Miras hukuku
ADAR HUKUK BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ
Hukukun dilini
birlikte açalım.
Bir kavramdan başlayın. Anlamını, hangi durumda uygulandığını ve önünüzdeki işlem yolunu kaynaklarıyla öğrenin.
500 kaynaklı kavram rehberi13 hukuk ve işlem alanıA–Z alfabetik erişim
Kavramları keşfedin ↓
Yeni ve güncellenen kavram rehberleri
45 kavram rehberi · Miras hukuku
Miras hukuku
Atanmış mirasçı nedir?
Atanmış mirasçı, mirasbırakanın geçerli vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasının tamamı ya da belirli oranı için mirasçı kıldığı kişidir. Belirli bir ev veya para bırakılan vasiyet alacaklısından farklı olarak terekenin bütününe ilişkin mirasçı sıfatı kazanır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Cenin mirasçılığı nedir?
Cenin mirasçılığı, miras açıldığı sırada ana rahminde bulunan çocuğun sağ doğmak koşuluyla miras hakkından yararlanmasıdır. Doğum henüz gerçekleşmediği için hak yok sayılmaz; buna karşılık sağ doğum koşulu gerçekleşmeden kesin ve koşulsuz paylaştırma yapılması da doğru değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Denkleştirme nedir?
Denkleştirme, miras hukukunda yasal mirasçıların miras paylarına mahsuben aldıkları belirli karşılıksız kazandırmaların paylaşmada hesaba katılarak mirasçılar arasındaki dengenin kurulmasıdır. TMK669 ve devamında düzenlenir. Saklı payı koruyan tenkisle ve eşler arasındaki mal rejimi denkleştirmesiyle aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
El yazılı vasiyetname nedir?
El yazılı vasiyetname, mirasbırakanın yıl, ay ve gün belirterek baştan sona kendi el yazısıyla yazdığı ve imzaladığı vasiyetnamedir. TMK538’deki bu şekil, bilgisayarda yazılan metnin yalnız imzalanmasından farklıdır. Saklanmak üzere notere veya yetkili makama bırakılabilir; bu bırakma genel geçerlilik şartı değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras ehliyeti nedir?
Miras ehliyeti, kişinin belirli bir miras açıldığında mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilmesi için gerekli hukuki koşulları taşımasıdır. Yaş küçüklüğü veya işlem yapamama tek başına miras almayı engellemez; sağ olma, hukuki bağ, sağ doğum ve mirastan yoksunluk gibi koşullar ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras nedir?
Miras, bir kişinin ölümüyle mirasçılarına geçen ve devredilebilir haklarla borçlardan oluşan hukuki bütündür. Yalnız taşınmaz veya para anlamına gelmez; borçların, ortaklık yapısının ve kişiye bağlı hakların ayrıştırılması mirasın gerçek kapsamını belirler.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras ortaklığı nedir?
Miras ortaklığı, birden fazla mirasçının bulunduğu durumda ölümden paylaşmaya kadar terekeye ait hak ve borçlar üzerinde oluşan kanuni birliktir. TMK 640 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur; miras payı her malda tek başına serbest tasarruf yetkisi vermez.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras payının devri nedir?
Miras payının devri, mirasın açılmasından sonra bir mirasçının terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki payına ilişkin haklarını sözleşmeyle devretmesidir. TMK677’de mirasçılar arasındaki yazılı şekil ile üçüncü kişiye devirde noterlikçe düzenleme ayrılır. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle kendiliğinden mirasçı olmaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras paylaşma sözleşmesi nedir?
Miras paylaşma sözleşmesi, mirasçıların tereke mallarının tamamını veya bir kısmını nasıl bölüşeceklerini belirledikleri anlaşmadır. TMK m.676 yazılı şekil öngörür; geçerli paylaşım için ilgili bütün mirasçıların katılımı ve özel mal sınırlamaları önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras sebebiyle istihkak nedir?
Miras sebebiyle istihkak, yasal veya atanmış mirasçının terekeyi ya da tereke malını elinde bulunduran kişiye karşı mirasçılıktaki üstün hakkına dayanarak geri verilmesini istemesidir. Her miras kaynaklı tapu davası bu özel dava değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras sözleşmesi nedir?
Miras sözleşmesi, mirasbırakanın ölümünden sonra sonuç doğuracak miras düzenlemesini başka kişiyle kanuni biçimde bağlayıcı olarak yaptığı sözleşmedir. Mirasçı atama, belirli mal bırakma veya mirastan feragat içerebilir. Vasiyetname gibi her durumda serbestçe tek taraflı değiştirilebilen bir metin değildir; TMK527–530 ve545–549 birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılık belgesi nedir?
Mirasçılık belgesi, mirasçılık sıfatını ve miras paylarını gösteren, aksi kanıtlanabilen belgedir. Veraset ilamı aynı belge için kullanılan yaygın isimdir; belge mal envanteri veya paylaşım sözleşmesi değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılık belgesinin iptali nedir?
Mirasçılık belgesinin iptali, belge üzerinde mirasçı veya payların yanlış gösterildiği iddiasının yargısal olarak düzeltilmesini amaçlayan başvurudur. Belge mirasçılığı yaratmaz; mevcut hukuki durumu gösterir ve geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Mahkeme belgesiyle noter belgesine karşı yol ve görev ayrımı önem taşır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılıktan çıkarma nedir?
Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın kanunda öngörülen ağır nedenlerle saklı paylı mirasçısını ölüme bağlı tasarrufla mirastan uzaklaştırmasıdır. TMK510–513’te düzenlenir. Aile içindeki her kırgınlık yeterli değildir; başka mirasçılar sırf istemedikleri kardeşi kendi davalarıyla bu yetkiyi kullanarak çıkaramaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın açılması nedir?
Mirasın açılması, kişinin ölümüyle miras ilişkisinin başlamasıdır. TMK575 ve576 uyarınca açılma zamanı ve son yerleşim yeri önem taşır. Mahkemeye dilekçe verilmesi, vasiyetnamenin okunması veya tapuda intikal yapılması mirasın açıldığı an değildir; bunlar sonraki işlemlerdir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın devlete geçmesi nedir?
Mirasın Devlete geçmesi, mirasçı bırakmadan ölen kişinin terekesinin kanuni son mirasçı olarak Devlete kalmasıdır. Mirasçıların henüz bulunamamış olmasıyla gerçekten mirasçı bulunmaması aynı değildir; araştırma ve ilan usulü önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın hükmen reddi nedir?
Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödeme aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması nedeniyle mirasın reddedilmiş sayılmasıdır. Üç aylık gerçek ret süresinden farklıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın korunması önlemleri nedir?
Mirasın korunması önlemleri, ölümden sonra tereke mallarının kaybolmasını, hak sahiplerinin zarar görmesini veya paylaşma öncesi belirsizliğin büyümesini önlemek için alınan geçici hukuki tedbirlerdir. Defter tutulması, mühürleme, resmi yönetim ve vasiyetnamenin açılması bu çerçevede değerlendirilebilir; önlem kararı nihai paylaşma hükmü değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın paylaşılması nedir?
Mirasın paylaşılması, miras ortaklığındaki mal ve hakların mirasçılara özgülenerek ortaklığın sona erdirilmesidir. Mirasçılık belgesi alınması veya tapuda intikal yapılması her zaman paylaşma anlamına gelmez. Paylaşma anlaşmayla ya da koşulları varsa mahkeme yoluyla, aynen veya satış bedelinin bölünmesi biçiminde gerçekleşebilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın reddi nedir?
Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının mirası kanuni usulle kabul etmemesidir. Gerçek ret ile ölüm anındaki ödeme aczine dayanan hükmen ret farklı koşullara sahiptir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasta intifa hakkı nedir?
Mirasta intifa hakkı, terekeye ilişkin bir mal veya hak üzerinde mülkiyetin tamamı devredilmeden kullanma ve yararlanma yetkisi tanınmasıdır. Vasiyetle kurulabilir veya belirli koşullarda sağ kalan eşin korunması gündeme gelebilir; intifa sahibi olmak tek başına mirasçı olmak değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirastan feragat nedir?
Mirastan feragat, mirasbırakan ile gelecekteki mirasçı arasında yapılan ve mirasçılık hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmeyi düzenleyen miras sözleşmesidir. Miras açıldıktan sonraki ret veya miras payının devriyle aynı işlem değildir; şekil ve altsoya etki özellikle önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirastan yoksunluk nedir?
Mirastan yoksunluk, TMK578’de sınırlı sayılan ağır davranışlar nedeniyle kişinin mirasçılık veya ölüme bağlı tasarruftan hak kazanma imkânının kanunen engellenmesidir. Mirasbırakanın ayrıca çıkarma tasarrufu yapmasıyla aynı değildir. Her aile uyuşmazlığı veya ilgisizlik yoksunluk doğurmaz; fiil, kast ve hukuka aykırılık somut incelenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Muris muvazaası nedir?
Muris muvazaası, mirasbırakanın gerçek bağışı satış gibi göstererek miras hakkını zedelediği taşınmaz devirlerinde gündeme gelen geçersizlik iddiasıdır. Düşük bedel tek başına yeterli değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Ölüme bağlı tasarruf nedir?
Ölüme bağlı tasarruf, kişinin ölümünden sonra sonuç doğurmak üzere kanuni biçim içinde yaptığı son arzu düzenlemesidir. Şekli araçları vasiyetname ve miras sözleşmesidir; içerik olarak mirasçı atama, belirli mal bırakma veya başka düzenlemeler bulunabilir. Sağlığında tamamlanan her bağış aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedir?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bir kişiye yaşamı boyunca bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da karşılığında malvarlığı değeri devretmeyi üstlendiği sözleşmedir. Basit bağıştan farklı, karşılıklı edimler içeren ve özel şekle tabi bir ilişkidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Resmî vasiyetname nedir?
Resmî vasiyetname, mirasbırakanın son arzularının yetkili resmî memur tarafından iki tanığın katılımıyla kanundaki usule uygun düzenlendiği ölüme bağlı tasarruftur. TMK532–537’deki şekil, ehliyet ve tanık koşulları önemlidir. Noterde imza onaylatılan her özel metin kendiliğinden resmî vasiyetname sayılmaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Sağ kalan eşin miras hakkı nedir?
Sağ kalan eşin miras hakkı, ölüm anında hukuken eş olan kişinin diğer mirasçılarla birlikte bulunduğu zümreye göre kazandığı yasal miras payıdır. TMK499 oranları düzenler. Eşin mal rejiminden doğabilecek alacağı, saklı payı ve ortak konuta ilişkin hakları miras payından ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Saklı pay nedir?
Saklı pay, kanunun belirli yasal mirasçılara mirasbırakanın tasarruf özgürlüğüne karşı koruduğu miras bölümüdür. Yasal miras payının tamamıyla aynı değildir; kişi grubu, oran, net tereke ve hesaba eklenecek kazandırmalar birlikte belirlenmeden doğru hesap yapılamaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Sözlü vasiyetname nedir?
Sözlü vasiyetname, olağanüstü koşullar nedeniyle resmî veya el yazılı vasiyet yapamayan mirasbırakanın son arzularını iki tanığa açıklaması ve kanuni belgeleme usulünün izlenmesiyle kurulabilen istisnai vasiyet biçimidir. Aile içindeki her son dilek veya telefon konuşması bu şekli karşılamaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tarım arazilerinin miras yoluyla devri nedir?
Tarım arazilerinin miras yoluyla devri, miras kalan tarımsal taşınmazların ekonomik bütünlük ve arazi büyüklüğü kuralları korunarak mirasçılara veya izin verilen diğer kişilere geçirilmesidir. Mirasçılık belgesi alınması, 5403 sayılı Kanunun özel devir düzeninin her durumda tamamlandığı anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tenkis davası nedir?
Tenkis davası, geçerli bir kazandırmanın saklı payı ihlal eden bölümünü kanuni sınıra indirmeyi amaçlar. Önce net tereke, mirasçılık oranları ve hesaba eklenecek kazandırmalar belirlenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tereke temsilcisi nedir?
Tereke temsilcisi, paylaşmaya kadar miras ortaklığının yönetim ve temsil ihtiyacını karşılamak üzere TMK 640/3 kapsamında sulh hukuk mahkemesince atanabilen kişidir. Mirasçıların payını devralmaz; atama kararındaki görev ve yetki sınırları içinde ortaklığın menfaatini gözetir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin resmî defterinin tutulması nedir?
Terekenin resmî defterinin tutulması, mirasın aktif ve borçlarının mahkeme gözetiminde belirlenerek mirasçının kabul, ret veya tasfiye kararını bilgiye dayalı vermesini sağlayan özel usuldür. TMK m.619 ve devamındaki bu kurum, yalnız koruma amaçlı mal listesinden farklıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin resmî tasfiyesi nedir?
Terekenin resmî tasfiyesi, mirasbırakanın mal ve borçlarının sulh mahkemesinin gözetiminde belirlenip alacakların tahsili, borçların ödenmesi ve kalan değerin dağıtılması sürecidir. TMK632–636’da düzenlenir. Mirasın reddi, resmî deftere göre kabul ve bütün yakın mirasçıların reddi üzerine iflas tasfiyesiyle bağlantısı ayrı incelenmelidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin tespiti nedir?
Terekenin tespiti, ölümden sonra malvarlığı ve borçların belirlenerek korunmasına yönelik envanter çalışmasıdır. Miras paylaşımı, tapu iptali ve resmî defter tutma ile aynı işlem değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyet alacaklısı nedir?
Vasiyet alacaklısı, ölüme bağlı tasarrufla kendisine belirli mal, hak veya edim bırakılan ve bunu yükümlüsünden isteme hakkı kazanan kişidir. Atanmış mirasçı gibi terekenin tümüne veya oranına külli halef olmaz. TMK600 ve devamındaki kişisel istem, mirasın kazanılması ve vasiyetnamenin açılmasıyla aynı aşama değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyeti yerine getirme görevlisi nedir?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın vasiyetnameyle atadığı ve son arzuların uygulanması için kanuni yetkilerle görev yapan kişidir. TMK550–556’da düzenlenir. Sadece aile büyüğü olmakla veya mahkemenin açılma dosyasında uygun görmesiyle bu sıfat kendiliğinden doğmaz; görev, bildirim ve kapsam incelenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetname nedir?
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra sonuç doğurmasını istediği malvarlığı düzenlemelerini kanunun öngördüğü şekillerle açıkladığı ölüme bağlı tasarruftur. Şekil, ehliyet ve saklı pay ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetnamenin açılması nedir?
Vasiyetnamenin açılması, ölümden sonra teslim edilen vasiyetnamenin sulh hâkimi tarafından açılıp ilgililere okunması ve bildirilmesidir. TMK595–597’de düzenlenir. Bu işlem vasiyetnamenin kesin geçerli bulunduğu, saklı pay itirazlarının reddedildiği veya malın kendiliğinden vasiyet alacaklısına geçtiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetnamenin iptali nedir?
Vasiyetnamenin iptali, ölüme bağlı tasarruftaki kanuni sakatlık nedeniyle vasiyetin tamamının veya ilgili kısmının mahkemece geçersiz kılınması talebidir. TMK557–559 ehliyet, irade, içerik ve şekil nedenlerini düzenler. Sadece mirastan daha az pay alınması iptal sebebi değildir; saklı pay için tenkis ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Yasal mirasçı nedir?
Yasal mirasçı, mirasçılık sıfatını mirasbırakanın iradi atamasından değil doğrudan kanundan alan kişidir. Hısımlık zümreleri, sağ kalan eş, evlatlık ve son durumda Devlet farklı kurallarla mirasçılığa katılır; her yakının her ölümde pay alması söz konusu değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Yedek mirasçı atama nedir?
Yedek mirasçı atama, mirasbırakanın atadığı kişinin kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi hâlinde onun yerine kazanım sağlamak üzere başka kişi belirlemesidir. TMK520’de düzenlenir ve belirli mal bırakmada da uygulanır. Artmirasçılıkta olduğu gibi önce kazanıp sonra devretme zinciri değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Zümre sistemi nedir?
Zümre sistemi, kan hısımlarının yasal mirasçılığını mirasbırakana yakınlık ve kök ilişkisine göre sıralayan düzendir. TMK495–497’de altsoy, ana-baba ve büyük ana-baba zümreleri bulunur. Sağ kalan eş bu gruplarla farklı oranlarda mirasçı olur; listedeki herkes aynı anda pay almaz.Rehberi okuyun →Tanımdan uygulamaya
Her rehber; kavramın kapsamını, karıştırılan konuları, başvuru koşullarını ve resmî kaynaklarını birlikte sunar. İlgili konularda mevcut kapsamlı rehberlere doğrudan ulaşabilirsiniz.