Paramı Alamıyorum, Ne Yapmalıyım? Belgeden Tahsil Yoluna

İlk hazırlık: alacak, vade ve doğru borçlu

Banka dekontuna yalnız tutar olarak bakmayın: açıklama, alıcı, tarih ve ilişkinin nedeni birlikte önemlidir. Borç verilen para, satış bedeli, hizmet ücreti, kira ve iade alacağı farklı hukuki sebeplere dayanır. Kısmi ödemeleri düşüp faiz, anapara ve masrafı ayrı gösterin. Şirketle yapılan sözleşmede yöneticinin adı geçmesi borcun kendisine ait olduğunu göstermez.

Ödeme günü kararlaştırılmamış ödünç ilişkilerinde geri isteme ve muacceliyet koşulları ayrıca incelenir. Her alacak için aynı ihtar veya bekleme süresi uygulanmaz. Temerrüt ve ihtar rehberi, borcun doğumu ile faiz başlangıcını ayırır.

Elinizdeki belge hangi yolu gündeme getirir?

Belgesiz olmak her durumda takip yapılamayacağı anlamına gelmez. Buna karşılık borçlu itiraz ederse alacağın ispatı ve uygun dava yolu belirleyicidir. Belgeye göre takip yollarını karşılaştırın.

Borçlu ödemiyor veya takibe itiraz ediyor

Genel haciz yolunda süresinde itiraz ilgili kısmın takibini durdurur. İtirazın iptali ve kaldırılması, belge ve süre bakımından farklı yollardır. İptalde itirazın alacaklıya tebliğinden başlayan bir yıllık; kaldırılmada altı aylık özel başvuru süreleri ve kanundaki diğer koşullar ayrı incelenir. Arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı ilişkinin türüne bağlıdır; her icra takibi başlamadan önce arabuluculuk zorunlu değildir.

Borç kabul eden mesaj, ödeme planı veya mutabakat varsa aslını saklayın. Bunların her biri kendiliğinden İİK 68 belgesi sayılmaz. Borçlu itiraz ettiğinde izlenecek yol ile özel belgeye dayalı kaldırma arasındaki farkı inceleyin.

Borçlunun malı yoksa veya malını devrediyorsa

Maaş, hesap, araç, taşınmaz, şirket payı ve üçüncü kişideki alacaklar farklı haciz işlemlerine tabidir. Borçlunun babasının ya da eşinin malı sırf yakınlık nedeniyle borçlu malı kabul edilemez. Borçluya ait gerçek bir alacak veya kanuni sorumluluk bağı gerekir. İhtiyati haciz, aciz belgesi ve tasarrufun iptali birbirinin yerine geçmez.

Tahsilin süresi; tebligat, itiraz, malvarlığı, haciz sırası, satış ve iflas gibi aşamalara göre değişir. Dosya görülmeden kesin gün veya tahsil yüzdesi söylenemez. Masraf yapılmadan önce hangi belge ve malvarlığı bilgisinin hangi işlemi desteklediğini somutlaştırmak yararlıdır.

Belgelerinizi nasıl hazırlamalısınız?

• Sözleşme / sipariş / teslim belgesi: borcun kaynağı ve karşı edimin ifası
• Banka dekontu / kısmi ödeme kaydı: para hareketi ve kalan tutar
• Senet / çek aslı: takip yolunun belge koşulları
• Borç kabulü ve yazışmalar: ilişki, vade ve ödeme vaadi
• Mevcut dosya / itiraz / tebligat: aşama ve başvuru başlangıcı

Sık yapılan hata

İcra takibi açılmasını tahsilat garantisi saymak ve şirket borcunu gerekçesiz biçimde yöneticiden istemek.

Varsayımsal örnek: koşulları karşılaştırın

Bir hizmet bedeli ödenmemişse sözleşme, teslim ve yazışma bir araya getirilir. Borçlu hizmetin hiç verilmediğini söylüyorsa tartışma yalnız faturanın varlığına indirgenmez; ifa kayıtları da değerlendirilir.

Dosyanızı değerlendirmek için

Belgenin bütün sayfalarını, tebligat ve ödeme kayıtlarını hazırlayın. Kesin sonuç veya tahsilat garantisi verilmeden uygun başvuru yolu ve süreler somut olay üzerinden belirlenir. Belgenizi mevcut görüşme formuna ekleyin.

Bu sorunun ilgili rehberleri

• Borç verdim, geri alamıyorum
• İcra takibi nasıl başlatılır?
• İcra takibi masrafı ne kadar?

Sık sorulan sorular

Kaynaklar ve ilgili mevzuat

Bu yayın genel bilgilendirme içindir. Dosyadaki belge, tarihler ve yürürlükteki hukuk birlikte incelenmeden kişiye özel hukuki sonuç çıkarılamaz.