Ön Ödemeli Konut Satışı ve Tüketici Hakları: değerlendirme çerçevesi
Proje aşamasındaki konutta satıcı, taşınmaz, ruhsat ve teminat bilgilerinin doğrulanması gerekir. Satış vaadi ile adi rezervasyon belgesi aynı güvenceyi sağlamaz. Projenin gecikmesi, sözleşmeden dönme ve cayma farklı nedenlere ve sonuçlara bağlıdır.
Ön Ödemeli Konut Satışı ve Tüketici Hakları
Teslimden önce ödemeli konut sözleşmesinde şekil, ön bilgilendirme, proje ve teminat önemlidir. Cayma, dönme ve teslim etmeme farklı haklardır.
Rezervasyon belgesiyle resmî sözleşmenin farkı
Projeye para gönderilmesi tek başına usulüne uygun ön ödemeli konut sözleşmesi bulunduğunu göstermez. Bağımsız bölüm, ruhsat, resmi şekil ve ödeme takvimi incelenir. Ön bilgilendirme, teknik şartname ve satış vaadi birbiriyle uyumlu olmalıdır. Sözleşmede yazılı teslim süresiyle kanuni üst sınırın tarihsel yürürlük ilişkisi değerlendirilir. Talep, yalnız tüketicinin vazgeçmesine mi yoksa satıcının ifa etmemesine mi dayanıyor belirlenir. Geri ödeme ve kesinti koşulları bu dayanağa göre farklılaşabilir; tek bir iptal yüzdesi bütün dosyalara uygulanmaz.
Somut olayda hazırlanacak kayıtlar
Ön bilgilendirme; resmî satış/vaat; ruhsat; teminat; bağımsız bölüm; ödeme; teslim ve iptal bildirimi.
Önceki rehberin kapsamı
Teslimden önce ödeme yapılan konut projelerinde koruma.
Sözleşme türü ve talep ayrımı
Konut ayıbında giderim veya indirim, teslim gecikmesinde ifa ve zarar, ön ödemeli satışta cayma ya da dönme farklı koşullara bağlıdır. Devre tatil sözleşmesinin adı yerine verdiği kullanım veya mülkiyet hakkı değerlendirilir. Ödeme iadesi ve tapu iptali aynı ispat ve dava şartlarına sahip değildir. Bu merkez tüketici işlemlerindeki sözleşmesel hakları açıklar; genel mülkiyet uyuşmazlığının tamamını kapsamaz.
Başvuru yolu, süre ve görev
2026 yılında 186.000 TL altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti yolu zorunludur. Bu tutar ve üzerinde tüketici mahkemesi ile dava şartı arabuluculuk ve kanuni istisnalar değerlendirilir. Talep değeri, tarafların sıfatı ve istenen hukuki sonuç birlikte belirlenir; başvuruyu sırf sınırın altında kalmak için bölmek doğru değildir.
Tüketici işlemindeki konut ayıbında kural olarak teslimden itibaren beş yıllık zamanaşımı; ikinci el konutta sorumluluğun üç yıldan az olamaması değerlendirilir. Özel kişi satışında hukuki rejim ayrıca belirlenir. Ön ödemeli konut ve devre tatilde cayma, dönme veya ifa etmeme süreleri aynı değildir; sözleşme tarihi ve bildirim önemlidir.
Başvuru ve yetkili heyet · Mahkeme ve arabuluculuk istisnaları · Karara itiraz süresi
Bu olayda sık sorulan soru
Cayma ve dönme aynı şey mi?
Farklı koşul ve süreleri olan haklardır. Satıcının teslim etmemesi nedeniyle temerrüt hakları da ayrıca değerlendirilebilir.
Sorununuzla bağlantılı rehberler
Belge ve ispat hazırlığı
Resmî sözleşme; tapu bilgisi; yapı ruhsatı; ön bilgilendirme; ödeme takvimi; teslim taahhüdü.
Uygulamada dikkat edilecekler
Mevzuat ve başvuru yolları
İlgili hukuki çerçeve: 6502 m.40–46; Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik
İlgili mevzuat kaynakları · Hakem heyeti başvuru rehberi · Mahkeme ve dava yolu · Arabuluculuk
Sık sorulan sorular
Bu konuda inceleme için hangi belgeler hazırlanmalı?
Resmî sözleşme; tapu bilgisi; yapı ruhsatı; ön bilgilendirme; ödeme takvimi; teslim taahhüdü.
Başvurudan önce hangi hatadan kaçınmalıyım?
Yalnızca proje reklamına dayanarak tapu ve ruhsat durumunun uygun olduğunu kabul etmeyin.
Resmî kaynaklar
Ticaret Bakanlığı tüketici mevzuatı · Bakanlık bilgilendirme rehberleri