ele almayın.
Birinci ihbarname: 89/1
Borçlunun üçüncü kişideki alacağı veya malı hakkında gönderilir. Üçüncü kişiye borcunu artık takip borçlusuna değil icra dairesine ödemesi veya malı teslim etmemesi bildirilir. Üçüncü kişinin borcu ya da malı bulunmadığı, önceki ödeme veya başka kanuni itirazı varsa yedi günlük süre içinde usulüne uygun cevap vermesi gerekir. “Ben dosyada taraf değilim” düşüncesiyle yazıyı cevapsız bırakmak ciddi sonuçlar doğurabilir.
İkinci ihbarname: 89/2
Birinci ihbarnameye süresinde itiraz edilmemesi üzerine kanuni varsayım ve ikinci bildirim aşaması gündeme gelir. İkinci ihbarnamede de yedi günlük itiraz imkânı vardır. Üçüncü kişinin muhasebe birimine iletilen yazının yönetim veya hukuk birimine geç ulaşması kanuni süreyi kendiliğinden uzatmaz. Tebligatın tüzel kişiye geçerli şekilde yapılıp yapılmadığı ayrıca araştırılır.
Üçüncü bildirim: 89/3
İkinci aşamada da süresinde itiraz edilmezse üçüncü kişiye ödeme/teslim veya menfi tespit davası için on beş günlük özel düzen bildirilir. Dava açıldığını gösteren belgenin ilgili icra dairesine, üçüncü bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde verilmesi önemlidir. Bu süreler “önce on beş gün, sonra ayrıca yirmi gün” şeklinde toplanmamalıdır.
Bu özel menfi tespit davasında ispat yükü, yetkili yer, harç ve kaybedilmesi halinde kanuni tazminat farklı hükümler içerir. Genel İİK m.72 menfi tespit davasıyla bütün sonuçları aynı kabul edilmemelidir. Üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın ona ait olmadığını ispatla yükümlü tutulur.
Gerçeğe aykırı itiraz ve takip alacaklısının yolu
Üçüncü kişinin süresinde itiraz etmesi, alacaklının hiçbir başvuru yapamayacağı anlamına gelmez. İtirazın gerçeğe aykırı olduğu iddiasıyla İİK m.89/4 çerçevesinde ceza ve tazminat talepleri gündeme gelebilir. Bunun için gerçek ilişki ve kanuni şartlar ispatlanmalıdır; yalnız alacaklının şüphesi yeterli değildir.
Şirketler için iç süreç
- Tebligat günü ve ihbarname numarası aynı gün kaydedilmelidir.
- Takip borçlusunun vergi/kimlik bilgisi cari hesapla eşleştirilmelidir.
- Teslim edilmiş mallar, avans, teminat ve mahsup kayıtları ayrılmalıdır.
- Cevabın süresinde dosyaya girdiği doğrulanmalıdır.
- Hacizden sonra kime ödeme yapılacağı yazılı olarak netleştirilmelidir.
89/1, 89/2 ve 89/3 aynı belge değildir
İhbarname sırası ve önceki tebligat görülmeden süre hesabı yapılamaz. Üçüncü kişinin borçluya gerçekten borcu veya elinde malı olup olmadığı ilgili tarih itibarıyla incelenir. Sırf yakınlık, şirket ortaklığı veya ticari tanışıklık borç bulunduğunu göstermez; ancak belgeye cevapsız kalmanın özel sonuçları vardır.
| İhbarname | Başlıca süre düzenlemesi |
|---|---|
| 89/1 | Yedi gün içinde kanuni itiraz |
| 89/2 | Yedi gün içinde kanuni itiraz |
| 89/3 | On beş gün içinde ödeme/teslim veya menfi tespit davası; dava açıldığını yirmi gün içinde belgeleme düzenlemesi |
Cevabın delil ve kapsamı
Üçüncü kişi, borçluya olan borcun veya elindeki malın durumunu somut kayıtlarla değerlendirmelidir. Ödeme tarihi, önceki mahsup, sözleşme ve hesap bakiyesi önem taşır. Tebliğden sonra yapılan işlemin önceki durumu nasıl etkilediği ayrıca incelenir; tek bir genel cümle bütün iddiaları karşılamayabilir.
89 kapsamında açılan özel menfi tespit davası ile asıl borçlunun İİK 72 davası aynı düzenleme değildir. Tebligatın usulsüzlüğü iddiası da ihbarnamenin esasına ilişkin cevabın yerine otomatik geçmez. Gelen belgenin tamamı ve önceki işlem kayıtları birlikte hazırlanmalıdır.
Bu sorunun ilgili rehberleri
Sorununuz için bağlantılı yollar
Alacağınızın belgelerini hazırlayın
Belgenin bütün sayfalarını ve tebligat kaydını mevcut görüşme formuna ekleyin. Süreli bir işlem varsa form yanıtını beklemeden iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
Birinci ihbarnameyi kaçırdım; artık hiçbir şey yapılamaz mı?
İkinci ve üçüncü aşamalar ile tebligatın durumu ayrıca incelenir. Her aşamanın kalan süresi farklıdır; gecikmeden dosya kontrolü gerekir.
Borcum yok diye gerçeğe aykırı cevap vermek korur mu?
Hayır. İİK m.89/4 uyarınca yaptırım ve tazminat riski doğabilir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.