Vergi ve resmî işlemler
ADAR HUKUK BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ
Hukukun dilini
birlikte açalım.
Bir kavramdan başlayın. Anlamını, hangi durumda uygulandığını ve önünüzdeki işlem yolunu kaynaklarıyla öğrenin.
500 kaynaklı kavram rehberi13 hukuk ve işlem alanıA–Z alfabetik erişim
Kavramları keşfedin ↓
Yeni ve güncellenen kavram rehberleri
25 kavram rehberi · Vergi ve resmî işlemler
Vergi ve resmî işlemler
Damga vergisi nedir?
Damga vergisi, kanuna ekli tabloda yer alan ve hukuki işlemi ispat veya belli etmeye yarayan belirli kâğıtlar üzerinden alınan vergidir. Her imzalı belge vergiye tabi değildir; belgenin türü, belli para, nüsha, taraflar ve istisnalar ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Düzeltme ve şikâyet nedir?
Düzeltme ve şikâyet, VUK kapsamındaki açık vergi hatalarının önce yetkili vergi idaresine, gerekli koşullarda şikâyet merciine başvurularak giderilmesini isteme yoludur. Vergi davasının yerine geçen sınırsız itiraz değildir; hata türü, başvuru sırası ve süreler birlikte belirlenir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
İhtiyati tahakkuk nedir?
İhtiyati tahakkuk, kanunda sayılan koruma sebepleri bulunduğunda henüz olağan tahakkuku tamamlanmamış belirli vergi ve resimlerin geçici olarak tahakkuk ettirilmesidir. Kesin tarh veya ödeme emri değildir; yetki, alacak kapsamı, gerekçe ve bağlı tedbirler ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
İkmalen tarh nedir?
İkmalen tarh, daha önce tarh edilmiş vergiye ilişkin olarak maddi delil veya kanuni ölçülerle belirlenen ek matrah üzerinden tamamlayıcı vergi hesaplanmasıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
İzaha davet nedir?
İzaha davet, vergi kaybına işaret eden belirli ön tespitler hakkında mükelleften açıklama istenmesini sağlayan VUK 370 sürecidir. Vergi incelemesi veya kesin ceza değildir; davetin kapsamı, otuz günlük süreler ve açıklamanın belgeleri sonucu etkiler.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Mükellefiyet kaydı nedir?
Mükellefiyet kaydı, kişinin belirli vergi türleri bakımından vergi idaresindeki yükümlülük ilişkisinin kurulup izlenmesidir. Şirket kuruluşu, ruhsat ve fiilî faaliyet aynı kavram değildir; işe başlama, değişiklik, işi bırakma ve resen işlemler ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Ödeme emrine karşı vergi davası nedir?
Ödeme emrine karşı vergi davası, kamu alacağının tahsili için tebliğ edilen ödeme emrinin kanundaki sınırlı itiraz sebepleriyle denetlenmesini isteyen davadır. İhbarname davasından farklıdır; genel özel süre tebliğden itibaren on beş gündür ve dava tahsili kendiliğinden durdurmaz.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Özel usulsüzlük cezası nedir?
Özel usulsüzlük cezası, VUK 353 veya mükerrer 355 gibi özel hükümlerde sayılan belge, bildirim, bilgi verme ve elektronik yükümlülük ihlallerine uygulanan idari vergi cezasıdır. Genel usulsüzlükten farklıdır; fiilin tam niteliği ve dönemsel tutarlar kontrol edilmelidir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Pişmanlık ve ıslah nedir?
Pişmanlık ve ıslah, beyana dayanan vergilerde kanuni koşullarla yapılan kendiliğinden bildirim ve düzeltme üzerine vergi ziyaı cezası kesilmemesini sağlayan VUK 371 yoludur. Vergi affı değildir; bildirim zamanı, on beş günlük işlemler ve pişmanlık zammıyla ödeme şartları önemlidir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Resen tarh nedir?
Re’sen tarh, matrahın kanuni kayıt ve ölçülerle belirlenemediği durumlarda, Vergi Usul Kanunundaki sebeplere dayanılarak verginin takdir veya inceleme sonucuyla hesaplanmasıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Tapu harcı nedir?
Tapu harcı, tapu ve kadastro işlemlerinde kanunda belirlenen işlem türü ve değer üzerinden alınan kamu geliridir. Satış bedelinin kendisi veya döner sermaye ücreti değildir; satış, bağış, miras intikali ve diğer tescillerin tarifeleri birbirinden ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Usulsüzlük cezası nedir?
Usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması nedeniyle uygulanan idari vergi cezasıdır. Vergi kaybı oluşması her durumda şart değildir; fiilin derecesi, mükellef grubu, dönem ve ilgili özel hükümler ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Veraset ve intikal vergisi nedir?
Veraset ve intikal vergisi, miras veya karşılıksız kazanım yoluyla belirli malvarlığı değerlerinin kişiye geçmesi nedeniyle kanuni kapsamda doğan vergidir. Mirasçılık belgesiyle aynı değildir; istisna, değerleme, beyan süresi ve ödeme takvimi kazanımın türüne göre değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi borcunda zamanaşımı nedir?
Vergi borcunda zamanaşımı, kanuni sürenin dolmasının verginin tarh ve tebliğine veya tahsiline etkisini ifade eder. Tarh ve tahsil zamanaşımı farklıdır; genel sürelerin başlangıcı, durma ve kesilme sebepleri incelenmeden yalnız borcun eski tarihine bakılarak sonuç çıkarılamaz.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi borcunun tecili nedir?
Vergi borcunun tecili, kanuni koşullarla ödemenin ertelenerek faiz ve taksit planına bağlanmasıdır. Borcun silinmesi değildir. Çok zor durum, kapsam, teminat ve idarenin kabulü önemlidir; 2026 genel azami süre değişikliğiyle süresi biten özel indirimli başvuru birbirinden ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi hatası nedir?
Vergi hatası, vergilendirmede veya vergiye ilişkin hesaplarda yapılan hata nedeniyle haksız biçimde fazla ya da eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır. Her hukuki görüş ayrılığı bu kapsama girmez; açık hesap ve vergilendirme hatasıyla yorum gerektiren uyuşmazlık ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi incelemesi nedir?
Vergi incelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yetkili kişilerce yürütülen incelemedir. Her inceleme vergi kaçırıldığı anlamına gelmez; kapsam, usul ve sonradan tesis edilen işlemler ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi levhası nedir?
Vergi levhası, belirli mükelleflerin vergi kimliği, faaliyeti ve beyan edilen kazanç ile vergi bilgilerini gösteren kanuni belgedir. Faaliyet ruhsatı veya bütün borçların ödendiği belgesi değildir; alma, bulundurma ve güncelleme yükümlülükleri kendi usulüne tabidir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tahakkuku nedir?
Vergi tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir; verginin ödenmiş veya bütün yönleriyle kesinleşmiş olduğunu göstermez.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tahsilatı nedir?
Vergi tahsilatı, verginin kanuna uygun biçimde ödenmesidir; vadesinde ödenmeyen kamu alacağının zorla alınması ise 6183 sayılı Kanundaki takip işlemlerini gündeme getirir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tarhı nedir?
Vergi tarhı, vergi alacağının kanundaki matrah ve oranlara göre idarece hesaplanıp miktar olarak belirlenmesidir; ödeme ve kesinleşme ile aynı aşama değildir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tebliği nedir?
Vergi tebliği, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm doğuran hususların yetkili makamca mükellefe veya ceza sorumlusuna kanuni usulle bildirilmesidir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi uzlaşması nedir?
Vergi uzlaşması, kapsamındaki vergi cezalarının miktarı konusunda mükellef ile idarenin kanuni usulde anlaşmasını sağlayan idari çözüm yoludur. Vergi aslı 2024 değişikliğiyle genel kapsamdan çıkarılmıştır; tarhiyat öncesi ve sonrası yolların şartları farklıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi ziyaı cezası nedir?
Vergi ziyaı cezası, verginin zamanında veya doğru tahakkuk etmemesine yol açan kanuni ihlal nedeniyle uygulanan idari vergi yaptırımıdır.Rehberi okuyun →Tanımdan uygulamaya
Her rehber; kavramın kapsamını, karıştırılan konuları, başvuru koşullarını ve resmî kaynaklarını birlikte sunar. İlgili konularda mevcut kapsamlı rehberlere doğrudan ulaşabilirsiniz.