Senedim ödenmedi: önce belgenin niteliğini belirleyin
Vade, düzenleme tarihi, imza, bedel, lehtar ve varsa ciroyu birlikte inceleyin. Bono niteliği taşımayan bir metin borç ikrarı olarak başka takip yolunu gündeme getirebilir; her senet otomatik kambiyo takibine elverişli değildir. Asıl belgeyi, kısmi ödemeleri ve karşı tarafın itirazını dosyalayın. Bono takip rehberi teknik hazırlığı açıklar.
Belgenin hukuki niteliği neden önemli?
“Senet” gündelik dilde birçok yazılı belge için kullanılır. Hukuken bono, kambiyo senetlerinin bir türüdür; her imzalı ödeme belgesi bono değildir. Bono unsurlarını taşımayan bir belge, içeriğine ve imzanın durumuna göre borç ikrarı veya yazılı delil niteliğini koruyabilir. Bu ayrım takip yolunu, itiraz merciini ve belgenin ispat gücünü belirler.
Önce belgenin bütün sayfaları, ekleri, imzaları, düzenleme ve vade tarihleri okunur. Bedelin ve tarafların belli olması, ödeme vaadinin koşula bağlanıp bağlanmadığı, senedin teminat amacıyla verildiğine ilişkin kayıtlar ve yetkili imza soruları önemlidir. Bir formun kırtasiyeden “senet” adıyla alınmış olması geçerlilik denetiminin yerine geçmez.
İzlenebilecek yollar
Bono şartları varsa kambiyo senetlerine özgü takip değerlendirilebilir. İmzası kabul edilmiş veya noterlikçe onaylanmış borç ikrarı içeren belge, İİK m.68 kapsamında itirazın kaldırılması bakımından önem taşıyabilir. İlam niteliğinde belgenin şartları varsa ilamlı icra gündeme gelebilir. Bu üç rejim aynı belge adı altında birleştirilemez.
Genel haciz yoluna başvurulması halinde borçlunun süresindeki itirazı ilgili bölümde takibi durdurur. Kambiyo yolunda ise itirazın mercii ve etkisi farklıdır. Hangi belgenin hangi takip türüne elverişli olduğunun ilk aşamada belirlenmesi, sonradan usul kaybını azaltır.
Ödeme ve ispat düzeni
Kısmi ödemeler banka kaydı ve açıklamasıyla eşleştirilmelidir. Birden fazla senet varsa her birinin tutarı, vadesi ve ödeme bakiyesi ayrı tutulur. Sözlü olarak “senet kapandı” denilmesi yerine ödeme, iade, ibra ve ferilerin durumunu gösteren kayıt hazırlanır. Ödeme alınmadan aslın iade edilmesi ve senet üzerinde sonradan değişiklik yapılması uyuşmazlığı büyütebilir.
Belge zamanaşımına uğramış veya kambiyo niteliğini yitirmişse temel ilişkiye dayalı talebin varlığı ayrıca incelenir. Zamanaşımı süresi her “senet” için tek bir rakam değildir. Şikâyet, imza incelemesi, ihtiyati haciz ve dava giderleri de takip yoluna göre değişir.
Bu sorunun ilgili rehberleri
Sorununuz için bağlantılı yollar
Senet / çek belgenizi değerlendirin
Belgenin bütün sayfalarını ve tebligat kaydını mevcut görüşme formuna ekleyin. Süreli bir işlem varsa form yanıtını beklemeden iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
İmzası olan her belge ilamlı icraya konabilir mi?
Hayır. İlamlı icra için mahkeme hükmü veya kanunun ilam niteliğinde saydığı belge gerekir.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.