Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren 7 gündür. Somut dosyada süre hesabı ayrıca kontrol edilmelidir. Somut dosyada süre hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.
Avukatsız icra takibi: hangi bilgileri hazırlamak gerekir?
Kendi alacağınız için başvuru yapabilirsiniz. Doğru borçlu, alacak sebebi, para birimi, muacceliyet, faiz başlangıcı ve yetki belirlenmelidir. UYAP erişim/e-imza koşulları ile fizikî başvuru imkânı resmî kanaldan kontrol edilir. Takip açılması, itirazın aşılması ve tahsilat aynı aşama değildir; özellikle itirazdan sonra özel süreler başlayabilir.
İlamsız icra nedir, kim başvurabilir?
İlamsız icra, para veya teminat alacağının kural olarak önceden bir mahkeme hükmü alınmadan icra dairesinde ileri sürülmesini sağlar. Genel haciz yolunda takip açılması, icra dairesinin alacağın gerçekten var olduğunu yargılayıp kabul ettiği anlamına gelmez. Borçluya ödeme emri gönderilir; borçlu süresinde itiraz ederek uyuşmazlığın mahkeme önünde incelenmesini sağlayabilir. Bu nedenle takibin açılabilir olması ile itirazdan sonra başarıyla sürdürülebilmesi farklı meselelerdir.
Alacaklı; alacağın kendisine ait olduğunu, kimden, hangi hukuki ilişkiye dayanarak ve ne kadar istediğini belirleyebilmelidir. Temlik, miras veya şirket birleşmesi varsa hak sahipliğinin belgesi de dosyaya eklenir. Rehinle güvence altına alınmış alacaklarda önce rehne başvurma kuralı ve istisnaları; ilama bağlı alacaklarda ise doğru takip yolu ayrıca incelenir.
Takipten önce hangi belgeler hazırlanır?
Sözleşme, fatura, teslim belgesi, banka hareketleri, borç ikrarı ve yazışmalar alacağın ispatında birlikte değerlendirilir. Genel haciz yolunda her alacak için mutlaka senet bulunması gerekmez; ancak borçlunun itirazı halinde ispat yükü ve belge eksikliği belirleyici hale gelir. Alacak belgeliyse İİK m.58 uyarınca uygun örnekleri sunulur. Belgesiz takip, delilsiz davanın da kazanılabileceği anlamına gelmez.
- Alacaklı ve borçlunun doğru kimliği veya ticaret unvanı, adresi ve bilinen kimlik/vergi bilgileri.
- Ana para, vade, temerrüt başlangıcı, talep edilen faiz türü ve dönemlere ayrılmış hesap.
- Kısmi ödemeler, mahsup açıklamaları, iade faturaları ve tahsil edilen teminatlar.
- Alacağın devri, temsil yetkisi veya vekâletname gibi hak sahipliği belgeleri.
Yetkili icra dairesi ve takip talebi
Yetki değerlendirmesi İİK m.50 ve ilgili usul hükümlerine göre yapılır. Borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, tarafların tacir olup olmadığı ve geçerli bir yetki sözleşmesinin bulunup bulunmadığı araştırılır. Sözleşmede bir şehir yazması, her ilişkide tek başına geçerli yetki anlaşması yaratmaz. Takip talebinde seçilen yol, asıl alacak, faiz ve feriler açıkça ayrılır.
İcra dairesi ödeme emrini borçluya tebliğe çıkarır. Tebligatın fiilî görülme tarihi ile hukuken gerçekleştiği tarih aynı olmayabilir. Özellikle elektronik tebligat, adres kayıt sistemi ve usulsüz tebligat iddiaları süreyi etkileyebilir. Tebliğ mazbatası incelenmeden yalnız telefon mesajına veya dosyanın UYAP'ta görünmesine göre süre hesabı yapılmamalıdır.
Borçlu itiraz ederse ne olur?
Borçlu genel haciz yolunda itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirir. İtiraz borca, imzaya, yetkiye veya tutarın bir kısmına ilişkin olabilir. Kısmi itirazda itiraz edilen miktarın açıkça gösterilmesi gerekir. İmza inkârı ayrıca ve açıkça belirtilir. Süresinde yapılan itiraz, itiraz edilen bölüm yönünden takibi durdurur.
Alacaklı, belgesinin niteliğine göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yolunu değerlendirebilir. İtirazın kaldırılması için sınırlı belge rejimi vardır; her fatura bu yola elverişli değildir. İtirazın iptalinde genel ispat kuralları uygulanır ve dava şartı arabuluculuk alacağın niteliğine göre ayrıca incelenir. İhtiyati haciz varsa koruma kararını ayakta tutan özel süreler de takip edilir.
İtiraz olmazsa: haciz, satış ve ödeme
Süresinde itiraz bulunmaması veya itirazın ortadan kaldırılması üzerine, diğer koşullar da varsa haciz istenebilir. Takibin kesinleşmesi borçlunun bankasında veya sicillerde mutlaka tahsil edilebilir mal bulunacağı anlamına gelmez. Malvarlığı araştırması yetkili kanallar üzerinden yapılır. Haczedilemeyen mal ve gelirler, üçüncü kişilerin mülkiyet iddiaları, önceki hacizler ve rehinler gözetilir.
Haczedilen malın paraya çevrilmesi için süresinde satış talebi ve gereken giderlerin yatırılması gerekir. Satış tutarı bütün borçlara yetmezse sıra ve paylaştırma gündeme gelir. Haricen ödeme yapılırsa dosyaya bildirilmesi, kalan borcun hesaplanması ve hacizlerin kaldırılması ayrıca takip edilmelidir.
Zamanaşımı, masraf ve sık hatalar
Her alacak için tek bir zamanaşımı süresi yoktur. Kira, ücret, ticari belge, haksız fiil veya sözleşme alacağı farklı kurallara tabi olabilir. Takibin zamanaşımına etkisi, hangi borçluya ve hangi alacağa yönelik olduğu belirlenerek değerlendirilir. Dosyanın açık görünmesi tek başına bütün süreleri korumaz.
Başvuru ve takip harçları, tebligat, haciz, kıymet takdiri, satış ve gerektiğinde dava giderleri ayrı kalemlerdir. Avukatla kararlaştırılan ücret ile karşı tarafa yükletilebilen vekâlet ücreti aynı değildir. En sık hatalar yanlış şirketi borçlu göstermek, ödemeleri düşmemek, faizin türünü açıklamamak ve itirazın tebliğ tarihini izlememektir.
Bu sorunun ilgili rehberleri
Sorununuz için bağlantılı yollar
Alacağınızın belgelerini hazırlayın
Belgenin bütün sayfalarını ve tebligat kaydını mevcut görüşme formuna ekleyin. Süreli bir işlem varsa form yanıtını beklemeden iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
Fatura olmadan takip yapılabilir mi?
Genel haciz yolunda belge zorunluluğu her alacak için yoktur. İtiraz halinde alacağın uygun delillerle ispatı gerekir.
İtiraz borcu ortadan kaldırır mı?
Hayır. Süresinde itiraz takibi ilgili bölüm yönünden durdurur; alacağın varlığı uygun hukuki yolda incelenir.
Takip açılınca hemen para tahsil edilir mi?
Hayır. Tebligat, kesinleşme, malvarlığı, haciz sırası ve satış koşulları tahsil sonucunu etkiler.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.