Kanun maddesi
Madde 68 – (Değişik: 18/2/1965-538/38 md.) (Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/16 md.) Talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenitse, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenilmediği takdirde yeniden ilâmsız takip yapılamaz. Borçlu itirazını varit gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir. İtiraz birinci fıkrada gösterilen senet veya makbuz yahut belgeye müstenit ise itirazın kaldırılması talebi reddolunur. Borçlu murisine ait bir alacak için takibedilmekte olup da, terekenin borca batık olduğunu ileri sürerse bu hususta ilam getirmesi için kendisine münasip bir mühlet verilir. Bunun dışında itirazın kaldırılması talebinin kabul veya reddi için ileri sürülen iddia ve savunmalar bekletici mesele yapılamaz. (Değişik: 9/11/1988-3494/2 md.) Borçlunun gösterdiği belge altındaki imza alacaklı tarafından inkar edilirse hakim, 68/a maddesinde yazılı usule göre yaptığı inceleme neticesinde imzanın alacaklıya ait olduğuna kanaat getirdiği takdirde alacaklının itirazın kaldırılması talebini reddeder ve alacaklıyı sözü edilen belgenin taalluk ettiği değer veya miktarın yüzde onu oranında para cezasına mahkum eder. Alacaklı genel mahkemede dava açarsa bu para cezasının infazı dava sonuna kadar tehir olunur ve alacaklı bu davada alacağını ve imzanın kendisine ait olmadığını ispat ederse bu ceza kalkar. Alacaklı duruşmada bizzat bulunmayıp da imza vekili tarafından reddolunduğu takdirde vekil mütaakıp oturumda müvekkilini imza tatbikatı için hazır bulundurmaya veya masraflarını vererek davetiye tebliğ ettirmeye mecburdur. Kabule değer mazereti olmadan gelmiyen alacaklı borçlunun dayandığı belgede yazılı miktar hakkındaki itirazın kaldırılması talebinden vazgeçmiş sayılır. (Ek fıkra: 6/6/1985-3222/6 md.; Değişik: 9/11/1988-3494/2 md.) (Değişik birinci cümle: 17/7/2003-4949/16 md.) İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Borçlu, menfi tespit ve istirdat davası açarsa, yahut alacaklı genel mahkemede dava açarsa, hükmolunan tazminatın tahsili dava sonuna kadar tehir olunur ve dava lehine sonuçlanan taraf için, daha önce hükmedilmiş olan tazminat kalkar.[29] c) İtirazın geçici olarak kaldırılması:[30] Kaynak dipnotları: [29] 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yüzde kırktan” ibaresi “yüzde yirmiden” şeklinde değiştirilmiştir. [30] Bu madde başlığı “c) İtirazın muvakkaten kaldırılması suretiyle:” iken, 17/7/2003 tarihli ve 4949 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle “c) İtirazın geçici olarak kaldırılması:” olarak değiştirilmiştir.
Kaynak: Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat. Kaynak metindeki değişiklik ve iptal notları korunmuştur. Açıklamalar resmî madde gerekçesi değildir; işlemin tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Açıklama ve uygulamadaki önemi
Özel nitelikte belge arayan bu yol her fatura veya yazışma için uygulanmaz. Altı aylık başvuru süresi, belge kapsamı ve borçlunun savunmasının ispat biçimi incelenir.
Maddenin somut dosyaya uygulanması için ilgili belgenin türü, işlem tarihi, tebligat kaydı ve diğer özel hükümler birlikte incelenir. Kaynak dipnotları önceki düzenlemeyi gösterebilir; değişiklik notu ile yürürlükteki hüküm birbirinden ayrılmalıdır.
İlgili rehberler ve maddeler
Gerekçe ve içtihat araştırması
Bu sayfadaki uygulama açıklaması resmî madde gerekçesi değildir. Değişikliklerin resmî gerekçesi ve yasama belgeleri, değişiklik kanunu ve yasama dönemi belirtilerek TBMM kayıtlarında ayrıca araştırılmalıdır.
İlgili uyuşmazlık için doğrulanmış karar incelemeleri ve Yargıtay araştırması üzerinden ilerleyebilirsiniz. Her maddeye karar numarası eklemek amacıyla doğrulanmamış içtihat kullanılmamıştır.
Bu madde hangi kullanıcı sorununda gündeme gelir?
WhatsApp Yazışmasıyla Alacak İspatlanır mı? Borç Kabulü ve Deliller rehberi, bu hükmün belge ve işlem türüne göre nasıl değerlendirileceğini açıklar.
Bu madde hangi kullanıcı sorununda gündeme gelir?
Banka Havalesi Borç İspatı Olur mu? Açıklamasız EFT ve Geri İsteme rehberi, bu hükmün belge ve işlem türüne göre nasıl değerlendirileceğini açıklar.
Sık sorulan sorular
Madde metni tek başına dosyamın sonucunu belirler mi?
Hayır. İşlem tarihi, geçiş hükümleri, özel kanunlar, deliller ve ilgili yargısal yorum birlikte değerlendirilir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
UYAP konsolide metin sürümü 53; kaynak doğrulama: 20 Eylül 2026. Madde içi değişiklik notları ve ilgili kaynak dipnotları aktarılmıştır.
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.