İkinci El Araç Aldım, Motor Arızalı Çıktı: değerlendirme çerçevesi
Satın alınan ikinci el aracın motorunun arızalanması satıcının her durumda sorumlu olduğu anlamına gelmez. Arızanın kaynağı, satış anında mevcut olup olmadığı, aracın yaşı, kilometresi ve açıklanan durum birlikte incelenir. Satıştan kısa süre sonra ortaya çıkması önemli bir veri olsa da tek başına bütün sorumluluk koşullarını kanıtlamaz.
Hangi teknik sorular cevaplanmalı?
Arızanın ani bir kullanım olayından mı, eski bir hasardan mı veya bakımsızlıktan mı kaynaklandığı araştırılır. Önceki müdahale, hararet izi ve geçici onarım iddiaları somut teknik bulguyla desteklenmelidir. Servisin yalnız “motor yapılacak” demesi satış anındaki ayıbı açıklamayabilir.
Acil onarım ve delil tespiti
Aracın kullanılmasının sakıncalı olduğu durum servis tarafından değerlendirilir. Söküm öncesi fotoğraf, iş emri ve teşhis kaydı alınması önemlidir. Delil kaybı ihtimalinde mahkeme eliyle tespitin gerekliliği değerlendirilebilir. Her olayda zorunlu bir tespit işlemi bulunduğu söylenemez.
Onarım bedeli veya satıştan dönme
Giderilebilir bir arızada onarım ve indirim, ağır ve kullanım amacını etkileyen ayıpta dönme veya başka seçimlik haklar incelenir. Önceden seçilmiş talep ve onarım anlaşması sonraki başvuruyu etkileyebilir. Çekici ve ek masraflar belgelendirilmeli; ayıpla bağlantıları gösterilmelidir.
Özel kişi ile galerinin farkı
Galeriden tüketici amacıyla alınan araçta 6502; iki özel kişi arasındaki satışta TBK çerçevesi gündeme gelir. Ayıp bildirimi, ispat ve zamanaşımı bakımından aynı kuralların otomatik uygulanması hatalıdır. Satıcının kimliği ve satış amacı dava yolunu seçmeden önce belirlenmelidir.
İkinci El Araç Aldım, Motor Arızalı Çıktı
Motor arızasında satış öncesi hasar ile olağan yıpranma ayrılır. Söküm ve onarım kayıtları ayıbın kaynağını gösterebiliyorsa satıcıya talep hazırlanabilir.
Hararet, yağ tüketimi ve önceki motor müdahalesi
Motorun açılması gerektiği yönündeki kısa servis notu, arızanın ne zaman doğduğunu tek başına açıklamaz. Kompresyon, yağ basıncı, soğutma sistemi ve önceki onarım bulguları neden değerlendirmesine katılır. Arızadan sonra kaç kilometre kullanıldığı da önemlidir. Satıcı satıştan önce motorun yeni yapıldığını söylemişse bu vaadin kapsamı ve faturası incelenir. Çıkma motor takılması, motor revizyonu ve belirli parçaların değişimi aynı işlem değildir; satış ilanının bu farkı doğru gösterip göstermediği araştırılır.
Somut olayda hazırlanacak kayıtlar
Motor teşhis raporu; arıza kilometresi; eski bakım ve onarım; söküm fotoğrafı; çıkan parçalar; çekici ve işçilik faturası.
Önceki rehberin kapsamı
Motor arızasında gizli ayıp ile olağan yıpranmanın ayrımı ve onarım öncesi ispat.
İade mi, indirim mi, onarım mı?
Aracı geri verme hedefiyle sözleşmeden dönme; aracı elde tutma hedefiyle ayıp oranında bedel indirimi ayrı taleplerdir. Tüketici işlemlerinde ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız misliyle değişim de değerlendirilebilir. Ek çekici, onarım veya ulaşım giderleri ayrıca belgelenir; her masrafın ilk satış ayıbıyla bağlantısı gösterilmelidir. Aynı zararın satıcıdan ve ekspertizden iki defa tahsili istenemez.
Başvuru yolu, süre ve görev
2026 yılında 186.000 TL altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti yolu zorunludur. Bu tutar ve üzerinde tüketici mahkemesi ile dava şartı arabuluculuk ve kanuni istisnalar değerlendirilir. Talep değeri, tarafların sıfatı ve istenen hukuki sonuç birlikte belirlenir; başvuruyu sırf sınırın altında kalmak için bölmek doğru değildir.
Tüketici satışında genel ayıp zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır; ikinci el satışlarda sorumluluk bir yıldan az olamaz. Altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslimde bulunduğu karinesi, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Ağır kusur veya hileyle gizleme ve daha uzun sözleşme/kanun süresi ayrıca değerlendirilir. Özel kişi satışında TBK inceleme, bildirim ve süre kuralları farklıdır.
Satıcı profesyonel değilse veya araç mesleki amaçla alınmışsa bu parasal yönlendirme otomatik uygulanmaz. Satış ayıbının öğrenildiği tarih ve bildirimi, TBK rejiminde ayrıca önem taşır. Sürelerin ayrıntısı için gizli ayıp ve satıcının sorumluluğu rehberini inceleyin.
Başvuru ve yetkili heyet · Mahkeme ve arabuluculuk istisnaları · Karara itiraz süresi
Bu olayda sık sorulan soru
Motor onarımını yaptırdıysam bütün haklarım biter mi?
Onarım yapılması tek başına bütün talepleri bitirmez. Hangi hakkın seçildiği, satıcıya bildirim, anlaşma ve onarımın gerekçesi incelenir; giderin makul ve satış ayıbıyla bağlantılı olduğu gösterilmelidir.
Sorununuzla bağlantılı rehberler
Belge ve ispat hazırlığı
Satış ve teslim tarihi; kilometre; servis teşhisi; bakım geçmişi; ekspertiz; sökülen parçalar; onarım faturası.
Uygulamada dikkat edilecekler
Mevzuat ve başvuru yolları
İlgili hukuki çerçeve: 6502 m.8–12; 6098 m.219–231
İlgili mevzuat kaynakları · Hakem heyeti başvuru rehberi · Mahkeme ve dava yolu · Arabuluculuk
Sık sorulan sorular
Bu konuda inceleme için hangi belgeler hazırlanmalı?
Satış ve teslim tarihi; kilometre; servis teşhisi; bakım geçmişi; ekspertiz; sökülen parçalar; onarım faturası.
Başvurudan önce hangi hatadan kaçınmalıyım?
Onarım tamamlandıktan sonra arızanın önceki durumunu yeniden göstermek zorlaşabilir; teknik kayıtları koruyun.
Resmî kaynaklar
Ticaret Bakanlığı tüketici mevzuatı · Bakanlık bilgilendirme rehberleri
Bu rehberin kaynakları
İlgili hukuki değerlendirmeler
Ayıplı Araç · İkinci El Araç Aldım, Arızalı Çıktı: Ne Yapmalıyım? · İkinci El Aracı İade Edebilir, Bedelini Geri Alabilir Miyim? · Sıfır Araç Ayıplı Çıkarsa İade ve Değişim Hakları · Tüketici Hukuku ve Avukatlık Rehberi
Motor arızasında satış öncesi durum nasıl araştırılır?
Arızanın ne zaman oluştuğu
Arızanın satıştan kısa süre sonra ortaya çıkması tek başına teknik sebebi kesinleştirmez. Servis teşhisi, önceki bakım kayıtları, kullanım mesafesi, arıza kodları ve sökülen parçalar birlikte değerlendirilir. Satış ilanında söylenen özellikler ile gerçek durum karşılaştırılır; normal aşınma, gizli arıza ve sonradan oluşan hasar ayrıştırılır.
Galeriden ve şahıstan alım ayrımı
Satıcının ticari faaliyeti, alıcının amacı ve ilişkinin niteliği belirlenmeden tüketici hakem heyeti yolu seçilmez. İki özel kişi arasındaki satış farklı hüküm ve görev incelemesi gerektirebilir. Noter satış belgesi, ilan, ödeme ve mesajlar satıcının kim olduğunu ve hangi niteliklerin vaat edildiğini açıklamak için saklanır.
Örnek: tamirden önce deliller
Varsayımsal bir motor revizyonunda eski parçalar atılmış, yalnız toplam servis faturası kalmış olabilir. Bu durumda onarımın gerekliliği ile satış anındaki arızanın bağlantısını göstermek zorlaşabilir. Onarım öncesi teşhis, fotoğraf, ölçüm, yazılı servis açıklaması ve gerektiğinde delil tespiti değerlendirilir. Tam iade, indirim ve gider talepleri dosyanın özelliklerine göre kurulur.
Başvuru öncesi belge listesi
- Satış ilanı ve noter belgesi
- Satış öncesi ekspertiz
- Arıza teşhis raporu
- Bakım geçmişi ve tamir teklifi
Örnekler varsayımsaldır. Belge ve tarihlerin birlikte incelenmesi gerekir.
Sonraki adım
Başvuru yolunu ve belge listesini hazırlayın
- İkinci El Aracı İade Edebilir, Bedelini Geri Alabilir Miyim?
- Ekspertiz Hatayı Bulamadı veya Yanlış Rapor Verdi