Tapu ve gayrimenkul hukuku
ADAR HUKUK BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ
Hukukun dilini
birlikte açalım.
Bir kavramdan başlayın. Anlamını, hangi durumda uygulandığını ve önünüzdeki işlem yolunu kaynaklarıyla öğrenin.

Yeni ve güncellenen kavram rehberleri
40 kavram rehberi · Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu ve gayrimenkul hukuku
Arsa payı nedir?
Arsa payı, kat mülkiyeti veya kat irtifakındaki bağımsız bölüme bağlı olarak ana taşınmaz arsasında tahsis edilen ortak mülkiyet oranıdır. Dairenin metrekaresiyle birebir aynı olmak zorunda değildir ve ayrı bağımsız bölümden koparılamaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Ecrimisil nedir?
Ecrimisil, hak sahibinin rızası dışında ve haklı sebep olmadan malı kullanan kişiden istenebilen haksız kullanım karşılığıdır. Özel hukukta kira alacağıyla aynı değildir; kamu taşınmazlarında ise ayrı idari ecrimisil rejimi uygulanır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Elatmanın önlenmesi nedir?
Elatmanın önlenmesi, mülkiyet veya başka hakka dayanan kişinin haksız müdahalenin durdurulmasını istemesidir. Taşınmaza izinsiz girme, kullanımını engelleme veya sınır aşan yapı gibi müdahaleler olayına göre bu talebe konu olabilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Elbirliği mülkiyeti nedir?
Elbirliği mülkiyeti, kanun veya kanunda öngörülen sözleşmelerle oluşan topluluk nedeniyle bir malın tamamına birlikte sahip olunmasıdır. Ortakların belirlenmiş bağımsız eşya payları yoktur; hakları malın bütününe yayılır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Geçit hakkı nedir?
Geçit hakkı, bir taşınmazın başka bir taşınmaz üzerinden yola veya gerekli erişime kavuşmasını sağlayan haktır. Zorunlu geçitte, genel yola yeterli bağlantısı bulunmayan malik kanuni koşullarla ve tam bedel karşılığında komşusundan geçit isteyebilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Geri alım hakkı nedir?
Geri alım hakkı, satıcının sattığı malı sözleşmede belirlenen koşullarla yeniden satın alabilmesini sağlayan haktır. Taşınmazlarda resmi şekil ve tapuya şerhin etkisi önemlidir; mülkiyet kendiliğinden satıcıya dönmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İhtiyaç nedeniyle tahliye nedir?
İhtiyaç nedeniyle tahliye, kiraya verenin veya kanunda sayılan yakınlarının gerçek, samimi ve zorunlu konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle kira sözleşmesinin dava yoluyla sona erdirilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İntifa hakkı nedir?
İntifa hakkı, başkasına ait malı kullanma ve ondan yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Taşınmazın mülkiyeti malikte kalırken kullanım ve gelir elde etme yetkileri kural olarak intifa sahibine geçer.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İpotek nedir?
İpotek, mevcut veya ileride doğabilecek bir alacağı taşınmazın değeriyle güvence altına alan sınırlı ayni haktır; mülkiyeti kendiliğinden alacaklıya geçirmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İrtifak hakkı nedir?
İrtifak hakkı, bir eşya üzerinde mülkiyetin bazı yetkilerini belirli kişi veya başka taşınmaz lehine sınırlayan ayni haktır. Geçit, intifa, oturma ve üst hakkı farklı ihtiyaçları karşılayan irtifak türleridir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kadastro nedir?
Kadastro, taşınmazların sınırlarını ve hukuki durumlarını belirleyerek tapu sicilinin kurulmasını ve güncel tutulmasını sağlayan teknik ve hukuki çalışmadır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kadastro tespiti nedir?
Kadastro tespiti, kadastro çalışmasında bir taşınmazın sınırları, niteliği ve hak sahipliği hakkında düzenlenen tutanakla ortaya konulan ilk hukuki belirlemedir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kamulaştırma nedir?
Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği durumlarda özel mülkiyetteki taşınmazın tamamının, bir kısmının veya gerekli irtifak hakkının kanuni usulle ve gerçek karşılığı ödenerek kamu idaresince edinilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kamulaştırmasız el atma nedir?
Kamulaştırmasız el atma, idarenin kanuni kamulaştırma sürecini usulüne uygun tamamlamadan özel taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkına müdahale etmesidir. Fiili kullanım ile imar planından kaynaklanan hukuki kısıtlama aynı yargı ve başvuru koşullarına tabi olmayabilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kat irtifakı nedir?
Kat irtifakı, yapılacak veya yapılmakta olan yapının ileride bağımsız mülkiyete konu olacak bölümleri için arsa payına bağlı kurulan irtifak hakkıdır. Kat mülkiyetine geçişten önceki hukuki aşamayı gösterir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kat mülkiyeti nedir?
Kat mülkiyeti, tamamlanmış yapının ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bağımsız bölümleri üzerinde kurulan, arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı özel mülkiyettir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kaynak hakkı nedir?
Kaynak hakkı, başkasının arazisindeki özel su kaynağından su alma ve suyu akıtma yetkisi sağlayan irtifak hakkıdır. Kaynağın kendisinin mülkiyetinden ve kamuya ait yeraltı sularını kullanma izninden farklıdır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kazandırıcı zamanaşımı nedir?
Kazandırıcı zamanaşımı, kanunun belirlediği nitelikteki zilyetliğin gerekli süre ve diğer koşullarla devam etmesi sonucu mülkiyet veya belirli ayni hakların kazanılmasıdır. Sadece uzun süre kullanmak ya da vergi ödemek her taşınmazı kazandırmaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kentsel dönüşüm nedir?
Kentsel dönüşüm, yapı ve yerleşimlerin afet riski, fiziki eskime veya planlama ihtiyacı nedeniyle iyileştirilmesi, yenilenmesi ya da yeniden düzenlenmesidir. Hangi kanuna dayandığı, maliklerin karar ve başvuru haklarını doğrudan etkiler.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira sözleşmesi nedir?
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Mülkiyet kiracıya geçmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira tespiti nedir?
Kira tespiti, konut veya çatılı işyeri kirasında yeni dönemin kira bedelinin TBK m.344–345 ölçütleriyle mahkemece belirlenmesidir. Kira artışı, beş yılı aşan ilişkide rayiç değerlendirmesi ve uyarlama birbirinden ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira uyarlaması nedir?
Kira uyarlaması, sözleşmeden sonra ortaya çıkan olağanüstü ve öngörülemeyen değişikliklerin edimler arasındaki dengeyi aşırı bozması halinde kira ilişkisinin yeni koşullara uyarlanmasının istenmesidir. Olağan kira artışı ve kira tespitiyle aynı yol değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Muhdesat aidiyeti nedir?
Muhdesat aidiyeti, taşınmaz üzerindeki bina, ağaç veya benzeri kalıcı değerin kim tarafından meydana getirildiğinin belirlenmesidir. Kural olarak arsa mülkiyetinden ayrı yeni bir yapı mülkiyeti yaratmaz; özellikle paylaşım ve bedel dağıtımında önem taşır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Ortaklığın giderilmesi nedir?
Ortaklığın giderilmesi, birlikte malik olunan maldaki ortaklığın aynen paylaşma veya satış yoluyla sona erdirilmesidir. Paydaşların anlaşamadığı durumda dava açılabilir; taşınmazın mutlaka açık artırmayla satılacağı baştan kabul edilmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Oturma hakkı nedir?
Oturma hakkı, bir binanın tamamından veya bir bölümünden konut olarak yararlanmayı sağlayan, başkasına devredilemeyen ve mirasçılara geçmeyen sınırlı ayni haktır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Önalım hakkı nedir?
Önalım hakkı, kanun veya sözleşme gereğince belirli bir satışta alıcının yerine geçerek malı edinmeyi sağlayan haktır. Taşınmaz paydaşının yasal önalımı, payın üçüncü kişiye satılmasıyla ve dava yoluyla kullanılabilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Paylı mülkiyet nedir?
Paylı mülkiyet, bir malın tamamına birden çok kişinin belirli oranlarla malik olmasıdır. Her paydaşın oranı bellidir; ancak bu oran kendiliğinden taşınmazın belirli odası veya fiziksel parçası üzerinde ayrı mülkiyet yaratmaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Riskli yapı nedir?
Riskli yapı,6306 sayılı Kanun kapsamında ekonomik ömrünü tamamladığı veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle tespit edilen yapıdır. Eski bina, ruhsatsız bina ve riskli alan kavramlarıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tahliye taahhüdü nedir?
Tahliye taahhüdü, kiracının kiralananın tesliminden sonra belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesidir. Kanuni koşullar varsa, taahhüt edilen tarihte boşaltılmayan konut veya çatılı işyeri için özel tahliye sebebi oluşturur.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu iptal ve tescil nedir?
Tapu iptal ve tescil, sicildeki mülkiyet veya başka bir ayni hak kaydının maddi hukukla uyuşmadığı iddiasıyla düzeltilmesini amaçlayan dava türünü ifade eder.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu kaydı nedir?
Tapu kaydı, belirli bir taşınmazın mülkiyetini, sınırlı ayni haklarını ve sicile işlenmiş diğer hukuki durumlarını gösteren resmî sicil bilgisidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu nedir?
Tapu, taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını ve ilgili sicil bilgilerini gösteren resmî kayıt düzenidir; gündelik kullanımda bu kaydı gösteren senet de tapu olarak adlandırılır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda beyan nedir?
Tapuda beyan, kanun ve sicil kurallarının öngördüğü taşınmazla ilgili belirli hukuki veya fiili bilgilerin beyanlar hanesinde gösterilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda şerh nedir?
Tapuda şerh, kanunun izin verdiği kişisel hakların, tasarruf kısıtlamalarının veya geçici tescil durumlarının sicilde açıklanarak üçüncü kişilere etkili hale getirilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda takyidat nedir?
Tapuda takyidat, taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz, şerh, irtifak ve benzeri hak veya sınırlamaları topluca anlatmak için kullanılan uygulama terimidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Taşınmaz satış vaadi nedir?
Taşınmaz satış vaadi, ileride belirli taşınmazın satışının yapılmasını üstlenilen, resmi şekle tabi ön sözleşmedir. Vaat alacaklısına kişisel talep hakkı verir; tek başına taşınmazın mülkiyetini geçirmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Üst hakkı nedir?
Üst hakkı, başkasına ait arazinin altında veya üstünde yapı yapma ya da mevcut yapıyı koruma yetkisi sağlayan irtifak hakkıdır. Kanuni koşullarla arazi mülkiyetinden ayrı bir yapı mülkiyeti kurulmasına imkan verir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Yönetim planı nedir?
Yönetim planı, kat mülkiyetli veya kat irtifaklı ana taşınmazın yönetim tarzını, kullanım düzenini ve yönetime ilişkin diğer hususları belirleyen, kanuni sınırlar içinde bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme niteliğindeki belgedir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Zilyetlik nedir?
Zilyetlik, bir şey üzerinde fiili hakimiyet kurulmasıdır. Mülkiyetle aynı değildir: malik zilyet olmayabilir, kiracı veya emanet alan ise malik olmadan zilyet olabilir. Hukuk fiili hakimiyeti belirli koşullarla ayrıca korur.Rehberi okuyun →Tanımdan uygulamaya
Her rehber; kavramın kapsamını, karıştırılan konuları, başvuru koşullarını ve resmî kaynaklarını birlikte sunar. İlgili konularda mevcut kapsamlı rehberlere doğrudan ulaşabilirsiniz.